ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫಿಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು ಸಭೆ | India-Fiji Bilateral Joint Working Group Meeting on Defence & Indo-Pacific Security

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಫಿಜಿ ನಡುವಿನ 2ನೇ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು (2nd India-Fiji Bilateral Joint Working Group - JWG) ಸಭೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜರುಗಿತು. / The second India-Fiji Bilateral JWG meeting on defence cooperation was held in New Delhi on September 28, 2026.
• ಈ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಯ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಮಿತಾಭ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ಫಿಜಿಯ ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತ ಯೋಧರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮೇಸನ್ ಸ್ಮಿತ್ (Mason Smith) ವಹಿಸಿದ್ದರು. / Co-chaired by Shri Amitabh Prasad, Joint Secretary (MoD), and Mr. Mason Smith, Permanent Secretary for Defence & Veterans Affairs, Fiji.
• ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಸೇವಾ-ಸಂಬಂಧಿತ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (Service-to-Service engagements), ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ (Maritime Security), ಸೈಬರ್ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮ ಸಹಯೋಗದ ಕುರಿತು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದವು. / Deliberations focused on military capacity building, maritime domain awareness, cyber defence training, and defence industrial partnerships.
• ಮುಕ್ತ, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ (Free, Open and Secure Indo-Pacific) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಫಿಜಿ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ (PICs) ಭಾರತ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಫಿಜಿ ನಿಯೋಗವು ವಿಶೇಷ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೊಚ್ಚಿ (Kochi, Southern Naval Command) ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿದೆ. / India reaffirmed the strategic centrality of Fiji and Pacific Island Countries in its Indo-Pacific vision; the Fijian delegation is scheduled to tour naval training facilities at Kochi.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಫಿಜಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ (South Pacific Ocean) ಮೆಲನೇಷ್ಯಾ (Melanesia) ಉಪ-ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ (300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದ್ವೀಪಗಳು; ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳು: ವಿಟಿ ಲೆವು - Viti Levu ಮತ್ತು ವನುವಾ ಲೆವು - Vanua Levu; ರಾಜಧಾನಿ: ಸುವಾ - Suva).
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಗಿರ್ಮಿಟಿಯಾ’ (Girmitiya) ಪರಂಪರೆ: 1879 ರಿಂದ 1916 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತವು ಕಬ್ಬಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಭಾರತದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು (Indentured Labourers / Girmitiyas) ಫಿಜಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಫಿಜಿಯನ್ನರು (Indo-Fijians) ಫಿಜಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 37% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
• ಫಿಪಿಕ್ (FIPIC) ಒಕ್ಕೂಟ: ಭಾರತ ಮತ್ತು 14 ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ‘ಫೋರಮ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕೋಆಪರೇಷನ್’ (FIPIC) ಅನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಫಿಜಿಯ ಸುವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 3ನೇ FIPIC ಶೃಂಗಸಭೆ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾದ ಪೋರ್ಟ್ ಮೋರ್ಸ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
• ಸಾಗರ್ (SAGAR) ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನೀತಿ: ಭಾರತದ ‘Security and Growth for All in the Region’ (SAGAR) ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಓಷಿಯನ್ಸ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ (IPOI) ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಡಲ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸಭೆಯ ಆವೃತ್ತಿ: 2ನೇ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು (2nd JWG Meeting) / Edition: 2nd
• ಆಯೋಜಿತ ಸ್ಥಳ: ನವದೆಹಲಿ / Venue: New Delhi
• ಫಿಜಿ ರಾಜಧಾನಿ: ಸುವಾ (Suva); ಕರೆನ್ಸಿ: ಫಿಜಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (FJD).
• ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ (ಫಿಜಿ): ಸಿಟಿವೇನಿ ರಬುಕಾ (Sitiveni Rabuka).
• ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ತರಬೇತಿ ಕಮಾಂಡ್: ದಕ್ಷಿಣ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್ (ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೇರಳ).
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (MoD) / Nodal ministry: Ministry of Defence.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫಿಜಿ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ 2ನೇ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು (JWG) ಸಭೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು? / Where was the 2nd India-Fiji Bilateral Joint Working Group meeting on defence held in September 2026?

A) ಸುವಾ, ಫಿಜಿ / Suva, Fiji
B) ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ / New Delhi, India
C) ಕೊಚ್ಚಿ, ಭಾರತ / Kochi, India
D) ಪೋರ್ಟ್ ಮೋರ್ಸ್ಬಿ, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ / Port Moresby, PNG

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫಿಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗಳ 2ನೇ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು ಸಭೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. / The 2nd Bilateral JWG meeting on defence cooperation was convened in New Delhi.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಫಿಜಿ (Fiji) ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಓಷಿಯಾನಿಯಾದ ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ? / Geographically, to which island sub-region of Oceania does the nation of Fiji belong?

A) ಮೈಕ್ರೋನೇಷ್ಯಾ / Micronesia
B) ಪಾಲಿನೇಷ್ಯಾ / Polynesia
C) ಮೆಲನೇಷ್ಯಾ / Melanesia
D) ಆಸ್ಟ್ರಲೇಶಿಯಾ / Australasia

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಫಿಜಿ, ವನವಾಟು, ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾಗಳು ‘ಮೆಲನೇಷ್ಯಾ’ (Melanesia) ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಭೌಗೋಳಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. / Fiji is an archipelago located in Melanesia, part of the Oceania region in the South Pacific.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತ ಮತ್ತು 14 ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ವೇದಿಕೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the multilateral dialogue platform launched in 2014 between India and 14 Pacific Island Countries?

A) ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕ್ವಾಡ್ / Indo-Pacific QUAD
B) ಫೋರಮ್ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕೋಆಪರೇಷನ್ (FIPIC) / FIPIC
C) ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ / Pacific SAGAR Alliance
D) ಸೌತ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಡಯಲಾಗ್ / South Pacific Dialogue

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಫಿಜಿಯ ಸುವಾದಲ್ಲಿ 14 ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ FIPIC ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. / FIPIC (Forum for India-Pacific Islands Cooperation) was launched during PM Modi’s historic visit to Fiji in November 2014.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಬ್ಬಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಭಾರತದಿಂದ ಫಿಜಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / What historic term is used to describe the 19th-century Indian indentured labourers transported to Fiji under colonial labor agreements?

A) ಪ್ರವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರು / Pravasi Bharatiyas
B) ಗಿರ್ಮಿಟಿಯಾ (Girmitiyas) / Girmitiyas
C) ಸಾಗರ್ ಮಿತ್ರರು / Sagar Mitras
D) ಕಂಗಾಣಿಗಳು / Kangangis

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬ್ರಿಟಿಷರ ‘ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್’ (Agreement) ಪದದ ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿ ಬಂದ ‘ಗಿರ್ಮಿಟ್’ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಿಜಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ‘ಗಿರ್ಮಿಟಿಯಾ’ (Girmitiyas) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / Indian indentured labourers transported to Fiji between 1879 and 1916 were known as Girmitiyas, derived from the word ‘Agreement’.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ದಕ್ಷಿಣ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್’ (Southern Naval Command) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the Southern Naval Command, the primary training command of the Indian Navy visited by the Fijian delegation?

A) ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ / Visakhapatnam, Andhra Pradesh
B) ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Mumbai, Maharashtra
C) ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೇರಳ / Kochi, Kerala
D) ಕಾರವಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ / Karwar, Karnataka

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಸಮಗ್ರ ತರಬೇತಿ ಕಮಾಂಡ್ ಆಗಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ನೌಕಾ ಕಮಾಂಡ್ ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಪಶ್ಚಿಮ ಕಮಾಂಡ್ ಮುಂಬೈ, ಪೂರ್ವ ಕಮಾಂಡ್ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ). / The Southern Naval Command, headquartered at Kochi in Kerala, is the apex training formation of the Indian Navy.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2015 ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ‘SAGAR’ ನ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘SAGAR’ stand for in India’s strategic maritime outreach vision?

A) Sustainable Aquaculture and Growth Across Regions
B) Security and Growth for All in the Region
C) Strategic Alliance for Geopolitical Action and Resilience
D) South Asian Grid for Aquatic Resources

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): SAGAR ಎಂದರೆ ‘Security and Growth for All in the Region’. ಇದು ಭಾರತದ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪರ ನೆರೆಹೊರೆ ನೀತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. / SAGAR stands for Security and Growth for All in the Region, articulated by India in 2015.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತ-ಫಿಜಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: / Consider the following statements regarding India-Fiji bilateral and defence relations:
1. ಫಿಜಿ ನಿಯೋಗವು ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಮಿಲಿಟರಿ ತರಬೇತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೊಚ್ಚಿಯ ನೌಕಾ ನೆಲೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. / The Fijian delegation is scheduled to tour specialized naval training facilities in Kochi.
2. ಭಾರತದ ‘ವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಮೈತ್ರಿ’ (Vaccine Maitri) ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ವೇಳೆ ಫಿಜಿಗೆ ಭಾರತವು ಜೀವರಕ್ಷಕ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತ್ತು. / Under Vaccine Maitri, India supplied life-saving COVID-19 vaccines to Fiji to support public health resilience.
3. ಫಿಜಿ ದೇಶವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ (UNSC) ಐದು ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. / Fiji is one of the five permanent veto-holding members of the UN Security Council.

ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯುಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ, ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮಾತ್ರ (ಫಿಜಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ). / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect as the P-5 permanent members of UNSC are US, Russia, China, UK, and France.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಫಿಜಿ ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಚಲಾವಣಾ ಕರೆನ್ಸಿ ಯಾವುದು? / What is the official capital city and legal currency of the Republic of Fiji?

A) ನಂದಿ; ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪೌಂಡ್ / Nadi; Pacific Pound
B) ಸುವಾ; ಫಿಜಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (Fijian Dollar) / Suva; Fijian Dollar
C) ಲೌತೋಕಾ; ಫಿಜಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿ / Lautoka; Fijian Rupee
D) ಅಪಿಯಾ; ತಾಲಾ / Apia; Tala

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಫಿಜಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ಸುವಾ (Suva) ಆಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿ ಫಿಜಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (FJD) ಆಗಿದೆ. / The capital of Fiji is Suva, located on the island of Viti Levu, and its currency is the Fijian Dollar.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಡಲ ಸಂಚಾರ, ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆ’ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which list of the Seventh Schedule of the Indian Constitution does maritime navigation and territorial waters security fall?

A) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List)
B) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List)
C) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List - Entry 24 & 25) / Union List
D) ಸ್ಥಳೀಯ ಪಟ್ಟಿ (Local List)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ (List I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆ, ಕಡಲ ಮಾರ್ಗಗಳು, ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಲಪ್ರದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಕ್ಷಣೆಯು ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. / Maritime shipping, navigation, and naval defence are exclusive Union subjects under the Seventh Schedule.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೇಳಿಕೆ (A) ಮತ್ತು ಕಾರಣ (R) ಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following Assertion (A) and Reason (R):
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ (PICs) ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. / Assertion (A): Deepening bilateral defence and capacity-building engagements with Pacific Island Countries is vital for India’s Indo-Pacific strategy.
ಕಾರಣ (R): ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯಗಳನ್ನು (Exclusive Economic Zones - EEZs) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಡಲ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಭದ್ರತೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. / Reason (R): Small Island Developing States command vast EEZs and occupy crucial choke-points along global maritime trade corridors vulnerable to climate crises and maritime crime.

A) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
B) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. / Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A).
C) (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು. / (A) is true, but (R) is false.
D) (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ. / (A) is false, but (R) is true.

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನವದೆಹಲಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದಂತೆ, ಕಡಲ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲಕ ಫಿಜಿಯಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಧಾರಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ನೇರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Institutional defence partnerships enhance maritime domain awareness across vast oceanic EEZs, reinforcing an open, rules-based Indo-Pacific security architecture.

---