ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ಮನವಿ | Karnataka Moves Supreme Court Over Reservation Cap
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 56ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. The Karnataka government filed a Special Leave Petition in the Supreme Court challenging the High Court judgment striking down the hike in SC/ST reservation beyond the 50% ceiling.
1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 15 ರಿಂದ 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 3 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೇಕಡಾ 56 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ 2023 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಯ್ದೆ 3 ಮತ್ತು 4 ನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 136 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅರ್ಜಿ (Special Leave Petition - SLP) ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
1992 ರ ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಧಿಸಿರುವ ಶೇಕಡಾ 50 ರ ಗರಿಷ್ಠ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಮೀರಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ 9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಕೋರಿತ್ತು.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 15(4) ಮತ್ತು 16(4): ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್ಸಿ/ಎಸ್ಟಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1992): ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಶೇಕಡಾ 50 ನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.
ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 136 (Special Leave Petition): ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಇರುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ.
9ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Ninth Schedule): 1951 ರ 1 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಐ.ಆರ್. ಕೊಯೆಲ್ಹೋ ಕೇಸ್ (2007) ಪ್ರಕಾರ 1973 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24 ರ ನಂತರ 9 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
ಮೀಸಲಾತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಆಯೋಗ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿವರ: ಎಸ್ಸಿ: 15% ರಿಂದ 17%, ಎಸ್ಟಿ: 3% ರಿಂದ 7% (ಒಟ್ಟು 56%).
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಕೇಸ್ (1992 - ಮಂಡಲ್ ಕೇಸ್).
ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 136 (ವಿಶೇಷ ರಜಾ ಅರ್ಜಿ - SLP).
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸಮಿತಿ ಯಾವುದು? / Which commission recommended hiking SC and ST reservations in Karnataka?
A) ನ್ಯಾ. ಸದಾಶಿವ ಆಯೋಗ / Justice Sadashiva Commission B) ನ್ಯಾ. ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ / Justice H.N. Nagamohan Das Committee C) ನ್ಯಾ. ವೆಂಕಟಸ್ವಾಮಿ ಆಯೋಗ / Justice Venkataswamy Commission D) ನ್ಯಾ. ಚಿನ್ನಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ ಆಯೋಗ / Justice Chinnappa Reddy Commission
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು (Special Leave Petition) ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which Article of the Indian Constitution can a Special Leave Petition (SLP) be filed before the Supreme Court?
A) ವಿಧಿ 131 / Article 131 B) ವಿಧಿ 136 / Article 136 C) ವಿಧಿ 143 / Article 143 D) ವಿಧಿ 226 / Article 226
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 136 ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿಯ ಮೇಲ್ಮನವಿ (SLP) ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಎಸ್ಸಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 17% ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 7% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. 2. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 56 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. / Consider statements regarding Karnataka Reservation Act: 1. It increased SC quota to 17% and ST quota to 7%. 2. It took the total reservation to 56%. Which is/are correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2 D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕಾಯ್ದೆಯು ಎಸ್ಸಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 15 ರಿಂದ 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ 3 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇ 56 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಶೇಕಡಾ 50 ನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ? / In which landmark judgment did the Supreme Court cap reservations at a 50% ceiling?
A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಕೇಸ್ (1973) / Kesavananda Bharati Case (1973) B) ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1992) / Indra Sawhney v. Union of India (1992) C) ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್ ಕೇಸ್ (1980) / Minerva Mills Case (1980) D) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಕೇಸ್ (1978) / Maneka Gandhi Case (1978)
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1992 ರ ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (ಮಂಡಲ್ ಪ್ರಕರಣ) ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50 ನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ‘9ನೇ ಅನುಸೂಚಿ’ಯನ್ನು ಯಾವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು? / Through which Constitutional Amendment Act was the Ninth Schedule added to the Constitution?
A) 1 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1951 / 1st Amendment Act, 1951 B) 7 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 / 7th Amendment Act, 1956 C) 42 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 / 42nd Amendment Act, 1976 D) 44 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1978 / 44th Amendment Act, 1978
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯ್ದೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು 1951 ರ ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮೂಲಕ 9 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: 9ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯ್ದೆಗಳೂ ಕೂಡ ಮೂಲ ರಚನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು? / In which case did the Supreme Court hold that laws placed in the 9th Schedule after 24 April 1973 are open to judicial review?
A) ಎಸ್.ಆರ್. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಕೇಸ್ / S.R. Bommai Case B) ಐ.ಆರ್. ಕೊಯೆಲ್ಹೋ ಕೇಸ್ (2007) / I.R. Coelho Case (2007) C) ಗೋಲಕನಾಥ್ ಕೇಸ್ / Golaknath Case D) ಶಂಕರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೇಸ್ / Shankari Prasad Case
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 2007 ರ ಐ.ಆರ್. ಕೊಯೆಲ್ಹೋ ವರ್ಸಸ್ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 1973 ರ ನಂತರ 9 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದರೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution provides for reservation of appointments or posts in favour of backward classes?
A) ವಿಧಿ 14 / Article 14 B) ವಿಧಿ 16(4) / Article 16(4) C) ವಿಧಿ 19(1) / Article 19(1) D) ವಿಧಿ 21 / Article 21
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 16(4) ರಾಜ್ಯದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾವಾಗಿದೆ? / What is the current percentage of total reservation implemented in the state of Tamil Nadu?
A) 50% B) 56% C) 69% D) 75%
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯವು 1994 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಶೇಕಡಾ 69 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 76 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ 9 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲೆಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದೆ (Court of Record)? / Under which Article of the Constitution is the Supreme Court of India designated as a Court of Record?
A) ವಿಧಿ 124 / Article 124 B) ವಿಧಿ 129 / Article 129 C) ವಿಧಿ 137 / Article 137 D) ವಿಧಿ 141 / Article 141
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 129 ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲೆಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು (Court of Record), ತನ್ನ ನಿಂದನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರದ್ದುಗೊಂಡ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ (ST) ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? / What was the increased quota allocated for Scheduled Tribes (ST) under the challenged Karnataka Act?
A) ಶೇಕಡಾ 3 ರಿಂದ 5 ಕ್ಕೆ / From 3% to 5% B) ಶೇಕಡಾ 3 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ / From 3% to 7% C) ಶೇಕಡಾ 5 ರಿಂದ 10 ಕ್ಕೆ / From 5% to 10% D) ಶೇಕಡಾ 7 ರಿಂದ 12 ಕ್ಕೆ / From 7% to 12%
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 3 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. The Supreme Court ruled that rotating reserved constituencies for SCs and STs falls strictly outside judicial jurisdiction under the Delimitation Act.
ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಿರುವವರನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸುವ ಕಾನೂನು ಇಂದಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. The Supreme Court observed that laws disqualifying individuals with more than two children from contesting local body elections have lost relevance due to demographic transitions.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. The Supreme Court headed by CJI Surya Kant ruled that public places cannot be occupied indefinitely for protests, balancing Article 19 freedoms with public order.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಕುರಿತು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ನಕಲಿ ಮತದಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಆಯೋಗದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls gains focus as ECI ensures transparency and cleanup of voter registries under Article 324.
ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ತಪ್ಪೂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಪ್ಪನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Every mistake in practice is one less mistake in the exam hall.
Never miss today's current affairs
Follow our WhatsApp channel for daily updates and open DailyCA - ಕನ್ನಡ | English in one tap.