ಔಷಧಗಳ ಎಂಆರ್‌ಪಿ ಮತ್ತು ಪಿಟಿಆರ್ ಅಂತರ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿ | SC on Medicine Price Discrepancies and NPPA

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಔಷಧಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ದರ (MRP - Maximum Retail Price) ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ದರದ (PTR - Price to Retailer) ನಡುವೆ ಭಾರಿ ಅಂತರವಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
• ಔಷಧ ತಯಾರಕರು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಪೀಠವು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಗಲು ದರೋಡೆಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಏನಿದೆ ಎಂದು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
• ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವರಕ್ಷಕ ಔಷಧಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು (Trade Margin) ಗರಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ದರದ ಶೇ 30 ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಇಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇಕೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA) ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
• ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿಯ (NLEM) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA): ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಔಷಧೀಯ ಇಲಾಖೆಯಡಿ 1997 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• Drugs (Prices Control) Order (DPCO), 2013: ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ DPCO ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• National List of Essential Medicines (NLEM): ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಔಷಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• NPPA ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Chemicals and Fertilizers).
• NPPA ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 1997.
• ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಲಾಭಾಂಶ ಮಿತಿ: 30% (ಶೇ 30).
• ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ: DPCO 2013 (Drugs Prices Control Order).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಯಾವುದು? / Which is the apex authority for regulating and fixing ceiling prices of essential medicines in India?

A) FSSAI
B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NPPA)
C) ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICMR)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA) ದೇಶದಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / NPPA is mandated to control and regulate prices of pharmaceutical drugs.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Union Ministry does the NPPA function?

A) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Health and Family Welfare
B) ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Chemicals and Fertilizers
C) ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Consumer Affairs
D) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Commerce and Industry

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): NPPA ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಔಷಧ ಇಲಾಖೆಯ (Department of Pharmaceuticals) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. / NPPA is an attached office of the Department of Pharmaceuticals, Ministry of Chemicals and Fertilizers.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಔಷಧಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು (Trade Margin) ಎಂಆರ್‌ಪಿಯ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು? / What percentage trade margin cap was referenced for cancer medicines during SC hearing?

A) ಶೇ 10 / 10%
B) ಶೇ 20 / 20%
C) ಶೇ 30 / 30%
D) ಶೇ 50 / 50%

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ದರದ ಶೇ 30ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / The margin capping for cancer drugs was referenced at 30% of MRP.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶವನ್ನು (DPCO) ಯಾವ ಮೂಲ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under the statutory authority of which Act is the Drugs (Prices Control) Order issued?

A) Drugs and Cosmetics Act, 1940
B) Essential Commodities Act, 1955
C) Pharmacy Act, 1948
D) Competition Act, 2002

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು DPCO ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. / DPCO is issued under Section 3 of the Essential Commodities Act, 1955.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಔಷಧ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ‘PTR’ ಎಂಬುದರ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘PTR’ stand for in pharmaceutical pricing?

A) Price To Retailer
B) Public Tax Ratio
C) Pharmaceutical Trade Rate
D) Patient Treatment Regime

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಿಟಿಆರ್ ಎಂದರೆ Price To Retailer (ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದರ). / PTR stands for Price to Retailer, the price at which manufacturers supply goods to retailers.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (NLEM) ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 2. DPCO ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಿಗದಿತ ಔಷಧಗಳಿಗೆ NPPA ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ ಮಿತಿ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. NLEM is prepared by the Ministry of Health and Family Welfare. 2. NPPA fixes ceiling prices for scheduled medicines under DPCO. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ NLEM ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರೆ, NPPA ಅದರ ಅನ್ವಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸೀಲಿಂಗ್ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA) established?

A) 1991
B) 1997
C) 2002
D) 2013

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): NPPA ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು 1997 ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. / NPPA was established as an attached office in August 1997.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ ಯಾವುದು? / Which flagship central scheme provides quality generic medicines at affordable prices?

A) ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆ / Ayushman Bharat
B) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಪರಿಯೋಜನೆ (PMBJP)
C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ / RSBY
D) ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ / Mission Indradhanush

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): PMBJP ಯೋಜನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. / PMBJP provides accessible generic medicines through Pradhan Mantri Jan Aushadhi Kendras.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ (DPCO) ಯಾವ ವರ್ಷದ್ದಾಗಿದೆ? / Which edition of the DPCO is currently implemented in India?

A) DPCO 1995
B) DPCO 2013
C) DPCO 2019
D) DPCO 2022

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ DPCO 2013 ನಿಯಮಾವಳಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The current pricing framework is governed by DPCO 2013.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಔಷಧ ದರಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು? / What major disparity did the SC flag in its recent pharma pricing observations?

A) ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಆಮದು ಸುಂಕದ ಅಂತರ / Export and import duty disparity
B) ಎಂಆರ್‌ಪಿ ಮತ್ತು ಪಿಟಿಆರ್ ನಡುವಿನ ಕೃತಕ ಅಂತರ / Disparity between MRP and Price to Retailer (PTR)
C) ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ವೈದ್ಯರ ವೇತನ / Public vs private doctor pay
D) ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಾಟ ದರ / Raw material transit cost

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ದರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರುವ ಎಂಆರ್‌ಪಿ ನಡುವಿನ ಅತಿಯಾದ ಕೃತಕ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಅಂತರವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. / The SC strongly reprimanded the unjustified wide gap between PTR and MRP.