ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು | Special Intensive Revision and ECI Framework

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳು ಭುಗಿಲೆದ್ದಿವೆ. / The Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls across the country has led to intense political scrutiny over the deletion of voters.
• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ನಮೂನೆ-7 (Form-7) ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೃತರೆಂದು ನಕಲಿ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. / Allegations of misuse of Form-7 (used for objection and deletion of names) with false death records have emerged.
• ವಿವಿಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ 42 ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದು, ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೀಗಳೆಯುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. / 42 retired judges defended the Election Commission of India in an open letter, calling SIR a lawful process.
• ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟೈಸೇಶನ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ನೋಟಿಸ್ ವಿಚಾರಣೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ 96.15 ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಮೂನೆ-6 (ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ), ನಮೂನೆ-7 (ಅಳಿಸುವಿಕೆ) ಮತ್ತು ನಮೂನೆ-8 (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದೆ. / In Bagalkote, 96.15% progress was achieved in notice scrutiny across Form-6 (addition), Form-7 (deletion), and Form-8 (correction).

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ/ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ನಿರ್ದೇಶನ, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Article 324 vests the superintendence, direction, and control of elections and preparation of electoral rolls in the Election Commission of India.
• ವಿಧಿ 325: ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. / Article 325: No person to be ineligible for inclusion in electoral rolls on grounds of religion, race, caste, or sex.
• ವಿಧಿ 326: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ (Adult Suffrage) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ (ಕನಿಷ್ಠ 18 ವರ್ಷ). / Article 326: Elections to the House of the People and State Legislative Assemblies shall be based on adult suffrage.
• ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1950 (RPA 1950): ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆ, ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Representation of the People Act, 1950: Governs voter qualifications, delimitation, and preparation of electoral rolls.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ ನಮೂನೆ: Form-6. / New voter registration form: Form-6.
• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ನಮೂನೆ: Form-7. / Form for objecting/deleting a name: Form-7.
• ಮತದಾರರ ವಿವರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರ ನಮೂನೆ: Form-8. / Form for correction/shifting of entry: Form-8.
• ಮತದಾನ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿ: 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988. / Amendment reducing voting age from 21 to 18: 61st Constitutional Amendment Act, 1988.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸುವ ನಮೂನೆ (Form) ಯಾವುದು? / Which form is used for objection to inclusion or deletion of a name from the electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6 (Form 6)
B) ನಮೂನೆ 7 (Form 7)
C) ನಮೂನೆ 8 (Form 8)
D) ನಮೂನೆ 8A (Form 8A)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹೆಸರಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಮೂನೆ 7 (Form-7) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Form 7 is designated for application for objecting to inclusion or seeking deletion of an entry from the electoral roll.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು (Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution of India guarantees adult suffrage for elections to Lok Sabha and Legislative Assemblies?

A) ವಿಧಿ 324
B) ವಿಧಿ 325
C) ವಿಧಿ 326
D) ವಿಧಿ 329

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 ರ ಅನ್ವಯ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗೂ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. / Article 326 provides that elections to the Lok Sabha and Legislative Assemblies shall be based on adult suffrage.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ-6 ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951 ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Form-6 is used for inclusion of new voters. 2. Representation of the People Act 1951 deals with preparation of electoral rolls. Which is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ (1951 ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡಾವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ). ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ. / Preparation of rolls is governed by the RPA 1950 (not RPA 1951). Hence only statement 1 is correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act lowered the voting age from 21 years to 18 years?

A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 42nd Amendment Act
B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 44th Amendment Act
C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 61st Amendment Act
D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 73rd Amendment Act

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 ರ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು (1989 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು). / The 61st Constitutional Amendment Act, 1988 reduced the voting age from 21 to 18 years.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ? / Under which Part of the Indian Constitution is the Election Commission of India covered?

A) ಭಾಗ XIV / Part XIV
B) ಭಾಗ XV / Part XV
C) ಭಾಗ XVI / Part XVI
D) ಭಾಗ XVIII / Part XVIII

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XV (Part XV) ರ ವಿಧಿ 324 ರಿಂದ 329 ವರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. / Elections and the Election Commission are covered in Part XV (Articles 324 to 329) of the Constitution.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ (EPIC) ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ ಅಥವಾ ಜನ್ಮದಿನಾಂಕದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಾಗಿ ಯಾವ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು? / Which form must be submitted for correction of entries in the existing electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6
B) ನಮೂನೆ 6A
C) ನಮೂನೆ 7
D) ನಮೂನೆ 8

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವರಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ನಿವಾಸದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯಲು ನಮೂನೆ 8 (Form 8) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Form 8 is used for correction of entries, shifting of residence, or replacement of EPIC.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನು (National Voters’ Day) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is National Voters’ Day celebrated annually in India?

A) ಜನವರಿ 15 / January 15
B) ಜನವರಿ 25 / January 25
C) ಜನವರಿ 26 / January 26
D) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1950 ರ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / National Voters’ Day is observed every year on January 25 to mark the foundation day of the Election Commission of India (1950).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ BLO ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of BLO in the electoral administrative hierarchy?

A) Block Legal Officer
B) Booth Level Officer
C) Basic Literacy Officer
D) Bureau Logistics Official

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು Booth Level Officer (BLO) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / BLO stands for Booth Level Officer, the grassroot official representing the Election Commission at the polling station level.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಎಷ್ಟು? / What is the tenure of the Chief Election Commissioner and Election Commissioners in India?

A) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 62 years of age
B) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 65 years of age
C) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 65 years of age
D) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 62 years of age

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದುವರೆಗೆ) ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. / The CEC and ECs hold office for a term of 6 years or until they attain the age of 65 years, whichever is earlier.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ (NRI) ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವ ನಮೂನೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ? / Which form is prescribed for an overseas (NRI) elector to register in the electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6 / Form 6
B) ನಮೂನೆ 6A / Form 6A
C) ನಮೂನೆ 7 / Form 7
D) ನಮೂನೆ 8 / Form 8

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳು (Overseas Electors) ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ 6A (Form 6A) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. / Form 6A is prescribed for registration of overseas electors (NRIs) in the electoral rolls.