ಎಸ್‌ಬಿಐ 3897 ಖಾತೆಗಳ ಡೇಟಾ ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆ: ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲು | SBI Data Leak Dark Web Cyber Attack

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಗೆ ಸೇರಿದ 3,897 ಗ್ರಾಹಕರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಣಕಾಸು ಮಾಹಿತಿ ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. / Sensitive financial information of 3,897 customers of State Bank of India (SBI) was reportedly leaked on the dark web following a cyber incident.
• ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. / The compromised data reportedly includes customer account numbers, bank card details, and linked contact identifiers.
• ಯಾವುದೇ ಅನಾಮಧೇಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಅಥವಾ ಪಿನ್ (PIN) ಅನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಸೈಬರ್ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. / Cyber experts and banking officials urged customers not to click unverified links or disclose OTPs and PINs to any third parties.
• ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡ (CERT-In) ಇಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದ ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ. / The Indian Computer Emergency Response Team (CERT-In) actively monitors and issues mitigation frameworks for cyber threats in the critical financial sector.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 (IT Act, 2000): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳು, ಗೌಪ್ಯತೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಕಳ್ಳತನಗಳನ್ನು ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 43, 66 ಮತ್ತು 66E ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Cybercrimes, privacy violations, and data thefts in India are penalized under Sections 43, 66, and 66E of the Information Technology Act, 2000.
• CERT-In ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ CERT-In ಭಾರತದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Established in 2004 under MeitY, CERT-In serves as the national nodal agency for responding to computer security incidents.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2023 (DPDP Act, 2023): ನಾಗರಿಕರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಡೇಟಾ ಫಿಡುಶಿಯರಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ದಂಡಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. / The DPDP Act, 2023 establishes comprehensive norms and steep financial penalties for data fiduciaries failing to safeguard personal consumer data.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• SBI ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವರ್ಷ: ಜುಲೈ 1, 1955 (ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು). / July 1, 1955 (formerly Imperial Bank of India).
• SBI ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ. / Mumbai, Maharashtra.
• ನೋಡಲ್ ಸೈಬರ್ ಏಜೆನ್ಸಿ: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟೀಮ್ - ಇಂಡಿಯಾ (CERT-In). / Computer Emergency Response Team - India (CERT-In).
• ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ವಿಶೇಷ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಾದ ಟೋರ್ (Tor) ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ರಹಸ್ಯ ಪದರ. / An encrypted overlay network accessible only with specific software such as Tor.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಭದ್ರತಾ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which is the national nodal agency in India designated to respond to computer security incidents and cyber threats?

A) NITI Aayog
B) CERT-In
C) TRAI
D) CDAC

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ CERT-In (Indian Computer Emergency Response Team) ದೇಶದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. / CERT-In operates under the Ministry of Electronics and Information Technology as the national nodal agency for cybersecurity incidents.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ‘ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (SBI) ಎಂದು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು? / In which year was the Imperial Bank of India nationalized and reconstituted as the State Bank of India (SBI)?

A) 1949
B) 1955
C) 1969
D) 1935

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗೋರೆವಾಲಾ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಜುಲೈ 1, 1955 ರಂದು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಎಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. / On July 1, 1955, following the Gorwala Committee recommendations, the Imperial Bank of India was reconstituted as the SBI.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ‘ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್’ (Dark Web) ಎಂದರೆ ಏನು? / In the context of cyber systems, what does the term ‘Dark Web’ refer to?

A) ಕೇವಲ ಹಗಲು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ವರ್ ಜಾಲ / A network of servers operational only during daytime
B) ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಗದ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆದ ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಲ್ಪಡುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಭಾಗ / An encrypted portion of the internet not indexed by search engines and requiring specific software
C) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆಂತರಿಕ ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ / An exclusive intra-bank cloud computing framework
D) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ / An offline database with zero network connectivity

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಟೋರ್ (Tor) ಅಥವಾ ಐ2ಪಿ (I2P) ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. / The dark web refers to encrypted online networks that cannot be indexed by standard search engines and require specific overlay routing tools like Tor.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ‘ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000’ (IT Act, 2000) ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಡೇಟಾ ಕದಿಯುವುದನ್ನು (Data Theft) ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ? / Which Section of India’s Information Technology Act, 2000 penalizes unauthorized access and data theft from computer systems?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 43 ಮತ್ತು 66 / Section 43 and Section 66
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 124A / Section 124A
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 377 / Section 377
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 302 / Section 302

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 43 ಮತ್ತು 66 ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡೇಟಾ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು, ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. / Sections 43 and 66 of the IT Act, 2000 prescribe penalties and imprisonment for unauthorized computer access, data extraction, and hacking.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (DPDP Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year was the Digital Personal Data Protection (DPDP) Act enacted by the Indian Parliament?

A) 2018
B) 2021
C) 2023
D) 2025

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಾಗರಿಕರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತು 2023 ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. / The Parliament of India enacted the Digital Personal Data Protection Act in 2023 to regulate personal data processing and protect digital privacy.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ‘ಫಿಶಿಂಗ್’ (Phishing) ದಾಳಿ ಎಂದರೆ ಏನು? / What does a ‘Phishing’ cyber attack typically involve in financial frauds?

A) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿ ಹಣ ಕದಿಯುವುದು / Physically looting currency from a brick-and-mortar branch
B) ನಕಲಿ ಇಮೇಲ್ ಅಥವಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಕದಿಯುವ ತಂತ್ರ / Deceiving users via fake emails or messages to steal confidential financial credentials
C) ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸುವುದು / Vandalizing automated teller machines (ATMs)
D) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡುವುದು / Upgrading core banking system hardware

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂದೇಶದಂತೆ ತೋರುವ ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಒಟಿಪಿ ಪಡೆಯುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೋಸದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಫಿಶಿಂಗ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Phishing is a social engineering attack where fraudulent messages mimic trustworthy institutions to manipulate targets into revealing sensitive credentials.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? / As per RBI guidelines, within how many days must a customer report an unauthorized electronic banking transaction to incur zero liability?

A) 3 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ / Within 3 working days
B) 15 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ / Within 15 working days
C) 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ / Within 30 working days
D) 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ / Within 60 working days

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭದ್ರತಾ ಲೋಪದಿಂದ ಅನಧಿಕೃತ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು 3 ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. / Under RBI rules, if an unauthorized transaction occurs and is notified by the customer within 3 working days, the customer bears zero liability.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡ (CERT-In) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / CERT-In functions under the administrative jurisdiction of which Union Ministry?

A) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
B) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY) / Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY)
C) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
D) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Finance

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): CERT-In ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / CERT-In is an attached office under the Union Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಎರಡು-ಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣ’ (Two-Factor Authentication - 2FA) ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / In cybersecurity, what is the primary purpose of Two-Factor Authentication (2FA)?

A) ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು / To augment network bandwidth
B) ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭದ್ರತಾ ಪದರ ಒದಗಿಸಲು / To provide an additional security verification layer beyond passwords
C) ಫೈಲ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು / To compress digital document sizes
D) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅಳಿಸಲು / To uninstall obsolete malware definitions

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2FA ಕೇವಲ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮೊಬೈಲ್ ಒಟಿಪಿ ಅಥವಾ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಗೆ ಎರಡು ಹಂತದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Two-Factor Authentication (2FA) mandates two distinct identity components (e.g., password and OTP) to fortify account safety.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದ ನಾಗರಿಕರು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆರಂಭಿಸಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್‌ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದು? / What is the National Cybercrime Reporting Portal helpline number launched by the MHA to report financial frauds?

A) 112
B) 100
C) 1930
D) 1098

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೈಬರ್ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ನಡೆದಾಗ ನಾಗರಿಕರು ತಕ್ಷಣ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು 1930 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. / Citizens can immediately dial 1930 to register complaints on the National Cyber Crime Reporting Portal to freeze defrauded funds.