ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ: ಎಸ್‌ಸಿ-ಎಸ್‌ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ರದ್ದು | Karnataka HC Quashes SC-ST Reservation Hike Beyond 50 Percent

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 15 ರಿಂದ ಶೇ. 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 3 ರಿಂದ ಶೇ. 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 56 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ್ದ 2023 ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ ಶೇ. 50 ನ್ನು ಮೀರಿರುವುದು ಸಂವಿಧಾನಬಾಹಿರ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
• ಮಹೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತಿತರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಎಟಿ (KAT) ಆದೇಶ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
• ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಮೀಸಲಾತಿ) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು 15 ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 4 (ಉದ್ಯೋಗ ಮೀಸಲಾತಿ) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 ಮತ್ತು 16 ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ (KPSC) 2025 ರಲ್ಲಿ 384 ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಶೇ. 56 ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದ ಕೆಎಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
• ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು.
• ಈ ಆದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1992): ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಶೇ. 50 ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸಿತು.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 15 ಮತ್ತು 16: ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕು (ವಿಧಿ 14), ತಾರತಮ್ಯದ ನಿಷೇಧ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು (ವಿಧಿ 15), ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ (ವಿಧಿ 16).
• ಎಂ. ನಾಗರಾಜ್ ಪ್ರಕರಣ (2006) ಮತ್ತು ಜರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣ (2018): ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ತಿ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆ, ಅಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಡಳಿತ ದಕ್ಷತೆ (ವಿಧಿ 335) ಕುರಿತು ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶದ (Quantifiable Data) ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿವೆ.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ: ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ. 50.
• ರದ್ದುಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚಳ ಪ್ರಮಾಣ: ಎಸ್‌ಸಿ ಶೇ. 15 ರಿಂದ 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಶೇ. 3 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ (ಒಟ್ಟು ಶೇ. 56).
• ಪೀಠದ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ.
• ಆಯೋಗ/ಸಮಿತಿ: ನ್ಯಾ. ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಆಯೋಗ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳು: ವಿಧಿ 14, 15(4), 16(4), ಮತ್ತು 335.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು? / Under the Karnataka reservation law recently quashed by the High Court, to what percentages were SC and ST reservations increased respectively?

A) ಶೇ. 17 ಮತ್ತು ಶೇ. 7 / 17 percent and 7 percent
B) ಶೇ. 18 ಮತ್ತು ಶೇ. 6 / 18 percent and 6 percent
C) ಶೇ. 16 ಮತ್ತು ಶೇ. 8 / 16 percent and 8 percent
D) ಶೇ. 15 ಮತ್ತು ಶೇ. 7 / 15 percent and 7 percent

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 15 ರಿಂದ 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 3 ರಿಂದ 7 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 56 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? / Who headed the commission that recommended increasing reservation for SC and ST communities in Karnataka?

A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಜೆ. ಸದಾಶಿವ / Justice A.J. Sadashiva
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ / Justice H.N. Nagamohan Das
C) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ / Justice K.S. Puttaswamy
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶಿವರಾಜ್ ಪಾಟೀಲ್ / Justice Shivaraj Patil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಎನ್. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಶೇ. 50 ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ? / In which landmark judgment did the Supreme Court establish that reservations should not exceed the 50 percent ceiling except in extraordinary situations?

A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ (1973) / Kesavananda Bharati Case (1973)
B) ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣ (1980) / Minerva Mills Case (1980)
C) ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1992) / Indra Sawhney v. Union of India (1992)
D) ಮ್ಯಾನೇಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ (1978) / Maneka Gandhi Case (1978)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1992 ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಂಡಲ್ ಕೇಸ್) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿಯು ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ. 50 ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆಯು ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೇ. 56 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. 2. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 4 ನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 15 ಮತ್ತು 16 ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the following statements: 1. The quashed Karnataka law had increased total reservation to 56 percent. 2. Sections 3 and 4 of this Act were held to be violative of Articles 14, 15, and 16 of the Constitution. Which is correct?

A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 50 ರಿಂದ ಶೇ. 56 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು 4 ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14, 15 ಮತ್ತು 16 ಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution empowers the State to provide reservation in public employment for backward classes not adequately represented?

A) ವಿಧಿ 15(2) / Article 15(2)
B) ವಿಧಿ 16(4) / Article 16(4)
C) ವಿಧಿ 19(1) / Article 19(1)
D) ವಿಧಿ 21 / Article 21

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 16(4) ರಾಜ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಎಟಿ (KAT) ಎನ್ನುವುದರ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym KAT stand for?

A) Karnataka Administrative Tribunal / ಕರ್ನಾಟಕ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್
B) Karnataka Appellate Tribunal / ಕರ್ನಾಟಕ ಅಪೆಲ್ಲೇಟ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್
C) Karnataka Agricultural Trust / ಕರ್ನಾಟಕ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್
D) Karnataka Association Tribunal / ಕರ್ನಾಟಕ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): KAT ಎಂದರೆ Karnataka Administrative Tribunal (ಕರ್ನಾಟಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ), ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಸೇವಾ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುತ್ತದೆ (ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 323A ಅನ್ವಯ ಸ್ಥಾಪಿತ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ. 50 ರ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ (ST) ಇರುವ ಅಧಿಕೃತ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟು? / According to the legal position restored within the 50 percent quota limit, what is the statutory reservation percentage for Scheduled Tribes in Karnataka?

A) ಶೇ. 3 / 3 percent
B) ಶೇ. 5 / 5 percent
C) ಶೇ. 7 / 7 percent
D) ಶೇ. 7.5 / 7.5 percent

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶೇ. 56 ರ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಶೇ. 50 ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಿತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ (ST) ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ಮೂಲ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 3 ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿಗೆ ಶೇ. 15 ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಆಡಳಿತದ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ? / Which Article states that claims of SCs and STs shall be taken into consideration consistently with the maintenance of efficiency of administration?

A) ವಿಧಿ 330 / Article 330
B) ವಿಧಿ 332 / Article 332
C) ವಿಧಿ 335 / Article 335
D) ವಿಧಿ 338 / Article 338

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 335 ರ ಪ್ರಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ವರ್ಗಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ತೀರ್ಪು - A. ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, 2. ಎಂ. ನಾಗರಾಜ್ ತೀರ್ಪು - B. ಶೇ. 50 ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ, 3. ನ್ಯಾ. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿ - C. ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಶಿಫಾರಸು. / Match the following: 1. Indra Sawhney Judgment - A. Requirement of quantifiable data, 2. M. Nagaraj Judgment - B. 50 percent reservation ceiling, 3. Justice Nagamohan Das Committee - C. Recommendation for SC/ST quota hike.

A) 1-B, 2-A, 3-C
B) 1-A, 2-B, 3-C
C) 1-C, 2-A, 3-B
D) 1-B, 2-C, 3-A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣವು ಶೇ. 50 ರ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು; ಎಂ. ನಾಗರಾಜ್ ತೀರ್ಪು ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿತು; ನ್ಯಾ. ನಾಗಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಸಮಿತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which primary Article enables the State to make special provisions for the advancement of socially and educationally backward classes in educational admissions?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 15(4) / Article 15(4)
C) ವಿಧಿ 19(2) / Article 19(2)
D) ವಿಧಿ 25 / Article 25

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1951 ರ 1 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 15(4) ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು ಕಲ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.