ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್‌ಫುಡ್ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧ | Karnataka Bans Junk Food Sale near Schools

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧ ವಿಧಿಸಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. / Karnataka government has issued an order prohibiting the sale of junk food within a 50-meter radius of schools and colleges.
• ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಂಶ (HFSS - High in Fat, Sugar and Salt) ಹೊಂದಿರುವ ತಿನಿಸುಗಳು, ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳು, ಪಿಜ್ಜಾ, ಬರ್ಗರ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಆಹಾರಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. / Sale of foods High in Fat, Sugar, and Salt (HFSS), including carbonated soft drinks, burgers, and packaged snacks, is banned.
• ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಬೊಜ್ಜು (Childhood Obesity), ಟೈಪ್-2 ಮಧುಮೇಹ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. / The measure aims to curb rising childhood obesity, early Type-2 diabetes, and cardiovascular risks among students.
• ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / Strict legal penalties under statutory food safety regulations will be initiated against violators.
• ಶಾಲಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜಂಟಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲಿವೆ. / Health and Education departments will jointly inspect and promote nutritious dietary options across campuses.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 (Food Safety and Standards Act, 2006) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Food standards are governed under the Food Safety and Standards Act, 2006.
• ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India) ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / FSSAI is an autonomous statutory body under the Ministry of Health and Family Welfare.
• ಸಂವಿಧಾನದ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) 47ನೇ ವಿಧಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮಟ್ಟ, ಜೀವನಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. / Article 47 of the Directive Principles of State Policy mandates the state to improve nutrition, standard of living, and public health.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನಿಷೇಧಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆ / Restricted radius: 50 meters of schools/colleges
• ನಿಷೇಧಿತ ಆಹಾರ ವರ್ಗ: HFSS (High in Fat, Sugar and Salt) / Targeted category: HFSS foods
• ಕೇಂದ್ರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: FSSAI (ಸ್ಥಾಪನೆ: 2008) / Regulatory Body: FSSAI (Est. 2008)
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: ಪರಿಚ್ಛೇದ 47 (ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ) / Constitutional Article: Article 47 (DPSP)
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಚಿವಾಲಯ: ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ / Nodal Department: Health and Family Welfare

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಂತೆ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಎಷ್ಟು ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ? / According to Karnataka government’s recent order, junk food sale is banned within what distance from educational institutions?

A) 25 ಮೀಟರ್ / 25 meters
B) 50 ಮೀಟರ್ / 50 meters
C) 100 ಮೀಟರ್ / 100 meters
D) 200 ಮೀಟರ್ / 200 meters

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. / The ban applies within a 50-meter radius around schools and colleges.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ HFSS ನ ಪೂರ್ಣರೂಪವೇನು? / What does the acronym HFSS stand for in food safety standards?

A) High Fat, Sodium and Sugar
B) High in Fat, Sugar and Salt
C) Heavy Food and Saturated Substance
D) Healthy Fiber, Sugar and Sodium

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): HFSS ಎಂದರೆ High in Fat, Sugar and Salt (ಅಧಿಕ ಕೊಬ್ಬು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಂಶವಿರುವ ಆಹಾರ). / HFSS stands for High in Fat, Sugar and Salt.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (FSS Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Food Safety and Standards Act enacted in India?

A) 2000
B) 2002
C) 2006
D) 2011

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. / The Food Safety and Standards Act was passed in 2006.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (FSSAI) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / Under which Union Ministry does the Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) operate?

A) ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Consumer Affairs
B) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture
C) ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Food Processing Industries
D) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Health and Family Welfare

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): FSSAI ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / FSSAI is under the Ministry of Health and Family Welfare.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution directs the State to raise nutrition levels and improve public health?

A) ವಿಧಿ 21 / Article 21
B) ವಿಧಿ 39A / Article 39A
C) ವಿಧಿ 47 / Article 47
D) ವಿಧಿ 51A / Article 51A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) 47ನೇ ವಿಧಿಯು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. / Article 47 obligates the State to raise nutrition levels and public health.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: FSSAI ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of FSSAI located?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
C) ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ / Kolkata
D) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): FSSAI ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The headquarters of FSSAI is located in New Delhi.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ಯಾವುದು? / Which health disorder is primarily associated with excessive junk food consumption in children?

A) ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ / Obesity and Insulin Resistance
B) ಸ್ಕರ್ವಿ / Scurvy
C) ರಿಕೆಟ್ಸ್ / Rickets
D) ಬೆರಿಬೆರಿ / Beriberi

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬು ಸೇವನೆಯು Childhood Obesity (ಬಾಲ್ಯದ ಬೊಜ್ಜು) ಮತ್ತು ಟೈಪ್-2 ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. / Excess junk food causes childhood obesity and insulin resistance.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು FSSAI ಆರಂಭಿಸಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ ಯಾವುದು? / Which national initiative was launched by FSSAI to promote safe and wholesome food in schools?

A) Eat Right India
B) Poshan Abhiyaan
C) Mid Day Meal
D) PM POSHAN

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): FSSAI ಸಂಸ್ಥೆಯು Eat Right School / Eat Right India ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. / The Eat Right School campaign is an initiative under FSSAI’s Eat Right India movement.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಶಾಲಾ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಿಗರೇಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಕಾಯ್ದೆ (COTPA 2003) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ 100 ಗಜ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧವಿದೆ. 2. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಲೆಗಳ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ HFSS ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದೆ. / Consider statements: 1. Under COTPA 2003, tobacco sale is banned within 100 yards of schools. 2. Karnataka banned HFSS junk food within 50 meters of schools. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. COTPA ಪ್ರಕಾರ 100 ಗಜ ತಂಬಾಕು ನಿಷೇಧವಿದ್ದರೆ, ನೂತನ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ 50 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. / Both statements are correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಆಹಾರ ಕಲಬೆರಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which was the primary legislation in India dealing with food adulteration prior to FSS Act 2006?

A) Prevention of Food Adulteration Act, 1954
B) Essential Commodities Act, 1955
C) Agricultural Produce Act, 1937
D) Standards of Weights and Measures Act, 1976

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2006 ರ ಕಾಯ್ದೆಗಿಂತ ಮುಂಚೆ Prevention of Food Adulteration Act, 1954 ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. / Prevention of Food Adulteration Act 1954 was replaced by the FSS Act 2006.