ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ: 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಬರಪೀಡಿತ ಘೋಷಣೆ | Karnataka Drought Crisis and Declaration Norms

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. / Due to acute monsoon deficits, Karnataka declared 101 taluks as drought-hit in the initial phase.
• ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಿಗಡಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೂ 25 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಂಪುಟ ಉಪಸಮಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. / The Cabinet sub-committee is scrutinizing adding 25 more taluks to the list.
• ರೈತರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪಿಡಿ ಖಾತೆಗೆ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / Grants are being deployed to District Collectors’ PD accounts for drinking water, fodder banks, and input subsidies.
• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ (Manual for Drought Management 2016/2020) ಪ್ರಕಾರ ಕಠಿಣ ಮಾನದಂಡಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ NDRF ನೆರವು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಟಿಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. / The state has pointed out that stringent norms in the Centre’s revised Manual for Drought Management complicate securing NDRF assistance.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act, 2005): ಸೆಕ್ಷನ್ 46 ಮತ್ತು 48 ರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ನಿಧಿ (SDRF) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ನಿಧಿ (NDRF) ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ. / Mandates the creation and operation of SDRF and NDRF under Sections 46 and 48.
• ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿ (Manual for Drought Management, 2016): ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬರ ಘೋಷಿಸಲು ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಸತತ ಶುಷ್ಕ ವಾರಗಳು (Dry Spells), ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (NDVI), ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯ. / Revised by Ministry of Agriculture, mandating trigger metrics like rainfall deficiency, dry spells, NDVI, and soil moisture index.
• ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಪಾತ್ರ (Finance Commission): ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಅನುಪಾತವನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 75:25 ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವರ್ಗ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 90:10) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Recommends sharing patterns between Centre and States for disaster response funds.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ. / Nodal Ministry for drought declaration: Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಘೋಷಿತ ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು: 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು. / Taluks declared drought-hit: 101.
• NDVI ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ: Normalized Difference Vegetation Index (ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಸೂಚ್ಯಂಕ). / NDVI stands for Normalized Difference Vegetation Index.
• SDRF ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹಂಚಿಕೆ ಅನುಪಾತ: 75:25. / Fund sharing pattern in SDRF: 75:25.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂಗಾರು ಕೊರತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ? / In the initial phase, how many taluks were officially declared drought-hit by the Karnataka Government?

A) 75 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು / 75 taluks
B) 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು / 101 taluks
C) 126 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು / 126 taluks
D) 150 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು / 150 taluks

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ 101 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. / Karnataka officially declared 101 taluks as drought-hit in the first phase.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯ ಯಾವುದು? / Which Union Ministry is the nodal authority for monitoring and managing drought in India?

A) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
B) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture and Farmers Welfare
C) ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti
D) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಪಿಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ್ದಾಗಿದೆ (ಇತರ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ನೋಡಲ್ ಆಗಿದೆ). / The Ministry of Agriculture and Farmers Welfare is the nodal ministry for drought monitoring and management.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (Disaster Management Act) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the Disaster Management Act enacted in India?

A) 2001
B) 2005
C) 2008
D) 2010

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2004 ರ ಸುನಾಮಿ ದುರಂತದ ನಂತರ ಸಮಗ್ರ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಲು 2005 ರಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The Disaster Management Act was enacted by the Indian Parliament in 2005.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಬೆಳೆ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ‘NDVI’ ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘NDVI’ stand for in satellite-based crop and vegetation monitoring?

A) Normalized Differential Velocity Index
B) Normalized Difference Vegetation Index
C) Natural Diversity Vegetation Index
D) National Drought Vulnerability Indicator

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) ಎಂಬುದು ಬೆಳೆಗಳ ಹಸಿರುತನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿದೆ. / NDVI stands for Normalized Difference Vegetation Index, used to assess live green vegetation.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ‘ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ನಿಧಿ’ಗೆ (SDRF) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೆಯ ಅನುಪಾತ ಎಷ್ಟು? / What is the fund sharing ratio between Centre and State for SDRF in general category States?

A) 50:50
B) 60:40
C) 75:25
D) 90:10

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು 75:25 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ SDRF ನಿಧಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತವೆ (ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 90:10). / In general category States, the funding pattern for SDRF is 75:25 between Centre and State.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬರ ಕೈಪಿಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕನಿಷ್ಠ 3 ರಿಂದ 4 ವಾರಗಳ ಸತತ ಒಣಹವೆ (Dry spell) ಬರ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. 2. NDRF ನಿಧಿಯು SDRF ನಿಧಿ ಮೀರಿದ ಗಂಭೀರ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. / Consider: 1. A dry spell of 3 to 4 consecutive weeks is a key trigger under the revised Drought Manual. 2. NDRF funds are released only when severity exceeds SDRF capacity. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬರ ಕೈಪಿಡಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are factually correct under the National Drought Management guidelines.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who serves as the ex-officio Chairperson of the State Disaster Management Authority (SDMA) in Karnataka?

A) ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor
B) ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು / Chief Minister
C) ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರು / Revenue Minister
D) ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Chief Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರ ಅನ್ವಯ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / Under Section 14 of the DMA 2005, the Chief Minister chairs the SDMA.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು? / In which year was the comprehensive Manual for Drought Management revised with major structural indicators by the Centre?

A) 2014
B) 2016
C) 2018
D) 2022

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು (Manual for Drought Management 2016) ಹೊಸ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು. / The Centre significantly revised the Manual for Drought Management in 2016.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ‘ಮಳೆ ಮಾಪನ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ದಲ್ಲಿ (SPI) ಬರಪೀಡಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು SPI ಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does SPI stand for in meteorological drought measurements?

A) Standardized Precipitation Index
B) Systematic Rainfall Indicator
C) Soil Precipitation Intensity
D) Standardized Plant Indicator

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಬರವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು Standardized Precipitation Index (SPI) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Standardized Precipitation Index (SPI) is an index used to measure meteorological drought.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಬರ ಪರಿಹಾರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ NDRF ಅನುದಾನ ನೀಡುವ ಅಂತಿಮ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯ (HLC) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? / Who chairs the High-Level Committee (HLC) that approves financial assistance from NDRF to States?

A) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು / Union Finance Minister
B) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
C) ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು / Union Agriculture Minister
D) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು / Prime Minister

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ NDRF ಪರಿಹಾರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವ ಉನ್ನತ ಸಮಿತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / The High-Level Committee on disaster relief from NDRF is headed by the Union Home Minister.