ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆ: ನೆಸ್ಸೆಟ್ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯ | Israel Parliamentary Elections & the Knesset

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಹಮಾಸ್ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಯುದ್ಧದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ 120 ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ (ನೆಸ್ಸೆಟ್ - Knesset) 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದಿದೆ.
• ಹಾಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು (Benjamin Netanyahu), ಮಾಜಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಗಡಿ ಐಸೆನ್‌ಕೋಟ್ (Gadi Eisenkot), ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನಫ್ತಾಲಿ ಬೆನೆಟ್ (Naftali Bennett), ಮಾಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಅವಿಗ್ಡರ್ ಲೈಬರ್‌ಮನ್ (Avigdor Lieberman) ಮತ್ತು ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್ ಪಕ್ಷದ ಯೈರ್ ಗೋಲನ್ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
• ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಅಧಿಕಾರ ರಚಿಸಲು ನೆಸ್ಸೆಟ್‌ನ ಒಟ್ಟು 120 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 61 ಸ್ಥಾನಗಳ ಸರಳ ಬಹುಮತ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಯಾವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಸಿಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ನೀಡುವ 21 ದಿನಗಳ ಗಡುವಿನ ಬಳಿಕವೂ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರದಿದ್ದರೆ ಸಂಸತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡು ಮಧ್ಯಂತರ ಚುನಾವಣೆಗಳು (Snap Elections) ಘೋಷಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
• ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ (Proportional Representation) ಪದ್ಧತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರಗಳೇ ಸದಾ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿವೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಶಾಸಕಾಂಗದ ಹೆಸರು (Parliament Name): ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ನೆಸ್ಸೆಟ್ (Knesset) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಕಮನೆ (Unicameral) ಶಾಸಕಾಂಗವಾಗಿದ್ದು 120 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Electoral System): ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮುಚ್ಚಿದ ಪಟ್ಟಿ ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ (Closed List Party-List Proportional Representation) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸತ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 3.25 ಚುನಾವಣಾ ಮಿತಿ (Electoral Threshold) ಇರಬೇಕು.
• ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ (Capital & Currency): ಇಸ್ರೇಲ್ ರಾಜಧಾನಿ ಜೆರೂಸಲೇಂ (Jerusalem) ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಹೊಸ ಇಸ್ರೇಲಿ ಶೆಕೆಲ್ (New Israeli Shekel - ILS).
• ಭಾರತ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಬಂಧಗಳು (India-Israel Relations): ಭಾರತವು 1992 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆ ಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಕೃಷಿ, ರಕ್ಷಣೆ (ಬರಾಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಹೆರಾನ್ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು), ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಐ2ಯು2 (I2U2 - ಭಾರತ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಯುಎಇ, ಅಮೆರಿಕ) ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೆಸರು: ನೆಸ್ಸೆಟ್ (Knesset - 120 ಸ್ಥಾನಗಳು).
• ಬಹುಮತದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 61 ಸ್ಥಾನಗಳು.
• ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ: ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪದ್ಧತಿ (Party-list PR).
• ಮುಖ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ: I2U2 ಗ್ರೂಪ್ (India, Israel, USA, UAE).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the official name of the Parliament of Israel?

A) ಡಯಟ್ / Diet
B) ನೆಸ್ಸೆಟ್ / Knesset
C) ಮಜ್ಲಿಸ್ / Majlis
D) ಡ್ಯೂಮಾ / Duma

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಏಕಮನೆ ಶಾಸಕಾಂಗವನ್ನು ‘ನೆಸ್ಸೆಟ್’ (Knesset) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 120 ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಬಹುಮತದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ? / What is the minimum majority required to form a government in the Knesset?

A) 50 ಸ್ಥಾನಗಳು
B) 61 ಸ್ಥಾನಗಳು
C) 75 ಸ್ಥಾನಗಳು
D) 80 ಸ್ಥಾನಗಳು

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಒಟ್ಟು 120 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೆಸ್ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರ ಬಹುಮತ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ 61 ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲ ಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಯಾವ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ? / Which electoral system is followed in Israel to elect members of the Knesset?

A) ಫಸ್ಟ್-ಪಾಸ್ಟ್-ದಿ-ಪೋಸ್ಟ್ ಪದ್ಧತಿ (FPTP)
B) ಪಕ್ಷದ ಪಟ್ಟಿ ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪದ್ಧತಿ (Party-List Proportional Representation)
C) ಪರ್ಯಾಯ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ
D) ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪರೋಕ್ಷ ಮತದಾನ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಸ್ರೇಲ್ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಕ್ಷದ ಪಟ್ಟಿ ಆಧಾರಿತ ಮುಚ್ಚಿದ ಅನುಪಾತ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ 1992 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. 2. ‘I2U2’ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. India and Israel established full diplomatic ties in 1992. 2. The I2U2 grouping comprises India, Israel, the US, and the UAE. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ-ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ 1992 ರಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರ ಸಂಬಂಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಕ್ವಾಡ್ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ I2U2 ನಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪಾಲುದಾರರಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ (ನಾಣ್ಯ) ಯಾವುದು? / What is the official currency of Israel?

A) ದಿನಾರ್ / Dinar
B) ಹೊಸ ಶೆಕೆಲ್ (New Shekel)
C) ರಿಯಾಲ್ / Rial
D) ಡಾಲರ್ / Dollar

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನ್ಯೂ ಇಸ್ರೇಲಿ ಶೆಕೆಲ್ (New Israeli Shekel - NIS/ILS) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಇಸ್ರೇಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕ ಯಾರು? / Who is the longest-serving Prime Minister in the history of Israel?

A) ಡೇವಿಡ್ ಬೆನ್-ಗುರಿಯನ್ / David Ben-Gurion
B) ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು / Benjamin Netanyahu
C) ಏರಿಯಲ್ ಶರೋನ್ / Ariel Sharon
D) ಯಿತ್ಜಾಕ್ ರಾಬಿನ್ / Yitzhak Rabin

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಂಜಮಿನ್ ನೆತನ್ಯಾಹು ಅವರು 1996-1999, 2009-2021 ಮತ್ತು ನಂತರ ಪುನಃ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರುವ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ ನಿರೋಧಕ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of Israel’s world-renowned short-range missile defence interceptor system?

A) ಐರನ್ ಡೋಮ್ (Iron Dome)
B) ಎಸ್-400 (S-400)
C) ಥಾಡ್ (THAAD)
D) ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್ (Patriot)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಣ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್ ‘ಐರನ್ ಡೋಮ್’ (Iron Dome) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಒಪ್ಪಂದ ಯಾವುದು? / Which historic accord was signed in 2020 to normalize diplomatic ties between Israel, UAE, and Bahrain?

A) ಕ್ಯಾಂಪ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಪ್ಪಂದ / Camp David Accords
B) ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದ (Abraham Accords)
C) ಓಸ್ಲೋ ಒಪ್ಪಂದ / Oslo Accords
D) ಜಿನೀವಾ ಒಪ್ಪಂದ / Geneva Accord

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ‘ಅಬ್ರಹಾಂ ಒಪ್ಪಂದ’ (Abraham Accords) ಅಂಕಿತಗೊಂಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರೇನು? / What is the official name of the national intelligence agency of Israel?

A) ಸಿಐಎ (CIA)
B) ಮೊಸಾದ್ (Mossad)
C) ಎಂಐ6 (MI6)
D) ಕೆಜಿಬಿ (KGB)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಬಾಹ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊಸಾದ್ (Mossad) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವು ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗಳಿಸಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಮತಗಳ ಮಿತಿ (Electoral Threshold) ಎಷ್ಟು? / What is the minimum electoral threshold required by a party to enter the Knesset?

A) 1.5%
B) 3.25%
C) 5.0%
D) 10.0%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೆಸ್ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಗಳಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡಾ 3.25 ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟು ಮಾನ್ಯ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.