ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (KSPCB): ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇ-ಟೆಂಡರ್ | KSPCB Water Conservation Drive

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (KSPCB) ಯು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ (CETP / ETP) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಇ-ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
• ಬೆಳಗಾವಿ, ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ನದಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇರದಂತೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಿರಂತರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (OCEMS) ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬೇಡಿಕೆ (BOD) ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬೇಡಿಕೆ (COD) ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಎನ್‌ಎಬಿಎಲ್ (NABL) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗುವುದು.
• ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಜಡಿಯಲು ಹಾಗೂ ಭಾರೀ ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರ ದಂಡ (Environmental Compensation) ವಿಧಿಸಲು ಮಂಡಳಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ (NGT) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ 1974 (Water Act, 1974): ದೇಶದಲ್ಲಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಸಿಬಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಪಿಸಿಬಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (NGT): ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು 6 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು NGT ಕಾಯ್ದೆ 2010 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ.
• BOD ಮತ್ತು COD (Water Quality Parameters): ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬೇಡಿಕೆ (BOD) ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕ (DO) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 (EPA 1986): ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ 253ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂಸತ್ತು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ಛತ್ರಿ ಶಾಸನ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷ: 1974
• ಎನ್‌ಜಿಟಿ (NGT) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2010 (ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ: ನವದೆಹಲಿ)
• ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಳೆಯುವ ಮಾನದಂಡ: BOD (Biochemical Oxygen Demand)
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿ: 1986

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the Water (Prevention and Control of Pollution) Act enacted in India?

A) 1972
B) 1974
C) 1981
D) 1986

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸಂಸತ್ತು 1974 ರಲ್ಲಿ ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಯವ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Which biochemical index is widely used to determine organic pollution load in water bodies?

A) BOD (ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬೇಡಿಕೆ) / Biochemical Oxygen Demand
B) pH ಮೌಲ್ಯ ಮಾತ್ರ / pH value only
C) ವೋಲ್ಟೇಜ್ / Voltage
D) ವಾಯುಭಾರ ಒತ್ತಡ / Barometric pressure

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಳೆಯಿಸಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು BOD ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ; BOD ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣದ (NGT) ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠವು ಭಾರತದ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the principal bench of the National Green Tribunal (NGT) situated?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
C) ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ / Kolkata
D) ಚೆನ್ನೈ / Chennai

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎನ್‌ಜಿಟಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠವು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯ ಪೀಠ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯು 1981 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. / The Air (Prevention and Control of Pollution) Act was enacted in 1981.
2. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 ನ್ನು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 253ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂಸತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. / Environment Protection Act 1986 was enacted under Article 253 of the Constitution.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಾಯು ಕಾಯ್ದೆ 1981 ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು ಹಾಗೂ ಇಪಿಎ 1986 ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆ ಜಾರಿಗೆ ವಿಧಿ 253 ರಡಿ ಸಂಸತ್ತು ತಂದಿತು; ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ‘CETP’ ಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does the environmental acronym CETP stand for?

A) Central Emission Testing Platform
B) Common Effluent Treatment Plant
C) Certified Ecological Treatment Process
D) Combined Energy Transmission Plant

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): CETP ಎಂದರೆ Common Effluent Treatment Plant (ಸಾಮೂಹಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕುಡಿಯುವ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಆದರ್ಶ ಪಿಹೆಚ್ (pH) ಮಟ್ಟ ಎಷ್ಟು ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಸಂಸ್ಥೆ (BIS) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ? / What is the desirable pH range for drinking water prescribed by BIS?

A) 2.5 ರಿಂದ 4.0 / 2.5 to 4.0
B) 6.5 ರಿಂದ 8.5 / 6.5 to 8.5
C) 9.5 ರಿಂದ 12.0 / 9.5 to 12.0
D) 0 ರಿಂದ 1.0 / 0 to 1.0

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮತೋಲಿತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಿಹೆಚ್ ಮಟ್ಟವು 6.5 ರಿಂದ 8.5 ರ ನಡುವೆ ಇರಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Ministry does the Central Pollution Control Board (CPCB) operate?

A) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science & Technology
B) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Environment, Forest and Climate Change
C) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
D) ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಿಪಿಸಿಬಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಸರ ದಿನಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ / Match the international environmental observances with their dates:

A) 1-b, 2-a, 3-c
B) 1-a, 2-b, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-b, 2-c, 3-a

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ ಜೂನ್ 5, ವಿಶ್ವ ಜಲ ದಿನ ಮಾರ್ಚ್ 22, ವಿಶ್ವ ಭೂ ದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ 22 ರಂದು ಜರುಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ‘ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್’ (Eutrophication) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯಾವುದರ ಅತಿಯಾದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? / Cultural Eutrophication in aquatic ecosystems is primarily triggered by enrichment of which nutrients?

A) ಸೀಸ ಮತ್ತು ಪಾದರಸ / Lead and Mercury
B) ನೈಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳು (ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ) / Nitrates and Phosphates
C) ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ / Sodium chloride
D) ಆಮ್ಲಜನಕ ಅನಿಲ / Dissolved oxygen

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೃಷಿ ಗೊಬ್ಬರಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಸಾರಜನಕ (ನೈಟ್ರೇಟ್) ಮತ್ತು ರಂಜಕ (ಫಾಸ್ಫೇಟ್) ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಪಾಚಿಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಜಲಚರಗಳು ಸಾಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ‘ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕನೇ ದಂಡ ತೆರಬೇಕು’ (Polluter Pays Principle) ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಿಸರ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು? / In which landmark environmental case did the Supreme Court firmly establish the ‘Polluter Pays Principle’?

A) ವೆಲ್ಲೂರು ಸಿಟಿಜನ್ಸ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಫೋರಮ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1996) / Vellore Citizens Welfare Forum Case
B) ಎ.ಕೆ. ಗೋಪಾಲನ್ ಪ್ರಕರಣ / A.K. Gopalan Case
C) ಶಂಕರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಪ್ರಕರಣ / Shankari Prasad Case
D) ಬೇರುಬಾರಿ ಪ್ರಕರಣ / Berubari Case

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವೆಲ್ಲೂರು ಚರ್ಮ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (1996) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Polluter Pays Principle ಮತ್ತು Precautionary Principle ತತ್ವಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಂಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.