ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 62ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳ: 14 ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆ | SC on District Judges Retirement Age Raised to 62

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ (District Judges) ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. / The Supreme Court expressed satisfaction as 14 states, including Karnataka, consented to enhancing the retirement age of district judges from 60 to 62 years.
• ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಹಾಗೂ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರಿದ್ದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. / A three-judge bench headed by Chief Justice of India Surya Kant alongside Justices Joymalya Bagchi and V. Mohana heard the proceedings.
• ಕರ್ನಾಟಕ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರ್ಚ್ 31 ರಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಹಾಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿವೆ. / States including Karnataka, Maharashtra, Tamil Nadu, West Bengal, and Madhya Pradesh have already enforced the age enhancement since March 31.
• ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಂಬಂಧ ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ (Judicial Service Rules) ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. / The apex court directed remaining states to amend their respective judicial service rules within a strict timeline of two months.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿವೃತ್ತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಈಗಷ್ಟೇ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಹಾರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. / However, the bench declined to entertain individual petitions filed by judges who had already superannuated.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 233ನೇ ವಿಧಿ (Article 233): ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ, ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. / Article 233 provides that appointments, posting, and promotion of district judges in any State shall be made by the Governor in consultation with the High Court.
• ಸಂವಿಧಾನದ 235ನೇ ವಿಧಿ (Article 235): ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವು (Control over subordinate courts) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. / Article 235 vests administrative supervision and control over district and subordinate judiciary with the respective High Court.
• ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಹೋಲಿಕೆ: ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 65 ವರ್ಷ (ವಿಧಿ 124(2)), ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 62 ವರ್ಷ (ವಿಧಿ 217(1)), ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವಯಸ್ಸು ಪ್ರಸ್ತುತ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. / Supreme Court judges retire at 65 (Art 124), High Court judges at 62 (Art 217), while district judges are now brought to 62 across states.
• ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಘದ ಪ್ರಕರಣ (All India Judges Association Case): ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. / Service conditions and benefits of subordinate judiciary are governed by periodic directions in the landmark All India Judges Association litigation.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾದ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು: 60 ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ.
• ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: 14 ರಾಜ್ಯಗಳು.
• ಸೇವಾ ನಿಯಮ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕಾಲಾವಕಾಶ: 2 ತಿಂಗಳು.
• ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 233.
• ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 235.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸಿವೆ? / To what age has the retirement of district judges been enhanced as agreed by 14 states?

A) 61 ವರ್ಷ / 61 years
B) 62 ವರ್ಷ / 62 years
C) 64 ವರ್ಷ / 64 years
D) 65 ವರ್ಷ / 65 years

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ? / Under which Constitutional Article are District Judges appointed by the Governor in consultation with the High Court?

A) ವಿಧಿ 217 / Article 217
B) ವಿಧಿ 226 / Article 226
C) ವಿಧಿ 233 / Article 233
D) ವಿಧಿ 235 / Article 235

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 233 ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ, ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಲಹೆಯಂತೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ನೀಡಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article vests administrative control over subordinate courts in the High Court?

A) ವಿಧಿ 227 / Article 227
B) ವಿಧಿ 233 / Article 233
C) ವಿಧಿ 234 / Article 234
D) ವಿಧಿ 235 / Article 235

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 235 ರ ಪ್ರಕಾರ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು? / What is the retirement age of a High Court Judge in India?

A) 60 ವರ್ಷ / 60 years
B) 62 ವರ್ಷ / 62 years
C) 65 ವರ್ಷ / 65 years
D) 68 ವರ್ಷ / 68 years

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 217(1) ರ ಪ್ರಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 62 ವರ್ಷಗಳು (15ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1963 ಮೂಲಕ 60 ರಿಂದ 62ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ? / What is the retirement age of Supreme Court judges under Article 124(2)?

A) 62 ವರ್ಷ / 62 years
B) 65 ವರ್ಷ / 65 years
C) 68 ವರ್ಷ / 68 years
D) 70 ವರ್ಷ / 70 years

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Supreme Court) ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಯಾವುದು? / Which PIL case continuously monitors subordinate judicial service conditions?

A) ಎಸ್.ಪಿ. ಗುಪ್ತಾ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
B) ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಜಡ್ಜಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
C) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಕೇಸ್
D) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಕೇಸ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): All India Judges Association v. Union of India ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ. 2. ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 6 ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. / Consider: 1. Karnataka agreed to raise retirement age to 62. 2. Supreme Court granted 6 months to remaining states.

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ 2 ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 6ನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು’ (Subordinate Courts) ಯಾವ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ? / Under which Articles do Subordinate Courts fall in Part VI of the Constitution?

A) ವಿಧಿ 214 ರಿಂದ 231 / Articles 214 to 231
B) ವಿಧಿ 233 ರಿಂದ 237 / Articles 233 to 237
C) ವಿಧಿ 124 ರಿಂದ 147 / Articles 124 to 147
D) ವಿಧಿ 239 ರಿಂದ 242 / Articles 239 to 242

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ VI ರ ಅಧ್ಯಾಯ VI ರ ವಿಧಿ 233 ರಿಂದ 237 ರವರೆಗೆ ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇರ ನೇಮಕಾತಿ ಹೊಂದಲು ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ವಕಾಲತ್ತು ಅನುಭವವಿರಬೇಕು? / How many minimum years of practice as an advocate is required to be appointed as a District Judge?

A) 5 ವರ್ಷ / 5 years
B) 7 ವರ್ಷ / 7 years
C) 10 ವರ್ಷ / 10 years
D) 12 ವರ್ಷ / 12 years

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 233(2) ರ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲು ಕನಿಷ್ಠ 7 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಕೀಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರಬೇಕು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment increased the retirement age of High Court judges from 60 to 62?

A) 7ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1956 / 7th Amendment 1956
B) 15ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1963 / 15th Amendment 1963
C) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1976 / 42nd Amendment 1976
D) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1978 / 44th Amendment 1978

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1963ರ 15ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ರಿಂದ 62 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.