ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಸಮಾಧಾನ | Menstrual Hygiene Fundamental Right SC

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಮುಟ್ಟಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯವು ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / The Supreme Court reaffirmed that menstrual hygiene is an integral part of the fundamental right to life and dignity under Article 21.
• ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ನೀಡದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. / The apex court expressed strong displeasure over the failure of states and Union Territories to comply with directives and report implementation progress to the Centre.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. / A division bench comprising Justice J.B. Pardiwala and Justice R. Mahadevan issued these directives during the hearing.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಶೌಚಾಲಯ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. / The court mandated adequate functional toilets and clean running water facilities across all government and private schools in urban and rural areas.
• ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಾಕೀತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. / Strict directives were given to maintain separate, usable toilets for boys and girls in schools.
• ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. / Free provision of hygienic sanitary napkins to adolescent schoolgirls was directed.
• ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ಪಂದಿಸದಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ (Chief Secretaries) ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / The court warned that contempt proceedings would be initiated against state Chief Secretaries failing to comply before the next hearing.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21: ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಘನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು. / Article 21 guarantees protection of life and personal liberty, which encompasses the right to health and human dignity.
• ಅನುಚ್ಛೇದ 21A ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE Act, 2009): ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಶೌಚಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೈರುಹಾಜರಿ ತಡೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. / Article 21A and Section 19 of RTE Act, 2009 mandate basic sanitation and separate female washrooms in learning environments.
• ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP - ಅನುಚ್ಛೇದ 39(f) ಮತ್ತು 47): ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. / Articles 39(f) and 47 mandate the State to secure healthy development opportunities for youth and improve public health.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1971: ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 129 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ತೀರ್ಪುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. / Article 129 of the Constitution empowers the Supreme Court as a court of record to punish for contempt under the Contempt of Courts Act, 1971.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು: ನ್ಯಾ. ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ / SC Division Bench: Justice J.B. Pardiwala and Justice R. Mahadevan.
• ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: ಅನುಚ್ಛೇದ 21 / Constitutional article enshrining menstrual health as a right: Article 21.
• ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ: ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Chief Secretary) / State official held accountable for compliance: Chief Secretary.
• ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾದ ಸೌಲಭ್ಯ: ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯ, ನೀರು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ / Mandated amenities: Separate toilets, water, and free sanitary pads.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಟ್ಟಿನ ಅವಧಿಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ? / According to the Supreme Court ruling, menstrual hygiene is recognized as a fundamental right under which article of the Indian Constitution?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 14 / Article 14
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 19 / Article 19
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 21 / Article 21
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 25 / Article 25

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21 (ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Supreme Court ruled that menstrual hygiene is covered under Article 21 as part of the right to life and bodily dignity.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಾರು? / Who were the judges in the Supreme Court division bench hearing the matter regarding menstrual hygiene for schoolgirls?

A) ನ್ಯಾ. ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ / Justice D.Y. Chandrachud and Justice B.V. Nagarathna
B) ನ್ಯಾ. ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ / Justice J.B. Pardiwala and Justice R. Mahadevan
C) ನ್ಯಾ. ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಗವಾಯಿ / Justice Sanjiv Khanna and Justice B.R. Gavai
D) ನ್ಯಾ. ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ / Justice Surya Kant and Justice Ujjal Bhuyan

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡೆಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದೀವಾಲಾ ಹಾಗೂ ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ ಇದ್ದರು. / The bench comprising Justice J.B. Pardiwala and Justice R. Mahadevan issued the stringent directives.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ತೀರ್ಪಿನ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಯಾವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ? / Against which state authority did the Supreme Court warn of initiating contempt proceedings for non-compliance?

A) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರು / Education Minister
B) ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಶಿಕ್ಷಣ) / Principal Secretary (Education)
C) ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Chief Secretary of the State
D) ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯುಕ್ತರು / Commissioner of School Education

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಿಗದಿತ ಗಡುವಿನಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ಜಾರಿಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ (Chief Secretaries) ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವುದಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / The Supreme Court warned that contempt of court proceedings would be initiated directly against the Chief Secretaries of defaulting states.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾಪಾಡುವ ಕುರಿತಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಸೇರಿದೆ? / Which of the following directives was issued by the Supreme Court regarding menstrual hygiene in schools?

A) ಬಾಲಕ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ / Separate toilets for boys and girls
B) ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ / Availability of clean running water
C) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ ವಿತರಣೆ / Free distribution of sanitary pads to girls
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ-ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯ, ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಉಚಿತ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್ ವಿತರಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. / The Court directed functional separate toilets, running water, and free distribution of sanitary napkins, making All of the above correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ? / Which article of the Constitution of India grants the Supreme Court the power to punish for contempt of court?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 124 / Article 124
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 129 / Article 129
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 136 / Article 136
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 141 / Article 141

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 129 ರ ಅನ್ವಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಂದು ದಾಖಲೆಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು (Court of Record), ತನ್ನ ಆದೇಶ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. / Under Article 129, the Supreme Court is a court of record and possesses power to punish for contempt of itself.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE Act), 2009 ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which section of the RTE Act, 2009 specifies norms and standards for school infrastructure including separate toilets?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 12 / Section 12
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 19 / Section 19
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 21 / Section 21
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 25 / Section 25

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಟಿಇ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 19 ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಬಂಧವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸುರಕ್ಷಿತ ಶೌಚಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. / Section 19 of the Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009 prescribes infrastructure norms including toilets.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ಅನುಚ್ಛೇದ 47 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements regarding the menstrual hygiene ruling:
1. The mandate applies exclusively to government school students.
2. Article 47 of DPSP directs the State to regard the improvement of public health as among its primary duties.
Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ (ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪು). ಅನುಚ್ಛೇದ 47 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ (ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿ). / Statement 1 is incorrect because the ruling covers both government and private schools. Statement 2 is correct as Article 47 prioritizes public health.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ? / Which article of the Directive Principles of State Policy directs the State to secure opportunities for children to develop in a healthy manner and conditions of freedom and dignity?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 38(1) / Article 38(1)
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 39(f) / Article 39(f)
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 43A / Article 43A
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 48 / Article 48

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 42ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ಅನುಚ್ಛೇದ 39(f) ಮಕ್ಕಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. / Article 39(f), amended by the 42nd Amendment, directs the State to ensure children develop in healthy conditions of freedom and dignity.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಶಾಲಾ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಅನುಚ್ಛೇದ 21 - ಘನತೆಯುಕ್ತ ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕು
2. ಅನುಚ್ಛೇದ 21A - ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ
3. ಅನುಚ್ಛೇದ 129 - ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ
ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ? / Consider the following pairs:
1. Article 21 - Right to health with dignity
2. Article 21A - Free and compulsory primary education
3. Article 129 - Power to punish for contempt of court
How many of the pairs given above are correctly matched?

A) ಕೇವಲ ಒಂದು / Only one
B) ಕೇವಲ ಎರಡು / Only two
C) ಎಲ್ಲ ಮೂರೂ / All three
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / None

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀಡಲಾದ ಮೂರೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕು 21 ರಲ್ಲಿದೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು 21A ನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ನಿಂದನೆ ಅಧಿಕಾರ 129 ರಲ್ಲಿದೆ. / All three pairs are accurate in constitutional law and directly linked to this judicial proceeding.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನೀತಿಯ (National Menstrual Hygiene Policy) ಕರಡನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Which Union Ministry serves as the nodal ministry for framing the National Menstrual Hygiene Policy in India?

A) ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Women and Child Development
B) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Health and Family Welfare
C) ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Education
D) ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನೀತಿಯ ಸಮಗ್ರ ಕರಡು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / The Ministry of Health and Family Welfare acts as the primary nodal ministry for formulating the National Menstrual Hygiene Policy.