ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ: ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಿಂಧುತ್ವ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ | CEC EC Legal Immunity Supreme Court

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC) ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ (ECs) ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೇಳೆ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ನೂತನ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿ 4 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
• ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಸಂಸದ ಮನೋಜ್ ಝಾ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ ಅರುಣ್ ಅಗರ್‌ವಾಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ (PIL), ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ತತ್ವವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ (Rule of Law) ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2023ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ‘ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (ನೇಮಕಾತಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ) ಕಾಯ್ದೆ 2023’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 2026 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XV (ವಿಧಿ 324 ರಿಂದ 329): ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324(5): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ (ಅಭಿಶಂಸನೆ/ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗದು.
• ಅನೂಪ್ ಬಾರನ್ವಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (Anoop Baranwal Case 2023): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಪ್ರಧಾನಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು (ನಂತರ ಸಂಸತ್ತು ಸಿಜೆಐ ಬದಲಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆ ರೂಪಿಸಿತು).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಕಾಯ್ದೆ: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (CEC and ECs Act, 2023).
• ಆಯೋಗದ ರಚನೆ: 1 ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು + 2 ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (1993 ರಿಂದ ಬಹು-ಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗ).
• ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು).
• ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳು.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ? / Which Article of the Constitution of India provides for the establishment, powers, and superintendence of the Election Commission?

A) ವಿಧಿ 320 / Article 320
B) ವಿಧಿ 324 / Article 324
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 330 / Article 330

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ಅವರ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಯಾರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ? / The constitutional procedure to remove the Chief Election Commissioner is identical to that of which constitutional authority?

A) ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು / High Court Chief Justice
B) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು / Supreme Court Judge
C) ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ / Attorney General of India
D) ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು / UPSC Chairperson

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324(5) ರ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಧಾರ ಮತ್ತು ವಿಧಾನದಲ್ಲೇ (ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 2023 ರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ (Selection Committee) ಇರುವ ಸದಸ್ಯರು ಯಾರು? / Who constitutes the Selection Committee for appointing CEC and ECs under the 2023 Act?

A) ಪ್ರಧಾನಿ, ಸಿಜೆಐ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆ ಸ್ಪೀಕರ್ / PM, CJI, and Lok Sabha Speaker
B) ಪ್ರಧಾನಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರು / PM, Leader of Opposition in Lok Sabha, and a nominated Union Cabinet Minister
C) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ / President, VP, and PM
D) ಗೃಹ ಸಚಿವರು, ಕಾನೂನು ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಸಿಜೆಐ / Home Minister, Law Minister, and CJI

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2023 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೂವರ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಹು-ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (Multi-member Commission) ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the Election Commission of India first converted into a multi-member body?

A) 1984
B) 1989
C) 1993
D) 2000

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 1989 ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993 ರಿಂದ ಆಯೋಗವು ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಎಷ್ಟು? / What is the official tenure of the Chief Election Commissioner and Election Commissioners in India?

A) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 65 years of age
B) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 62 years of age
C) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 65 years of age
D) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 70 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 70 years of age

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಕ್ತರು 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. 2. ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಬಹುದು. / Consider statements: 1. Sukumar Sen served as the first Chief Election Commissioner of India. 2. Other Election Commissioners can be removed only on the recommendation of the CEC. Which is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಮೊದಲ ಸಿಇಸಿ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324(5) ರ ಪ್ರಕಾರ ಇತರ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಿಇಸಿ ಶಿಫಾರಸು ಇಲ್ಲದೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act lowered the voting age in India from 21 to 18 years?

A) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 44th Amendment Act
B) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 / 61st Amendment Act 1988
C) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 73rd Amendment Act
D) 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 86th Amendment Act

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು (1989 ರಿಂದ ಜಾರಿ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾದ ‘ನಿರ್ವಾಚನ ಸದನ’ (Nirvachan Sadan) ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is ‘Nirvachan Sadan’, the headquarters of the Election Commission of India located?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
C) ಕೋಲ್ಕತ್ತ / Kolkata
D) ನಾಗ್ಪುರ / Nagpur

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾದ ನಿರ್ವಾಚನ ಸದನವು ನವದೆಹಲಿಯ ಅಶೋಕಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ವನ್ನು (National Voters’ Day) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is ‘National Voters’ Day’ celebrated annually in India?

A) ಜನವರಿ 15 / January 15
B) ಜನವರಿ 25 / January 25
C) ಜನವರಿ 26 / January 26
D) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನವಾದ ಜನವರಿ 25, 1950 ರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಇಸಿ ಮತ್ತು ಇಸಿಗಳ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? / Who heads the three-judge Supreme Court bench hearing the petition challenging legal immunity to CEC and ECs?

A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ / Justice D.Y. Chandrachud
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ಆರ್. ಗವಾಯಿ / Justice B.R. Gavai
C) ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ / Chief Justice Surya Kant
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ / Justice Sanjiv Khanna

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.