ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧ | Karnataka Bans Junk Food Within 50 Metres of Schools

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಆವರಣದ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಂಶ (HFSS) ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ / Karnataka government prohibits the sale of junk food and High in Fat, Sugar and Salt (HFSS) foods within a 50-metre radius of schools and colleges.
• ಪಿಜ್ಜಾ, ಬರ್ಗರ್, ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಚಿಪ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಬೊನೇಟೆಡ್ ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಈ ನಿಯಮ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ / The ban targets pizzas, burgers, deep-fried packaged snacks, and sugary carbonated beverages.
• ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು (Childhood Obesity), ಬಾಲ್ಯದ ಮಧುಮೇಹ (Type-2 Diabetes) ಹಾಗೂ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಅಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು (NCDs) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ / The objective is curbing childhood obesity, juvenile hypertension, and non-communicable lifestyle disorders.
• ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ 2006 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅನುಸಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ / Enforcement will take place under Food Safety and Standards Authority guidelines.
• ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ / The initiative is complemented by campaigns promoting traditional nutritious diets in educational campuses.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 (FSSA 2006): ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು / The overarching legislation that established FSSAI to ensure wholesome food standards.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 47 (Article 47 - DPSP): ಜನರ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ / Article 47 directs the State to raise the level of nutrition and improve public health.
• FSSAI ‘Eat Right School’ ಉಪಕ್ರಮ: ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ / National drive certifying schools for healthy dietary practices.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• FSSAI ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ (New Delhi); ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ / FSSAI functions under the Ministry of Health and Family Welfare.
• HFSS ಆಹಾರಗಳು: ‘High in Fat, Sugar and Salt’ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು / Acronym for ultra-processed foods contributing to lifestyle diseases.
• ವಿಶ್ವ ಬೊಜ್ಜು ದಿನ (World Obesity Day): ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 4 ರಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Observed annually on March 4.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (FSSAI) ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under which Act was the Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) established?

A) ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 / Consumer Protection Act, 1986
B) ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 / Food Safety and Standards Act, 2006
C) ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 / Essential Commodities Act, 1955
D) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1897 / Public Health Act, 1897

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ 2006 (FSS Act 2006) ರ ಅನ್ವಯ 2008 ರಲ್ಲಿ FSSAI ಅನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution emphasizes improving public health and raising nutritional levels as a duty of the State?

A) ವಿಧಿ 21 / Article 21
B) ವಿಧಿ 42 / Article 42
C) ವಿಧಿ 47 / Article 47
D) ವಿಧಿ 51A / Article 51A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಡಿಪಿಎಸ್‌ಪಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಿ 47 ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ‘HFSS Foods’ ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘HFSS Foods’ stand for in nutrition regulation?

A) High Fibre, Starch and Sugar
B) High in Fat, Sugar and Salt
C) Heavy Fatty Saturated Substances
D) Healthy Food Standard System

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): HFSS ಎಂದರೆ High in Fat, Sugar and Salt (ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರಗಳು).

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: FSSAI ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under the administrative control of which Union Ministry does FSSAI function?

A) ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution
B) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Health and Family Welfare
C) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture and Farmers Welfare
D) ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Food Processing Industries

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): FSSAI ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು FSSAI ಆರಂಭಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮ ಯಾವುದು? / What is the major nationwide initiative launched by FSSAI to promote safe and nutritious diets in schools?

A) Poshan Abhiyaan
B) Eat Right School
C) Mid-Day Nutrition Drive
D) Swasth Bharat Yatra

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು FSSAI ‘Eat Right School’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ (Non-Communicable Diseases - NCDs) ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ? / Which of the following belongs to the category of Non-Communicable Diseases (NCDs)?

A) ಕ್ಷಯರೋಗ (TB) / Tuberculosis
B) ಕಾಲರಾ / Cholera
C) ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ / Diabetes and Hypertension
D) ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ / Hepatitis

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಬರುವ ಮಧುಮೇಹ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಹೃದ್ರೋಗಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಅಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಿನ’ವನ್ನು (World Food Safety Day) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is ‘World Food Safety Day’ celebrated globally every year?

A) ಜೂನ್ 7 / June 7
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16 / October 16
C) ಏಪ್ರಿಲ್ 7 / April 7
D) ಮೇ 20 / May 20

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮತ್ತು FAO ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 7 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಫ್ಯಾಟ್ (Trans-fat) ಬಳಕೆಯನ್ನು FSSAI ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದೆ? / To what maximum limit has FSSAI capped the presence of trans-fatty acids in edible oils and fats?

A) 1%
B) 2%
C) 5%
D) 10%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): FSSAI ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಖಾದ್ಯ ತೈಲ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಫ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಶೇಕಡಾ 2 ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಂತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಎಷ್ಟು ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ? / According to the recent government directive in Karnataka, junk food sale is banned within what radius of school premises?

A) 20 ಮೀಟರ್ / 20 metres
B) 50 ಮೀಟರ್ / 50 metres
C) 100 ಮೀಟರ್ / 100 metres
D) 200 ಮೀಟರ್ / 200 metres

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸುತ್ತಲಿನ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮತ್ತು HFSS ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಕ್ಕರೆ ಭರಿತ ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆಯು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕೆ (Insulin Resistance) ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. 2. ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2023 ರ ವರ್ಷವನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ವರ್ಷ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಿತ್ತು. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider the statements: 1. Excessive intake of sugary junk food leads to insulin resistance. 2. The United Nations declared 2023 as the International Year of Millets. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. HFSS ಆಹಾರಗಳು ಮೆಟಬಾಲಿಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಂತೆ 2023 ಅನ್ನು ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ವರ್ಷವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.