ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ದಿನಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾನೂನು ಅರಿವು | RTI Act 2005 Implementation & Anti-Corruption Analysis

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ನಗರದ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವೇದಿಕೆಯು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ದಿನಾಚರಣೆ, ಕಾನೂನು ಅರಿವು ಮತ್ತು 6ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು / The Karnataka State Right to Information and Social Activists Forum organized the RTI Day Celebration and Legal Awareness Convention at Mudhol, Bagalkote.
• ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರಳಿ ನಾಗರಾಜ ಅವರು ಮತದಾರರು ಆಮಿಷಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಮತದಾನ ಮಾಡುವುದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು / Inaugurating the conference, retired High Court judge Justice Arali Nagaraj asserted that electoral integrity by voters forms the bedrock for eliminating systemic administrative graft.
• ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸಮುದಾಯದ (SPS) ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಸ್.ಆರ್. ಹಿರೇಮಠ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುತ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು / Renowned public interest crusader S.R. Hiremath urged citizens to deploy the RTI Act, 2005 as a constitutional watchdog against land grabbing and misgovernance.
• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸವಾಲುಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು / Luminaries expressed deep concern over the institutional emasculation of the Karnataka Lokayukta, recalling its historic anti-corruption benchmarks under Justice N. Santosh Hegde.
• ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇವಲ ದೋಷ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ (Social Audit) ಪ್ರೇರಕವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು / Speakers underlined that RTI activism must serve beyond investigation to foster real-time administrative transparency and community-driven social audits.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (RTI Act, 2005): ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಈ ಶಾಸನವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2005 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು (ಸೆಕ್ಷನ್ 4 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ) / The Right to Information Act, 2005 came into national force on October 12, 2005, enshrining citizens right to know flowing from Article 19(1)(a).
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೂಲ: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ) (ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (ಎಸ್.ಪಿ. ಗುಪ್ತಾ ಕೇಸ್, 1982) ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ / In landmark rulings such as S.P. Gupta v. Union of India (1982), the Supreme Court declared information access an implicit fundamental right under Article 19(1)(a).
• ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ, 1984: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1984 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು (ಜನವರಿ 15, 1986 ರಿಂದ ಜಾರಿ) / The Karnataka Lokayukta Act, 1984 enacted under Chief Minister Ramakrishna Hegde established an institutional ombudsman against maladministration and corruption.
• ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮತ್ತು ವೇತನ-ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ / The RTI (Amendment) Act, 2019 authorized the Central Government to determine salaries and tenure terms of Chief and State Information Commissioners.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದ ದಿನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12, 2005 (Enacted: 12 October 2005)
• ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೂಲ: ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ) (Article 19(1)(a))
• ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ ರೂಪಿಸಿದ ವರ್ಷ: 1984 (ಜಾರಿಯಾದದ್ದು 1986)
• ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಉಪಲೋಕಾಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸುವವರು: ರಾಜ್ಯಪಾಲರು (ಅನುಚ್ಛೇದ 163 ರಂತೆ ಸಮಿತಿಯ ಸಲಹೆ ಮೇರೆಗೆ)
• ಆರ್‌ಟಿಐ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲಮಿತಿ: 30 ದಿನಗಳು (ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದರೆ 48 ಗಂಟೆಗಳು)

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯು (RTI Act, 2005) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನಾಂಕ ಯಾವುದು? / On which date did the Right to Information Act, 2005 officially come into force in India?

A) 2005 ಆಗಸ್ಟ್ 15 / 15 August 2005
B) 2005 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 / 12 October 2005
C) 2005 ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 / 10 December 2005
D) 2006 ಜನವರಿ 26 / 26 January 2006

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡ ನಂತರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. The RTI Act, 2005 came into force on 12 October 2005.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು’ ಅಡಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ? / Under which Fundamental Right of the Indian Constitution has the Supreme Court held the right to information as an integral part?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 14 / Article 14
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ) / Article 19(1)(a)
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 21 / Article 21
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 32 / Article 32

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(ಎ) (ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. The right to know is recognized as implicit within Article 19(1)(a).

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under the chief ministership of whom was the Karnataka Lokayukta Act, 1984 enacted?

A) ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು / D. Devaraj Urs
B) ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ / Ramakrishna Hegde
C) ಎಸ್. ಬಂಗಾರಪ್ಪ / S. Bangarappa
D) ವೀರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್ / Veerendra Patil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1984 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. The Act was conceptualized under Ramakrishna Hegde in 1984.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಜೀವ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ (Life or Liberty) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಮಯದೊಳಗೆ ನೀಡಬೇಕು? / Under the RTI Act 2005, within what time period must information concerning the life or liberty of a person be provided?

A) 24 ಗಂಟೆಗಳು / 24 hours
B) 48 ಗಂಟೆಗಳು / 48 hours
C) 7 ದಿನಗಳು / 7 days
D) 30 ದಿನಗಳು / 30 days

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗೆ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲಮಿತಿ ಇದ್ದರೆ, ಜೀವ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗೆ 48 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. Information concerning life or liberty must be supplied within 48 hours.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 4(1)(ಬಿ) ಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯ ಯಾವುದು? / What statutory obligation must public authorities fulfill under Section 4(1)(b) of the RTI Act, 2005?

A) ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆ (Suo Motu Disclosure) / Proactive or Suo Motu Disclosure
B) ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು / Expunging audit records
C) ಅರ್ಜಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವುದು / Imposing double application fees
D) ಕೇವಲ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು / Exclusively reporting to Parliament

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಲಂ 4(1)(ಬಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ (Suo Motu) ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. Mandates mandatory Proactive/Suo Motu disclosure by public authorities.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಯಾವ ಕಲಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? / Under which Section of the RTI Act, 2005 are certain categories of information exempted from disclosure?

A) ಕಲಂ 6 / Section 6
B) ಕಲಂ 8 / Section 8
C) ಕಲಂ 12 / Section 12
D) ಕಲಂ 19 / Section 19

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 8 (Section 8) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. Section 8 specifies exemptions from public disclosure.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2. ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು (CIC) ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. The Karnataka Lokayukta possesses statutory jurisdiction to inquire into allegations against the Chief Minister. 2. The Central Information Commission is a constitutional body under Article 324. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ 1984 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೂ ತನಿಖಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ (ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ). ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು (Statutory Body), ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ (ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪು). Statement 1 is correct; Lokayukta covers the Chief Minister, while CIC is statutory, not constitutional.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ (CIC) ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who chairs the committee recommending the appointment of the Chief Information Commissioner (CIC)?

A) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (CJI) / Chief Justice of India
B) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
C) ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ / Speaker of the Lok Sabha
D) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಮಿತಿಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ). Recommended by a committee chaired by the Prime Minister.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿಯು (PIO) ಸಮಂಜಸ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಹಿತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ಆರ್‌ಟಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 20 ರಂತೆ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ದಂಡವೆಷ್ಟು? / Under Section 20 of the RTI Act, what is the maximum statutory penalty that can be imposed on a PIO for unjustified delay?

A) ₹5,000
B) ₹10,000
C) ₹25,000
D) ₹50,000

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ₹250 ರಂತೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹25,000 ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. A daily penalty of ₹250 up to a maximum of ₹25,000 can be levied.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: 2019 ರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ತರಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ಯಾವುದು? / What was the primary statutory amendment introduced by the RTI (Amendment) Act, 2019?

A) ಆರ್‌ಟಿಐ ಶುಲ್ಕ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು / Application fees abolished
B) ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮತ್ತು ವೇತನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು / Terms and conditions of Information Commissioners determined by Central Government
C) ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು / Total exclusion of judiciary
D) ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು / Prohibiting online filing

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2019 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ, ವೇತನ ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. The 2019 amendment empowered the Central Government to determine terms and salaries.