ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆ | SC Reprimands ECI Missing Records

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೃಂಗೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ (Shringeri Assembly Constituency) 2023 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೀಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Supreme Court) ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. / The Supreme Court strongly reprimanded the Election Commission of India over its failure to produce the 2023 video recording of the Shringeri assembly poll counting.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವ್ ಸಚ್ದೇವ ಅವರಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಆಯೋಗವು ಚುನಾವಣೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡದೆ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / A bench comprising Justices Sanjay Kumar and Sanjeev Sachdeva warned the ECI against offering flimsy excuses regarding statutory poll records custody.
• ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 201 ಮತಗಳ ಅಲ್ಪ ಅಂತರದಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಟಿ.ಡಿ. ರಾಜೇಗೌಡ ಅವರು ನಂತರದ ಅಂಚೆ ಮತಪತ್ರಗಳ (Postal Ballots) ಮರು ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಚುನಾವಣಾ ತಕರಾರು ಅರ್ಜಿ (Election Petition) ವಿಚಾರಣೆ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. / Congress candidate T.D. Rajegowda, who initially led by a razor-thin margin of 201 votes, challenged the subsequent postal ballot recount results through an election petition.
• ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಸಿಟಿವಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು, ವೀಕ್ಷಕರ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ದಿನಾಂಕದೊಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕೂಲ ತೀರ್ಮಾನ (Adverse Inference) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಖಡಕ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. / The Court directed the ECI to produce all surviving inspection reports and footage or face adverse judicial inference.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿ: ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Article 324 vests the superintendence, direction, and control of parliamentary and state legislative elections in the Election Commission of India.
• ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1951 (RPA, 1951): ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಮತ ಎಣಿಕೆ, ಚುನಾವಣಾ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು (Election Petitions under Section 80) ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / The Representation of the People Act, 1951 governs conduct of polls, counting, electoral disputes, and election petitions.
• ಚುನಾವಣಾ ನಡಾವಳಿ ನಿಯಮಗಳು, 1961 (Conduct of Elections Rules, 1961): ನಿಯಮ 93 ಮತ್ತು 94 ರ ಪ್ರಕಾರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತಪತ್ರಗಳು, ಇವಿಎಂ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ವಿಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಯೋಗವು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬೇಕು. / Rules 93 & 94 of Conduct of Elections Rules, 1961 mandate secure preservation of EVM papers and counting video records.
• ಚುನಾವಣಾ ತಕರಾರು ಅರ್ಜಿಗಳ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 329(b) ರ ಅನ್ವಯ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನಸಭಾ ಅಥವಾ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಚುನಾವಣಾ ಅರ್ಜಿ’ (Election Petition) ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. / Under Article 329(b), elections can be questioned only via election petitions presented to the High Court with appellate remedy in the Supreme Court.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವಿವಾದಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ: ಶೃಂಗೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ). / Constituency: Shringeri, Chikkamagaluru.
• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವ್ ಸಚ್ದೇವ. / Bench: Justices Sanjay Kumar & Sanjeev Sachdeva.
• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 324. / Constitutional Article: Article 324.
• ಚುನಾವಣಾ ತಕರಾರು ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 329(b) ಮತ್ತು RPA 1951. / Article 329(b) & RPA Act 1951.
• ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮಾವಳಿ: Conduct of Elections Rules, 1961 (ನಿಯಮ 93 & 94). / Rules: Conduct of Elections Rules, 1961.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2023 ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ವಿಡಿಯೋ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ಕಾರಣ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಶೃಂಗೇರಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / Shringeri constituency, where missing poll counting video footage led to SC reprimand against ECI, is in which district?
A) ಹಾಸನ / Hassan
B) ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು / Chikkamagaluru
C) ಶಿವಮೊಗ್ಗ / Shivamogga
D) ಉಡುಪಿ / Udupi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶೃಂಗೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲೆನಾಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. / Shringeri is an assembly constituency situated in Chikkamagaluru district.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ? / Which Article of the Indian Constitution vests the superintendence, direction, and control of elections in the ECI?
A) ವಿಧಿ 320 / Article 320
B) ವಿಧಿ 324 / Article 324
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 330 / Article 330

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿಯು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. / Article 324 establishes the independent authority and mandate of the Election Commission of India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಶೃಂಗೇರಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಮತ ಎಣಿಕೆ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ನಾಪತ್ತೆ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಾರು? / Which Supreme Court judges presided over the hearing regarding missing counting videos of Shringeri poll?
A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಮತ್ತು ಬಿ.ಆರ್. ಗವಾಯಿ / Justices D.Y. Chandrachud & B.R. Gavai
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವ್ ಸಚ್ದೇವ / Justices Sanjay Kumar & Sanjeev Sachdeva
C) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಬೇಲಾ ತ್ರಿವೇದಿ / Justices Surya Kant & Bela Trivedi
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೃಷಿಕೇಶ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ / Justices Hrishikesh Roy & Vikram Nath

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವ್ ಸಚ್ದೇವ ಅವರಿದ್ದ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. / The matter was adjudicated by a bench of Justices Sanjay Kumar and Sanjeev Sachdeva.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಚುನಾವಣಾ ಅರ್ಜಿ’ (Election Petition) ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು? / Under which Article of the Constitution can an election to the legislature be called in question only via an Election Petition?
A) ವಿಧಿ 324(2) / Article 324(2)
B) ವಿಧಿ 327 / Article 327
C) ವಿಧಿ 329(b) / Article 329(b)
D) ವಿಧಿ 226 / Article 226

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಿ 329(b) ಅನ್ವಯ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಅರ್ಜಿಯ ಮೂಲಕವಷ್ಟೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. / Article 329(b) bars intervention by courts in electoral matters except through an election petition.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡಾವಳಿ ನಿಯಮಗಳು 1961 ರ (Conduct of Elections Rules) ಯಾವ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ ಎಣಿಕೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ? / Under which rules of the Conduct of Elections Rules, 1961 is the safe custody of voting records mandated?
A) ನಿಯಮ 49P ಮತ್ತು 52 / Rules 49P and 52
B) ನಿಯಮ 92, 93 ಮತ್ತು 94 / Rules 92, 93 and 94
C) ನಿಯಮ 10 ಮತ್ತು 12 / Rules 10 and 12
D) ನಿಯಮ 20 ಮತ್ತು 24 / Rules 20 and 24

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಡಾವಳಿ ನಿಯಮಗಳು 1961 ರ ರೂಲ್ 92, 93 ಮತ್ತು 94 ಚುನಾವಣಾ ಕಡತಗಳು ಮತ್ತು ಮತ ಎಣಿಕೆ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. / Rules 92 to 94 govern the custody and inspection of election papers and recorded footage.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು (Right to Vote) ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Article provides universal adult suffrage as the basis of elections in India?
A) ವಿಧಿ 325 / Article 325
B) ವಿಧಿ 326 / Article 326
C) ವಿಧಿ 328 / Article 328
D) ವಿಧಿ 19(1)(a) / Article 19(1)(a)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 326 ನೇ ವಿಧಿಯು 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗೂ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 326 establishes universal adult suffrage for Lok Sabha and Legislative Assemblies.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1951 ರ (RPA 1951) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು (Election Petitions) ಮೊದಲು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಇದೆ? / Who holds the primary jurisdiction to try Election Petitions under the Representation of the People Act, 1951?
A) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ / Supreme Court
B) ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ / Respective High Court
C) ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯ / District Court
D) ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ / Central Election Commission

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 80A ಪ್ರಕಾರ ಚುನಾವಣಾ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಇದೆ. / Section 80A of RPA 1951 confers exclusive original jurisdiction upon High Courts to try election petitions.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವೊಂದು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಲುವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / When an authority fails to produce vital custody records, what legal doctrine is drawn against it by courts?
A) ರಿಸಬ್ ಜುಡೀಸ್ (Sub Judice)
B) প্রতিকೂಲ ತೀರ್ಮಾನ (Adverse Inference)
C) ಲೋಕಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡೈ (Locus Standi)
D) ರೆಸ್ ಜುಡಿಕೇಟಾ (Res Judicata)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಗತ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಾಗ ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ‘Adverse Inference’ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. / Under evidence jurisprudence, withholding official records warrants an adverse inference against the party.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು.
2. ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (RO/DEO) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Chief Election Commissioner can be removed only on grounds and manners akin to a Supreme Court Judge. 2. Returning Officers supervise assembly constituency vote counting. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಸಿಇಸಿಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಭದ್ರತೆ ಇದ್ದು, ಮತ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (RO) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. / Both statements are factually correct under Indian constitutional law.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತದಾನದ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which landmark Constitutional Amendment Act lowered the voting age in India from 21 to 18 years?
A) 42 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 / 42nd Amendment, 1976
B) 44 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1978 / 44th Amendment, 1978
C) 61 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 / 61st Amendment, 1988
D) 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992 / 73rd Amendment, 1992

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1988 ರ 61 ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ 326 ನೇ ವಿಧಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು (1989 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿ). / The 61st Constitutional Amendment Act, 1988 lowered the voting age to 18 years.