1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹ ಸಾಧಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಆರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
- ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು, ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಈ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ.
- ನೂತನವಾಗಿ ಸಮಿತಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಸದಸ್ಯರು: ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ), ಮದನಮಲ್ಲು (ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ), ಹಮೀದ್ ಪಾಳ್ಯ (ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ), ನಂಜುಂಡೇಗೌಡ (ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ), ನಂಜುಂಡಿ ಕೆ.ಪಿ. (ಸಮಾಜಸೇವೆ ಕ್ಷೇತ್ರ), ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ (ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ).
- ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು (ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಥಮ), ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1 ರ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನದಂದು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸ: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ರಚನೆಯಡಿ ನವೆಂಬರ್ 1, 1956 ರಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ನವೆಂಬರ್ 1, 1973 ರಂದು ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿತ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
- ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗೌರವ: ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಿಗೆ ನಗದು ಬಹುಮಾನ, 25 ಗ್ರಾಂ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ: ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1992 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಮತ್ತು ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
- ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ಇಲಾಖೆಯು ನಾಡಿನ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಆರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸದಸ್ಯರು.
- ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಚಲನಚಿತ್ರ, ಮಾಧ್ಯಮ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆ.
- ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ.
- ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನಾಚರಣೆ: ನವೆಂಬರ್ 1.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: 2026 ನೇ ಸಾಲಿನ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದೆ? / How many additional members have been appointed by the Karnataka government to the 2026 Rajyotsava Award advisory committee?
A) 4 ಸದಸ್ಯರು / 4 members
B) 6 ಸದಸ್ಯರು / 6 members
C) 8 ಸದಸ್ಯರು / 8 members
D) 10 ಸದಸ್ಯರು / 10 members
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆದೇಶದನ್ವಯ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಆರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರು ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು? / To which field does S. Narayan, recently added to the Rajyotsava Award selection committee, belong?
A) ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ / Journalism
B) ಚಲನಚಿತ್ರ / Cinema
C) ಸಮಾಜಸೇವೆ / Social Work
D) ಸಾಹಿತ್ಯ / Literature
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಟ ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the Mysore State officially renamed as ‘Karnataka’?
A) 1956
B) 1971
C) 1973
D) 1977
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 1, 1973 ರಂದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ’ ಆಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Kannada Rajyotsava Awards are presented annually on November 1. 2. The highest civilian honour of Karnataka is ‘Karnataka Ratna’. Which is correct?
A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: 1992 ರಲ್ಲಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಪಡೆದ ಸಾಧಕರು ಯಾರು? / Who were the first recipients of the prestigious ‘Karnataka Ratna’ award in 1992?
A) ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು / Dr. Rajkumar and Kuvempu
B) ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ / S. Nijalingappa and B.M. Srikantaiah
C) ಡಾ. ವಿ.ಕೃ. ಗೋಕಾಕ್ ಮತ್ತು ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ / V.K. Gokak and Da.Ra. Bendre
D) ಪಂ. ಭೀಮಸೇನ್ ಜೋಷಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ / Pt. Bhimsen Joshi and Dr. Devendrappa
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1992 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಹಾಗೂ ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಯೋಗದ (States Reorganisation Commission) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಯಾರು? / Who headed the States Reorganisation Commission (SRC) constituted in 1953?
A) ಎಸ್. ಫಜಲ್ ಅಲಿ / Fazal Ali
B) ಕೆ.ಎಂ. ಪಣಿಕ್ಕರ್ / K.M. Panikkar
C) ಎಚ್.ಎನ್. ಕುಂಜ್ರು / H.N. Kunzru
D) ಜೆ.ವಿ.ಪಿ. ಸಮಿತಿ / JVP Committee
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1953 ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಫಜಲ್ ಅಲಿ ಅವರಾಗಿದ್ದರು (ಸದಸ್ಯರು: ಕೆ.ಎಂ. ಪಣಿಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಎನ್. ಕುಂಜ್ರು).
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನೇತಾರರಾಗಿದ್ದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಲಪುರೋಹಿತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದವರು ಯಾರು? / Who is famously regarded as ‘Karnataka Kula Purohita’ for his role in the Karnataka unification movement?
A) ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ / Aluru Venkata Rao
B) ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ / Hardekar Manjappa
C) ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ / Deputy Channabasappa
D) ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾವ್ / Huilgol Narayana Rao
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ’ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಏಕೀಕರಣ ಚಳವಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಲಪುರೋಹಿತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು’ ಎಂಬ ನಾಡಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕವಿ ಯಾರು? / Who penned the famous patriotic poem ‘Udayavagali Namma Cheluva Kannada Nadu’?
A) ಕುವೆಂಪು / Kuvempu
B) ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು / Huilgol Narayana Rao
C) ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ / Chennaveera Kanavi
D) ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ / K.S. Narasimhaswamy
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1924 ರ ಬೆಳಗಾವಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾದ ‘ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು ರಚಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: 1. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ - A. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, 2. ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ - B. ಸಮಾಜಸೇವೆ, 3. ನಂಜುಂಡಿ ಕೆ.ಪಿ. - C. ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. / Match the following committee members: 1. S. Narayan, 2. Abdul Razak, 3. Nanjundi K.P.
A) 1-C, 2-A, 3-B
B) 1-A, 2-B, 3-C
C) 1-B, 2-C, 3-A
D) 1-C, 2-B, 3-A
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ, ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ನಂಜುಂಡಿ ಕೆ.ಪಿ. ಸಮಾಜಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಯಾವುದು? / Which mythical creature is featured in the official State Emblem of Karnataka?
A) ಗಂಡಭೇರುಂಡ / Gandaberunda
B) ಶರಭ / Sharabha
C) ಯಕ್ಷ / Yaksha
D) ಮಕರ / Makara
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನವು ಎರಡು ತಲೆಯುಳ್ಳ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಕ್ಷಿಯಾದ ಗಂಡಭೇರುಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.