1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ’ (Gruha Jyothi Scheme) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 200 ಯೂನಿಟ್ವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೇವಾಸಿಂಧು (Seva Sindhu) ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರವರೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ಹೊರಡಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದನ್ವಯ, ಎಸ್ಕಾಂಗಳ (ESCOMs) ಮನವಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮರಣ, ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಆಸ್ತಿ ಖರೀದಿ-ಮಾರಾಟದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಐಡಿ (Consumer ID) ವಿವರಗಳು ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ನೈಜ ಅರ್ಹರನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಈ ಪರಿಶೀಲನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
- ಎಸ್ಕಾಂಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಮೀಟರ್ ರೀಡರ್ಗಳು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದೊಳಗೆ ದಾಖಲೆ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 200 ಯೂನಿಟ್ವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ (ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಯೂನಿಟ್ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯ). ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2023 ರಂದು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿತು.
- ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಗಳು (ESCOMs): ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 5 ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳಿವೆ: 1. ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM - ಬೆಂಗಳೂರು), 2. ಮೆಸ್ಕಾಂ (MESCOM - ಮಂಗಳೂರು), 3. ಹೆಸ್ಕಾಂ (HESCOM - ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ), 4. ಜೆಸ್ಕಾಂ (GESCOM - ಕಲಬುರಗಿ), ಮತ್ತು 5. ಚೆಸ್ಕಾಂ (CESC - ಮೈಸೂರು).
- ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003): ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವಲಯದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗಗಳ (KERC) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸೇವಾಸಿಂಧು ಪೋರ್ಟಲ್: ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಇ-ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಏಕೀಕೃತ ತಂತ್ರಾಂಶ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31.
- ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗರಿಷ್ಠ ಉಚಿತ ಮಿತಿ: 200 ಯೂನಿಟ್ಗಳು.
- ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಪೋರ್ಟಲ್: ಸೇವಾಸಿಂಧು (Seva Sindhu).
- ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೆಇಆರ್ಸಿ (KERC - ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗ).
- ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸೇವಾಸಿಂಧು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ವಿವರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ ಯಾವುದು? / What is the extended deadline set by Karnataka to update electricity details on Seva Sindhu for Gruha Jyothi scheme?
A) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 / October 15
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 / October 31
C) ನವೆಂಬರ್ 15 / November 15
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 / December 31
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯು ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೇವಾಸಿಂಧು ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರವರೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಗಡುವು ನೀಡಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ‘ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗೃಹಬಳಕೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಯೂನಿಟ್ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ? / What is the maximum monthly limit of free electricity provided under Karnataka’s Gruha Jyothi scheme?
A) 100 ಯೂನಿಟ್ಗಳು / 100 units
B) 150 ಯೂನಿಟ್ಗಳು / 150 units
C) 200 ಯೂನಿಟ್ಗಳು / 200 units
D) 250 ಯೂನಿಟ್ಗಳು / 250 units
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಗರಿಷ್ಠ 200 ಯೂನಿಟ್ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ (ಗ್ರಾಹಕರ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ) ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿ (ESCOM) ಯಾವುದು? / Which Electricity Supply Company (ESCOM) functions with Hubballi as its headquarters in Karnataka?
A) ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) / BESCOM
B) ಮೆಸ್ಕಾಂ (MESCOM) / MESCOM
C) ಹೆಸ್ಕಾಂ (HESCOM) / HESCOM
D) ಜೆಸ್ಕಾಂ (GESCOM) / GESCOM
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೆಸ್ಕಾಂ (Hubli Electricity Supply Company Limited - HESCOM) ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. 2. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆಇಆರ್ಸಿ (KERC) ಆಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Gruha Jyothi scheme was officially launched at Kalaburagi in August 2023. 2. The statutory body regulating electricity tariffs in Karnataka is KERC. Which is correct?
A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆ ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗ (KERC) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ಶಿವನಸಮುದ್ರ’ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು? / In which year was Asia’s first major hydro-electric power station commissioned at Shivanasamudra across Cauvery River?
A) 1897
B) 1902
C) 1912
D) 1924
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ದಿವಾನ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1902 ರಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕೆಜಿಎಫ್ (KGF) ಗಣಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ (One Nation, One Grid, One Frequency) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year did India fully achieve the synchronization of all regional power grids into ‘One Nation, One Grid’?
A) 2005
B) 2010
C) 2013
D) 2018
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2013 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಗ್ರಿಡ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್ಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ‘ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಗ್ರಿಡ್’ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗವನ್ನು (KERC) ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under which Act was the Karnataka Electricity Regulatory Commission (KERC) established?
A) ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1999 / Karnataka Electricity Reforms Act, 1999
B) ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 / Consumer Protection Act, 1986
C) ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 / Companies Act, 2013
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ನೀತಿ, 2005 / National Energy Policy, 2005
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1999 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕೆಇಆರ್ಸಿ (KERC) ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ‘ಕೈಗಾ’ (Kaiga Atomic Power Station) ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / In which district is Karnataka’s prestigious Kaiga Atomic Power Station located?
A) ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ / Dakshina Kannada
B) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ / Uttara Kannada
C) ಉಡುಪಿ / Udupi
D) ಶಿವಮೊಗ್ಗ / Shivamogga
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಳಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: 1. ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) - A. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, 2. ಮೆಸ್ಕಾಂ (MESCOM) - B. ಬೆಂಗಳೂರು, 3. ಹೆಸ್ಕಾಂ (HESCOM) - C. ಮಂಗಳೂರು. / Match the Karnataka ESCOMs with their Headquarters: 1. BESCOM, 2. MESCOM, 3. HESCOM.
A) 1-B, 2-C, 3-A
B) 1-A, 2-B, 3-C
C) 1-C, 2-A, 3-B
D) 1-B, 2-A, 3-C
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಸ್ಕಾಂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ಮೆಸ್ಕಾಂ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಸ್ಕಾಂ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪಾರ್ಕ್ ಆದ ‘ಪಾವಗಡ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್’ (ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಳ) ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / In which district is Karnataka’s massive Pavagada Solar Park (Shakti Sthala) located?
A) ಚಿತ್ರದುರ್ಗ / Chitradurga
B) ತುಮಕೂರು / Tumakuru
C) ಬಳ್ಳಾರಿ / Ballari
D) ಕೊಪ್ಪಳ / Koppal
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 2,050 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪಾವಗಡ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಉದ್ಯಾನವನವು (ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಳ) ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.