ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 348(2) | Regional Languages in High Courts

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಹಿಂದಿ ಭಾಷಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಕಲಾಪಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 348(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ನ್ಯಾಯದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕನ್ನಡ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XVII (ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ - Official Language): ವಿಧಿ 343 ರಿಂದ 351 ರವರೆಗೆ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಭಾಷಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಅನುಚ್ಛೇದ 348(1): ಸಂಸತ್ತು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮಾಡದ ಹೊರತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಕಲಾಪಗಳು, ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.
• ಅನುಚ್ಛೇದ 348(2): ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ (Previous Consent of the President), ಆ ರಾಜ್ಯದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು (ಆದರೆ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ ಹೊಂದಿರಬೇಕು).
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 7: ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Eighth Schedule): ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 22 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ (ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ 14 ಭಾಷೆಗಳಿದ್ದವು).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ (Classical Language): ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2008 ರಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿತು (ಮೊದಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ: ತಮಿಳು, 2004).
• ವಿಧಿ 350A: ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.
• ವಿಧಿ 351: ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು? / Under which Constitutional Article can the Governor authorize the use of the State’s official language in High Court proceedings?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 343 / Article 343
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 345 / Article 345
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 348(2) / Article 348(2)
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 351 / Article 351

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 348(2) ರ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹಿಂದಿ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 348(1) ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸತ್ತು ಬೇರೆ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸದ ಹೊರತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಕಲಾಪಗಳು ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು? / Under Article 348(1), in which language shall all proceedings in the Supreme Court and High Courts be conducted until Parliament provides otherwise?

A) ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ / Hindi only
B) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ / English only
C) ಯಾವುದೇ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ / Any 8th Schedule language
D) ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ / Mother tongue of the state

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 348(1) ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ನಡಾವಳಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ (Eighth Schedule) ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? / How many languages are currently recognized in the Eighth Schedule of the Indian Constitution?

A) 14 ಭಾಷೆಗಳು / 14 Languages
B) 18 ಭಾಷೆಗಳು / 18 Languages
C) 22 ಭಾಷೆಗಳು / 22 Languages
D) 24 ಭಾಷೆಗಳು / 24 Languages

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ 14 ಭಾಷೆಗಳಿದ್ದವು; ನಂತರದ ವಿವಿಧ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ (21ನೇ, 71ನೇ, 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮೂಲಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ 22 ಭಾಷೆಗಳು 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ (Classical Language) ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು? / In which year was Kannada granted the Classical Language status by the Central Government?

A) 2004
B) 2005
C) 2008
D) 2014

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2008 ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆ ಯಾವುದು? / Which was the first language in India to be accorded the Classical Language status?

A) ಸಂಸ್ಕೃತ / Sanskrit
B) ತಮಿಳು / Tamil
C) ಕನ್ನಡ / Kannada
D) ಮಲಯಾಳಂ / Malayalam

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2004 ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಕಲ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Article directs states to provide facilities for instruction in mother-tongue at the primary stage?

A) ವಿಧಿ 345 / Article 345
B) ವಿಧಿ 350A / Article 350A
C) ವಿಧಿ 350B / Article 350B
D) ವಿಧಿ 351 / Article 351

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 7ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1956 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 350A ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಕಾಯ್ದೆ (Official Languages Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the Official Languages Act enacted by the Indian Parliament?

A) 1950
B) 1956
C) 1963
D) 1976

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1965 ರ ನಂತರವೂ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು 1963 ರಲ್ಲಿ Official Languages Act ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಂವಿಧಾನದ 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2003 ರ ಮೂಲಕ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳು ಯಾವುವು? / Which four languages were added to the Eighth Schedule by the 92nd Constitutional Amendment Act, 2003?

A) ಕೊಂಕಣಿ, ಮಣಿಪುರಿ, ನೇಪಾಳಿ, ಸಿಂಧಿ
B) ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ, ಸಂತಾಲಿ
C) ಒಡಿಯಾ, ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಮೈಥಿಲಿ, ಸಿಂಧಿ
D) ತುಳು, ಕೊಡವ, ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2003ರ 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ (Bodo, Dogri, Maithili, Santhali) ಭಾಷೆಗಳನ್ನು 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (Special Officer for Linguistic Minorities) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? / Under which Article does the President appoint a Special Officer for Linguistic Minorities?

A) ವಿಧಿ 347 / Article 347
B) ವಿಧಿ 350A / Article 350A
C) ವಿಧಿ 350B / Article 350B
D) ವಿಧಿ 351 / Article 351

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 350B ರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (Commissioner for Linguistic Minorities) ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ (Parliamentary Committee on Official Language) ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಜನ ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ? / How many members constitute the Parliamentary Committee on Official Language constituted under Section 4 of Official Languages Act 1963?

A) 20 ಸದಸ್ಯರು / 20 Members
B) 30 ಸದಸ್ಯರು (20 ಲೋಕಸಭೆ + 10 ರಾಜ್ಯಸಭೆ) / 30 Members (20 LS + 10 RS)
C) 15 ಸದಸ್ಯರು / 15 Members
D) 25 ಸದಸ್ಯರು / 25 Members

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು 30 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ - ಲೋಕಸಭೆಯಿಂದ 20 ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಿಂದ 10 ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.