ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ | Retailers Protest Against UPI MDR Fee

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಆಯ್ದ ಯುನಿಫೈಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ (UPI) ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಶೇ 0.4ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ (Merchant Discount Rate) ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ರೀಟೇಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ‘ನೋ ಯುಪಿಐ ಡೇ’ (No UPI Day) ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Mobile retailers announced a No UPI Day on October 2 protesting the imposition of a 0.4 percent MDR on select UPI transactions.
• ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮೊಬೈಲ್ ರೀಟೇಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಒಕ್ಕೂಟದ (AIMRA) ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ತರ್ವೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Retailers will cover QR codes with black cloth under AIMRA’s call.
• ಮಾಸಿಕ 15 ಲಕ್ಷದಿಂದ 30 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು Rs 2,000 ದಿಂದ Rs 12,000 ವರೆಗೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ. / Small vendors doing Rs 15-30 lakh monthly transactions face monthly losses between Rs 2,000 and Rs 12,000.
• ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೀಟೇಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಅಂದಾಜು Rs 40 ಕೋಟಿಯಂತೆ ವಾರ್ಷಿಕ Rs 500 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. / Total annual retail impact is estimated at Rs 500 crore (Rs 40 crore monthly).
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ (Zero MDR) ನೀತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು ಎಂದು ಒಕ್ಕೂಟ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. / Demanded continuation of the Zero MDR regime to safeguard digital payment penetration.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR): ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು (ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಯುಪಿಐ) ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ. / Fee charged to a merchant by a bank for accepting payments via digital credentials.
• ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI): ದೇಶದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ಐಬಿಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾಯ್ದೆ 2007ರಂತೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆ. / Umbrella body operating retail payment rails in India, founded in 2008 under PSS Act 2007.
• ಯುಪಿಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (UPI): ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2016ರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್. / Instant real-time payment system developed by NPCI launched in 2016.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ: ಶೇ 0.4ರಷ್ಟು.
• ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ದಿನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 (‘ನೋ ಯುಪಿಐ ಡೇ’).
• ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆ: ಎಐಎಂಆರ್‌ಎ (AIMRA).
• ಯುಪಿಐ ಆರಂಭವಾದ ವರ್ಷ: 2016 (NPCI ನಿಂದ).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಮೊಬೈಲ್ ರೀಟೇಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಯಾವ ದಿನದಂದು ‘ನೋ ಯುಪಿಐ ಡೇ’ (No UPI Day) ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ? / On which day did retailers declare a No UPI Day protest?
A) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 / September 28
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2
C) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 / October 15
D) ನವೆಂಬರ್ 1 / November 1

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ವಿರೋಧಿಸಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಂದು ಯುಪಿಐರಹಿತ ದಿನ ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. / Scheduled for October 2.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ನ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does MDR stand for in digital transactions?
A) Merchant Discount Rate
B) Market Digital Return
C) Mobile Data Revenue
D) Monetary Deduction Ratio

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): MDR ಎಂದರೆ Merchant Discount Rate (ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್). / Stands for Merchant Discount Rate.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ (Unified Payments Interface) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which entity developed and operates the UPI network in India?
A) ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI)
B) ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI)
C) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
D) ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (SBI)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯುಪಿಐ ಜಾಲವನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / Developed and operated by NPCI.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಣ್ಣ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ (Zero MDR) ನೀತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. / Zero MDR is currently applicable for small peer-to-merchant UPI transactions.
2. ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಅನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಲಾಭರಹಿತ (Section 8) ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / NPCI is registered as a not-for-profit company.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಯುಪಿಐಗೆ ಶೂನ್ಯ ಎಂಡಿಆರ್ ಇದ್ದು, ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಸೆಕ್ಷನ್ 8 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Both statements are factually correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ (UPI) ಸೇವೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was UPI officially launched in India?
A) 2014
B) 2016
C) 2018
D) 2020

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯುಪಿಐ ಅನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ರಘುರಾಮ್ ರಾಜನ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2016ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. / Launched in 2016.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಕಾರ ಆಯ್ದ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / What percentage of MDR on select UPI transactions triggered the retail protest?
A) ಶೇ 0.1 / 0.1 percent
B) ಶೇ 0.4 / 0.4 percent
C) ಶೇ 1.5 / 1.5 percent
D) ಶೇ 2.5 / 2.5 percent

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಶೇ 0.4ರಷ್ಟು ಎಂಡಿಆರ್ ವಿಧಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. / Protested against the proposed 0.4 percent MDR.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the financial acronyms:

ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ / Acronym	ಪೂರ್ಣ ರೂಪ / Full Form
1. MDR	P. Unified Payments Interface
2. NPCI	Q. Merchant Discount Rate
3. UPI	R. National Payments Corporation of India

A) 1-Q, 2-R, 3-P
B) 1-P, 2-Q, 3-R
C) 1-R, 2-P, 3-Q
D) 1-Q, 2-P, 3-R

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: 1-Q, 2-R, 3-P ಆಗಿದೆ. / Matches as 1-Q, 2-P, 3-R.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (PSS Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Payment and Settlement Systems Act passed?
A) 2002
B) 2005
C) 2007
D) 2012

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. / Enacted in 2007.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಎಐಎಂಆರ್‌ಎ ಪ್ರಕಾರ ಎಂಡಿಆರ್ ಜಾರಿಯಿಂದ ದೇಶದ ರೀಟೇಲ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಎಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಗುವ ಅಂದಾಜಿದೆ? / According to AIMRA, what is the estimated annual loss to retailers from MDR?
A) Rs 100 ಕೋಟಿ / Rs 100 crore
B) Rs 250 ಕೋಟಿ / Rs 250 crore
C) Rs 500 ಕೋಟಿ / Rs 500 crore
D) Rs 1000 ಕೋಟಿ / Rs 1000 crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಾರ್ಷಿಕ Rs 500 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ. / Estimated at Rs 500 crore annually.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ತ್ವರಿತ ಕಿರು ಮೌಲ್ಯದ ಹಣ ಪಾವತಿಗಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಆಫ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯುಪಿಐ ಆವೃತ್ತಿ ಯಾವುದು? / What is the lightweight offline wallet variant of UPI called?
A) UPI Lite
B) UPI Gold
C) UPI Bharat
D) UPI Fast

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಪಿನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಸಲು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ UPI Lite ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. / Known as UPI Lite.