ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ SIR ಅಧಿಸೂಚನೆ ವಿವಾದ | Election Commission SIR Roll Revision

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಮತ್ತು ಆಧಾರ್-ಮತದಾರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಜೋಡಣೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. / The Election Commission of India (ECI) executed verification drives under the Special Summary Revision (SSR/SIR) of electoral rolls.
• ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು (Duplicate voters) ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. / Scrutiny involving deletion notices issued to dual voters triggered widespread debate among political factions.
• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ 6 (Form 6), ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನಮೂನೆ 7 (Form 7) ಮತ್ತು ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ನಮೂನೆ 8 (Form 8) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Statutory forms include Form 6 for new registrations, Form 7 for objections/deletions, and Form 8 for corrections.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. / Registering in more than one constituency is a punishable offence under the Representation of the People Act, 1950.
• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ (NVD) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / National Voters’ Day is observed annually on January 25.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿ: ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. / Article 324 vests the superintendence, direction, and control of elections in the ECI.
• ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ (ವಿಧಿ 326): 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗೂ ಮತದಾನದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Article 326 guarantees universal adult suffrage to citizens aged 18 and above.
• 61 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988: ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು (1989 ರಿಂದ ಜಾರಿ). / Lowered the voting age from 21 to 18 years.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳು: 1950 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದರೆ, 1951 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ವಾಸ್ತವ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. / RPA 1950 deals with electoral rolls; RPA 1951 governs actual election conduct.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜನವರಿ 25, 1950. / ECI founded: January 25, 1950.
• ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು: ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್. / First Chief Election Commissioner: Sukumar Sen.
• ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು: ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು (Statutory Right). / Right to Vote: Statutory Right in India.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ’ (ECI) ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Indian Constitution is the Election Commission of India established?

A) ವಿಧಿ 320 / Article 320
B) ವಿಧಿ 324 / Article 324
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 330 / Article 330

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. / Article 324 provides for the Election Commission of India.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act lowered the voting age from 21 to 18 years?

A) 42 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 42nd Amendment
B) 44 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 44th Amendment
C) 61 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 61st Amendment
D) 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 73rd Amendment

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ರ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. / Lowered voting age via the 61st Constitutional Amendment Act, 1988.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರಾಗಿ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ನಿಗದಿತ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Which statutory form is submitted to register as a new voter in electoral rolls?

A) ನಮೂನೆ 6 (Form 6)
B) ನಮೂನೆ 7 (Form 7)
C) ನಮೂನೆ 8 (Form 8)
D) ನಮೂನೆ 8A (Form 8A)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊಸದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ 6 (Form 6) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. / Form 6 is used for enrollment of new electors.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements regarding the Right to Vote in India:
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ (Fundamental Right). / Right to vote is a Fundamental Right in India.
2. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. / Article 326 provides for Universal Adult Suffrage.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ/ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. ವಿಧಿ 326 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ. / Statement 1 is incorrect (it is a statutory/legal right); Statement 2 is correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ವನ್ನು (National Voters’ Day) ಯಾವಾಗ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / When is National Voters’ Day celebrated annually in India?

A) ಜನವರಿ 15 / January 15
B) ಜನವರಿ 25 / January 25
C) ಜನವರಿ 26 / January 26
D) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 1950 ರ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Celebrated on January 25 since 2011.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಚುನಾವಣಾ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು (Forms) ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the following Election Commission forms with their purposes:

ನಮೂನೆ (List I)	ಉದ್ದೇಶ (List II)
1. ನಮೂನೆ 6	a. ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ
2. ನಮೂನೆ 7	b. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ
3. ನಮೂನೆ 8	c. ಮತದಾರರ ವಿವರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರ

A) 1-a, 2-b, 3-c
B) 1-b, 2-a, 3-c
C) 1-c, 2-b, 3-a
D) 1-a, 2-c, 3-b

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಮೂನೆ 6 ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ, ನಮೂನೆ 7 ಅಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಮೂನೆ 8 ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. / Form 6 is for registration, Form 7 for objection/deletion, and Form 8 for correction.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC) ಯಾರಾಗಿದ್ದರು? / Who was the first Chief Election Commissioner of India?

A) ಟಿ. ಎನ್. ಶೇಷನ್ / T. N. Seshan
B) ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ / Sukumar Sen
C) ಕೆ. ವಿ. ಕೆ. ಸುಂದರಂ / K. V. K. Sundaram
D) ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ / V. S. Ramadevi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಅವರು 1950 ರಿಂದ 1958 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. / Sukumar Sen was India’s first Chief Election Commissioner.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಲ್ಲದೆ ಇತರ ಎಷ್ಟು ಜನ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಇರುತ್ತಾರೆ? / Besides the Chief Election Commissioner, how many Election Commissioners are there in the ECI multi-member body?

A) ಒಬ್ಬರು / One
B) ಇಬ್ಬರು / Two
C) ಮೂವರು / Three
D) ನಾಲ್ವರು / Four

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1993 ರಿಂದ ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಒಬ್ಬರು CEC ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಆಯೋಗವಾಗಿದೆ. / Consists of the CEC and two Election Commissioners.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which statute primarily governs the preparation and revision of electoral rolls in India?

A) ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 / Representation of the People Act, 1950
B) ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951 / Representation of the People Act, 1951
C) ಮತದಾನ ನಡವಳಿಕೆ ನಿಯಮಗಳು 1961 / Conduct of Elections Rules, 1961
D) ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ 1985 / Anti-Defection Act, 1985

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. / Governed by the Representation of the People Act, 1950.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದವರು ಯಾರು? / Who was the first woman to become Chief Election Commissioner of India?

A) ಫಾತಿಮಾ ಬೀವಿ / Fathima Beevi
B) ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ / V. S. Ramadevi
C) ಲೀಲಾ ಸೇಠ್ / Leila Seth
D) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು / Sarojini Naidu

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ ಅವರು 1990 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ (ಮತ್ತು ಇದುವರೆಗೆ ಏಕೈಕ) ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. / V. S. Ramadevi served as the first female CEC in 1990.

---