ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮೀಸಲಾತಿ: ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ರದ್ದು | Job Reservation for Kannadigas in Private Sector

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಐಟಿ) ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
• ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ, ತೆರಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನರ್ಹವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.
• ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ (1984): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 16(2) ಮತ್ತು 16(3): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ಅಥವಾ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಂಸತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಲು ಅನುಚ್ಛೇದ 16(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷಾ ನೀತಿ: ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (Kannada Language Comprehensive Development Act) ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
• ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (KSDC) ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವಿಷಯ: ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
• ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ದಂಡನೆ: ರಿಯಾಯಿತಿ ಭೂಮಿ, ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಧನ ರದ್ದು
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮಿತಿ: ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಸಮಿತಿ (1984)
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: ಅನುಚ್ಛೇದ 16 (ಉದ್ಯೋಗ ಸಮಾನತೆ)
• ಉದ್ದೇಶ: ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ಸಬಲೀಕರಣ

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು 1983-84ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಿತಿ ಯಾವುದು? / Which landmark committee was appointed in Karnataka to recommend job reservation for Kannadigas?

A) ಎಲ್.ಜಿ. ಹಾವನೂರು ಸಮಿತಿ / L.G. Havanur Committee
B) ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಸಮಿತಿ / Dr. Sarojini Mahishi Committee
C) ಚಿನ್ನಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ ಸಮಿತಿ / Chinnappa Reddy Commission
D) ವೆಂಕಟಸ್ವಾಮಿ ಆಯೋಗ / Venkataswamy Commission

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು 1983 ರಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವೆ ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ? / Which benefits are warned to be revoked if private firms fail to provide jobs to Kannadigas?

A) ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಭೂಮಿ / Subsidized land
B) ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಮುಂದೂಡಿಕೆ / Tax concessions or deferment
C) ಸರ್ಕಾರದ ಸಹಾಯಧನ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು / Government subsidies and incentives
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಭೂಮಿ, ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ, ತೆರಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಧನಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution guarantees equality of opportunity in public employment?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 14 / Article 14
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 15 / Article 15
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 16 / Article 16
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 19 / Article 19

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 16 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 16(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗಿದೆ? / Under Article 16(3), who is empowered to make laws prescribing residence requirements for employment?

A) ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಕ್ಕೆ / State Legislature
B) ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ / Parliament of India only
C) ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ / Governor
D) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ / President

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅನುಚ್ಛೇದ 16(3) ರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಅರ್ಹತೆ ವಿಧಿಸುವ ಕಾನೂನನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ‘ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಯ್ದೆ’ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. 2. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು 58 ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. / Consider the statements: 1. Karnataka enacted the Kannada Language Comprehensive Development Act. 2. Sarojini Mahishi Committee submitted 58 major recommendations. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಸಮಗ್ರ ಭಾಷಾ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕನ್ನಡದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, ಮಹಿಷಿ ಸಮಿತಿಯು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ 58 ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ರಾಜ್ಯ ವಾಸಸ್ಥಳದ (Domicile) ಅವಧಿ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳು? / What is the standard minimum domicile requirement in Karnataka to be considered a local resident?

A) 5 ವರ್ಷಗಳು / 5 years
B) 10 ವರ್ಷಗಳು / 10 years
C) 15 ವರ್ಷಗಳು / 15 years
D) 20 ವರ್ಷಗಳು / 20 years

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಷಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಓದಲು, ಬರೆಯಲು ಬಲ್ಲವರನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡಿಗರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನವೋದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘K-tech’ ನೊಡಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯಾವುದು? / Which nodal society oversees K-tech innovation centres in Karnataka?

A) KBITS / KITS
B) KEONICS
C) KSSIDC
D) TECSOK

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸೊಸೈಟಿ (KITS / ಹಿಂದಿನ KBITS) ಐಟಿ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿ’ಯು (Gokak Agitation) ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ? / What was the primary objective of the historic Gokak Movement in Karnataka?

A) ಗಡಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ / Border dispute settlement
B) ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡುವುದು / First language status to Kannada in school education
C) ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ / River water sharing
D) ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಜಾರಿ / Land reforms implementation

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ್ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುವಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಕೌಶಲ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖಾ ನಿಗಮ ಯಾವುದು? / Which corporation implements youth skill development training programs in Karnataka?

A) KSDC (ಕರ್ನಾಟಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ)
B) KSFC
C) KSIIDC
D) KHDC

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (Karnataka Skill Development Corporation) ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿವಿಧ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ? / State quotas for locals in the private sector are frequently challenged in courts for violating which Article?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(g) ಮತ್ತು 14 / Article 19(1)(g) and 14
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 25 / Article 25
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 32 / Article 32
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 51A / Article 51A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು (ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(g)) ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು (ಅನುಚ್ಛೇದ 14) ಖಾಸಗಿ ಕೋಟಾಗಳು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.