ಕಾಗವಾಡ ತಾಲೂಕಿನ ಶೇಡಬಾಳದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ: ವನ್ಯಜೀವಿ-ಮಾನವ ಸಂಘರ್ಷ ನಿಯಂತ್ರಣ | Leopard Sighting in Shedabal, Kagwad: Wildlife Conflict Mitigation

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಗವಾಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶೇಡಬಾಳ ಹೊರವಲಯದ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯೊಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿದ್ದು, ರೈತರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ / A leopard was spotted moving across agricultural farm fields on the outskirts of Shedabal in Kagwad taluk of Belagavi district.
• ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ, ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು (Pugmarks) ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಚಿರತೆಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ / Forest Department officials inspected the spot and officially verified pugmarks, confirming leopard presence in the vicinity.
• ವನ್ಯಜೀವಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೋನುಗಳನ್ನು (Trapping cages) ಅಳವಡಿಸಿದೆ / Trapping cages have been deployed strategically by forest authorities to capture the feline safely without injury.
• ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವಾಹನದ ಮೂಲಕ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ ರೈತರು ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತೆರಳದಂತೆ ಡಂಗುರ ಸಾರಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Local administration made public announcements cautioning farmers against lone nocturnal movements in outer areas.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (Wildlife Protection Act, 1972): ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆ (Panthera pardus fusca) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಸೂಚಿ-1 (Schedule I) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದೆ / The Indian leopard is classified under Schedule I of the Wildlife (Protection) Act, 1972, according it paramount legal protection.
• ಐಯುಸಿಎನ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ (IUCN Status): ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (IUCN Red List) ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Vulnerable - VU) ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ / Leopards are designated as Vulnerable on the IUCN Red List due to habitat fragmentation and poaching threats.
• ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು: ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ / MoEFCC has formulated standard operating procedures to manage human-leopard conflicts through rescue and scientific relocation.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಪಾರ್ಡಸ್ (Panthera pardus) / Scientific name: Panthera pardus.
• ಚಿರತೆ ಗಣತಿ ವರದಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವು ಗರಿಷ್ಠ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು ದೇಶದಲ್ಲೇ 3ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರತೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ / Leopard census highlights: Madhya Pradesh leads the national tally, followed by Maharashtra and Karnataka.
• ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ (Bhimgad Wildlife Sanctuary) ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ / Key protected habitat in Belagavi includes Bhimgad Wildlife Sanctuary.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚಿರತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಶೇಡಬಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾವ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ? / Shedabal, where a leopard was recently sighted causing widespread vigil, is in which taluk of Belagavi?

A) ರಾಯಬಾಗ / Raybag
B) ಕಾಗವಾಡ / Kagwad
C) ಅಥಣಿ / Athani
D) ಚಿಕ್ಕೋಡಿ / Chikkodi

ಉತ್ತರ: B) / Answer: B)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಾದ ಕಾಗವಾಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶೇಡಬಾಳ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಬೋನು ಇರಿಸಿದೆ / Shedabal village belongs to the Kagwad taluk of Belagavi district.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಪ್ರಕಾರ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಯಾವ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Schedule of the Wildlife (Protection) Act, 1972 is the Indian Leopard placed?

A) ಅನುಸೂಚಿ IV / Schedule IV
B) ಅನುಸೂಚಿ III / Schedule III
C) ಅನುಸೂಚಿ I / Schedule I
D) ಅನುಸೂಚಿ II / Schedule II

ಉತ್ತರ: C) / Answer: C)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸೂಚಿ I (Schedule I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ / Leopards enjoy the highest level of legal security under Schedule I of the Wildlife Protection Act.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಐಯುಸಿಎನ್ (IUCN) ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಯ (Leopard) ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವೇನು? / What is the IUCN conservation status of the Leopard (Panthera pardus)?

A) ತೀವ್ರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Critically Endangered)
B) ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Endangered)
C) ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Vulnerable)
D) ಕಾಳಜಿರಹಿತ (Least Concern)

ಉತ್ತರ: C) / Answer: C)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಕಾರಣ ಚಿರತೆಯನ್ನು IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Vulnerable) ಪ್ರಭೇದವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ / The leopard is categorized as Vulnerable under the IUCN Red List.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಚಿರತೆಗಳ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What term is given to the field technique of identifying animals using their paw impressions?

A) ಪಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ತಂತ್ರ (Pugmark technique)
B) ಲೈಡಾರ್ ತಂತ್ರ (LiDAR technique)
C) ಸೋನಾರ್ ವಿಧಾನ (SONAR method)
D) ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ (Carbon dating)

ಉತ್ತರ: A) / Answer: A)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪಗ್‌ಮಾರ್ಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Pugmark Technique) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Pugmark identification is a traditional and vital field census method for carnivores.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿರತೆ ಗಣತಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / According to the national leopard census reports, which State in India harbors the highest leopard population?

A) ಕರ್ನಾಟಕ / Karnataka
B) ಉತ್ತರಾಖಂಡ / Uttarakhand
C) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ / Madhya Pradesh
D) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Maharashtra

ಉತ್ತರ: C) / Answer: C)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಇವೆ / Madhya Pradesh hosts the highest population of leopards in India.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಯಾವುದು? / Which famous wildlife sanctuary is situated in Belagavi district?

A) ಬಂಡೀಪುರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ / Bandipur Sanctuary
B) ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ / Bhimgad Wildlife Sanctuary
C) ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ / Ranganathittu Bird Sanctuary
D) ದಾಂಡೇಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ / Dandeli Sanctuary

ಉತ್ತರ: B) / Answer: B)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಭೀಮಗಡ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವಿದೆ; ಇದು ಅಪರೂಪದ ವ್ರೌಟನ್ ಮುಕ್ತ ಬಾಲದ ಬಾವಲಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ / Bhimgad Wildlife Sanctuary is situated in Khanapur taluk of Belagavi district.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿರತೆ ದಿನವನ್ನು (International Leopard Day) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is International Leopard Day observed globally?

A) ಮೇ 3 / May 3
B) ಮಾರ್ಚ್ 3 / March 3
C) ಜುಲೈ 29 / July 29
D) ಆಗಸ್ಟ್ 12 / August 12

ಉತ್ತರ: A) / Answer: A)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಚಿರತೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 3 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿರತೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / May 3 is dedicated internationally to raise awareness for leopard conservation.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆಯು ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ (Panthera) ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. 2. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ಅನುಸೂಚಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. The Indian leopard belongs to the genus Panthera. 2. Following the WPA 1972 amendment, the number of schedules has been reduced to four. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C) / Answer: C)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಿರತೆಯು ಪ್ಯಾಂಥೆರಾ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ 2022 ರ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ 6 ಅನುಸೂಚಿಗಳನ್ನು 4 ಅನುಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ / Both statements are factually correct; Panthera pardus is feline and recent amendments rationalized schedules to 4.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮಾನವ-ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಘರ್ಷ ಉಂಟಾದಾಗ ಯಾವುದೇ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮುಖ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಯಾರು? / Who is the statutory state authority empowered to permit the capture or destruction of a wild animal causing danger to human life?

A) ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ / Deputy Commissioner
B) ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (ವನ್ಯಜೀವಿ) / Chief Wildlife Warden
C) ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ / Superintendent of Police
D) ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ / Tahsildar

ಉತ್ತರ: B) / Answer: B)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 11 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಖ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪಾಲಕರಿಗೆ (Chief Wildlife Warden) ಮಾತ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಆದೇಶಿಸಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ / Section 11 of WPA vests this statutory authority solely in the Chief Wildlife Warden of the state.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಚಿರತೆಗಳ ದೇಹದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What are the distinctive rose-like circular patterns found on a leopard’s coat called?

A) ಸ್ಟ್ರೈಪ್ಸ್ (Stripes)
B) ರೊಸೆಟ್ಸ್ (Rosettes)
C) ಸ್ಪಾಟ್ಸ್ ವೃತ್ತ (Pebbles)
D) ರಿಂಗ್ಲೆಟ್ಸ್ (Rings)

ಉತ್ತರ: B) / Answer: B)

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಿರತೆಗಳ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಲಾಬಿ ಹೂವಿನ ದಳಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೊಸೆಟ್ಸ್ (Rosettes) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ / The rose-shaped markings covering a leopard’s fur are scientifically termed rosettes.

---