ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಚರ್ಚೆ | Justice Kaul Memoir on Collegium System

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ ಅವರು ಶೀಘ್ರವೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ವಿತೌಟ್ ಫಿಯರ್ ಆರ್ ಫೇವರ್’ (Without Fear or Favour) ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
• ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯಬಾರದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೌಲ್ ಅವರು ಜೂನ್ 2022 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 ರವರೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
• ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಂಗ-ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಕುರಿತು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 124(2): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ (CJI) ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 217: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ (ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಿಜೆಐ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಿಜೆ ಜೊತೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ).
• ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಕಾಸ (Three Judges Cases):
  • ಮೊದಲ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣ (1981 - S.P. Gupta case): ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ.
  • ಎರಡನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣ (1993): ಸಿಜೆಐ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಶಿಫಾರಸು ಕಡ್ಡಾಯ.
  • ಮೂರನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣ (1998 - 3rd Judges Case): ಸಿಜೆಐ ಮತ್ತು 4 ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 5 ಸದಸ್ಯರ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ರಚನೆ.
• 99ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2014 (NJAC): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2015 ರಲ್ಲಿ (Fourth Judges Case) ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಹೆಸರು: ವಿತೌಟ್ ಫಿಯರ್ ಆರ್ ಫೇವರ್ (Without Fear or Favour)
• ಲೇಖಕರು: ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ (Justice Sanjay Kishan Kaul)
• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸಂಯೋಜನೆ: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) + 4 ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
• ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿಗಳು: ಅನುಚ್ಛೇದ 124(2), ಅನುಚ್ಛೇದ 217, ಅನುಚ್ಛೇದ 50 (ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ)

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾದ ‘ವಿತೌಟ್ ಫಿಯರ್ ಆರ್ ಫೇವರ್’ (Without Fear or Favour) ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಯಾರು? / Which retired Supreme Court judge authored the memoir titled Without Fear or Favour?

A) ನ್ಯಾ. ರಂಜನ್ ಗೊಗೊಯ್ / Justice Ranjan Gogoi
B) ನ್ಯಾ. ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ / Justice Sanjay Kishan Kaul
C) ನ್ಯಾ. ಎನ್.ವಿ. ರಮಣ / Justice N.V. Ramana
D) ನ್ಯಾ. ಯು.ಯು. ಲಲಿತ್ / Justice U.U. Lalit

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ವಿತೌಟ್ ಫಿಯರ್ ಆರ್ ಫೇವರ್’ನಲ್ಲಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Supreme Court) ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Which Article of the Indian Constitution deals with the appointment of Supreme Court judges?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 124(2) / Article 124(2)
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 217 / Article 217
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 143 / Article 143
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 131 / Article 131

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 124(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಕೊಲಿಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸಿಜೆಐ (CJI) ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಜನ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಇರುತ್ತಾರೆ? / How many senior judges including the CJI comprise the Supreme Court Collegium for appointing SC judges?

A) 3
B) 5
C) 7
D) 9

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1998ರ ಮೂರನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸಿಜೆಐ ಮತ್ತು ಇತರ 4 ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು (ಒಟ್ಟು 5) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ 99ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ (NJAC) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು? / In which year did the Supreme Court strike down the 99th Constitutional Amendment Act (NJAC)?

A) 2014
B) 2015
C) 2018
D) 2020

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಐವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು 2015 ರಲ್ಲಿ (ನಾಲ್ಕನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣ) ಎನ್‌ಜೆಎಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 50 ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. / Consider the statements: 1. Article 50 directs the separation of judiciary from the executive. 2. The Collegium system is explicitly mentioned in the original Constitution. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ (DPSP ಯ ಅನುಚ್ಛೇದ 50). ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Which Article of the Indian Constitution relates to the appointment of High Court judges?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 214 / Article 214
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 217 / Article 217
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 226 / Article 226
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 233 / Article 233

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 217 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಸಿಜೆಐ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸಿಜೆ ಅವರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಅಥವಾ ನಿವೃತ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ? / What is the retirement age of a Supreme Court judge in India?

A) 60 ವರ್ಷಗಳು / 60 years
B) 62 ವರ್ಷಗಳು / 62 years
C) 65 ವರ್ಷಗಳು / 65 years
D) 68 ವರ್ಷಗಳು / 68 years

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 65 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 62 ವರ್ಷಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದು? / Which landmark judgment officially established the Collegium system for judicial appointments?

A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ (1973) / Kesavananda Bharati Case
B) ಎರಡನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣ (1993) / Second Judges Case
C) ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣ (1980) / Minerva Mills Case
D) ಗೋಲಕನಾಥ್ ಪ್ರಕರಣ (1967) / Golaknath Case

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1993 ರ ಎರಡನೇ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (Supreme Court Advocates-on-Record Association vs Union of India) ಸಿಜೆಐ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ನೀಡಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಅವರ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವ (Impeachment) ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗಿದೆ? / Who has the authority to remove a Supreme Court judge from office on grounds of proved misbehaviour or incapacity?

A) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister
B) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ / Chief Justice of India
C) ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಅಂಗೀಕಾರದ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President after Parliament approval
D) ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯ / Law Ministry

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 124(4) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದಿಂದ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕಾರವಾದ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವ ಸಲಹಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Advisory Jurisdiction) ಯಾವ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿದೆ? / Under which Article does the President seek advice from the Supreme Court (Advisory Jurisdiction)?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 131 / Article 131
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 136 / Article 136
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 142 / Article 142
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 143 / Article 143

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 143 ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಲಹಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.