ಸೀಲ್ಡ್ ಚೀಲದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಗೊಬ್ಬರ: ಮಾರಾಟಗಾರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಯಲ್ಲ ಎಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ | High Court on Sealed Fertilizer Bags

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಟಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾಯಕ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ / A single-judge bench of Justice T. Venkatesh Naik at the Dharwad Bench of the Karnataka High Court delivered a landmark ruling on fertilizer dealers’ penal liability.
• ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊಲಿದ ಅಥವಾ ಸೀಲ್ ಮಾಡಲಾದ (sealed bags) ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ಮಾರಾಟಗಾರನನ್ನು (retail dealer) ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ / Held that if fertilizer packed inside sealed bags is found substandard upon testing, the retail distributor cannot be prosecuted under criminal charges in the absence of evidence of tampering.
• ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರೂರಿನ ಗೊಬ್ಬರ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಅಲ್ಲಾಭಕ್ಷ ಮಕಾನ್ದಾರ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು / Allowed the petition filed by an authorized dealer from Bagalkote district, quashing criminal proceedings against him.
• ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕೇವಲ ಅಧಿಕೃತ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು / The court noted that retail distributors have no role in chemical formulation, manufacturing, or internal quality control of sealed agricultural inputs.
• ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿರೀಕ್ಷಕರು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955 (ECA) ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ 1985 (FCO) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಆದೇಶ ಬಂದಿದೆ / The prosecution had initiated charges under Sections 3 and 7 of the Essential Commodities Act, 1955, and Clauses 19/21 of the Fertilizer (Control) Order, 1985.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (Essential Commodities Act, 1955): ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳು, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಪೂರೈಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳಸಂತೆ ತಡೆಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ / Statutory powers under Essential Commodities Act, 1955 regulating supply, pricing, and distribution of fertilizers.
• ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 1985 (Fertilizer Control Order - FCO): ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು / Regulatory norms under the Fertilizer (Control) Order, 1985 issued under Section 3 of ECA.
• ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನ ‘ಮೆನ್ಸ್ ರಿಯಾ’ (Mens Rea - ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಮನಸ್ಥಿತಿ) ತತ್ವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ (Vicarious liability restrictions in criminal jurisprudence) / Doctrine of Mens Rea and limitations of vicarious criminal liability for retail intermediaries.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಕಾಯ್ದೆ: ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 (ಕಲಂ 3 - ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ; ಕಲಂ 7 - ದಂಡನೆ) / Key statutory sections: Sections 3 & 7 of Essential Commodities Act, 1955.
• ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ: ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 1985 (FCO) / Regulatory framework: Fertilizer (Control) Order, 1985.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Nodal Ministry: Ministry of Chemicals and Fertilizers.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಬೆಲೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶವನ್ನು (FCO) ಯಾವ ಮೂಲ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which parent Act was the Fertilizer (Control) Order, 1985 promulgated?

A) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 / Environment Protection Act, 1986
B) ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 / Essential Commodities Act, 1955
C) ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1937 / Agricultural Produce Act, 1937
D) ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2006 / FSSAI Act, 2006

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಸಗೊಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆದೇಶ 1985 (FCO) ಅನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರ ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / FCO 1985 was enacted under Section 3 of the Essential Commodities Act, 1955.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಹೊಲಿದ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿನ (sealed bags) ಕಳಪೆ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟಗಾರ ಹೊಣೆಯಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಯಾವುದು? / Which High Court judge delivered the verdict quashing criminal liability against dealers selling sealed bags?

A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಟಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾಯಕ್ / Justice T. Venkatesh Naik
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ / Justice Prasanna B. Varale
C) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣ ದೀಕ್ಷಿತ್ / Justice Krishna Dixit
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಪಿ. ಸಂದೇಶ್ / Justice H.P. Sandesh

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಧಾರವಾಡ ಪೀಠದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಟಿ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಾಯಕ್ ಅವರು ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. / Delivered by single judge bench of Justice T. Venkatesh Naik at Dharwad.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಯಾವ ಕಲಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಂಡನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which section of the Essential Commodities Act, 1955 are penal sanctions and imprisonment imposed for contraventions?

A) ಕಲಂ 3 / Section 3
B) ಕಲಂ 7 / Section 7
C) ಕಲಂ 10 / Section 10
D) ಕಲಂ 14 / Section 14

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 (Section 7) ರಡಿ ಆದೇಶಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Section 7 prescribes penal penalties for contravening orders issued under Section 3.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಸೀಲ್ಡ್ ಗೊಬ್ಬರ ಚೀಲಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸೀಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಗಾರ ಅಪರಾಧ ಹೊಣೆಗಾರನಲ್ಲ. 2. ರಸಗೊಬ್ಬರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. / Consider statements: 1. Retail dealers cannot be held liable if sealed bags are untouched. 2. Manufacturers bear the primary product quality liability. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚೀಲದ ಸೀಲ್ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಾಗ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉತ್ಪಾದಕ ಹೊಣೆಯೇ ಹೊರತು ಮಾರಾಟಗಾರನಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ; ಎರಡೂ ಸರಿ. / Both statements accurately represent the High Court ruling.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ರಸಗೊಬ್ಬರ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶವನ್ನು (Fertilizer Control Order) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the comprehensive Fertilizer (Control) Order notified in India?

A) 1957
B) 1985
C) 1991
D) 2002

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮಗ್ರ Fertilizer (Control) Order 1985 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು (ಮೂಲ ಆದೇಶ 1957 ರದ್ದಾಗಿತ್ತು). / The existing FCO governing fertilizers was notified in 1985.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ‘ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಅಪರಾಧಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ’ ಯನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / In criminal jurisprudence, what Latin term describes the guilty mental state required to constitute a crime?

A) ಆಕ್ಟಸ್ ರಿಯಸ್ (Actus Reus)
B) ಮೆನ್ಸ್ ರಿಯಾ (Mens Rea)
C) ಅಲ್ಟ್ರಾ ವೈರ್ಸ್ (Ultra Vires)
D) ಪ್ರೈಮಾ ಫೇಸಿ (Prima Facie)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತಪ್ಪಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ತಪ್ಪು ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಮೆನ್ಸ್ ರಿಯಾ (Mens Rea) ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. / Mens Rea refers to the guilty mental intent in criminal law.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯವು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ? / Which Union Ministry oversees the production, subsidy, and distribution of chemical fertilizers in India?

A) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture & Farmers Welfare
B) ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Chemicals and Fertilizers
C) ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Consumer Affairs, Food & Public Distribution
D) ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Commerce and Industry

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಸಗೊಬ್ಬರ ಇಲಾಖೆಯು ಕೇಂದ್ರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Chemicals and Fertilizers) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. / Department of Fertilizers falls under the Ministry of Chemicals and Fertilizers.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅನುಪಾತ (NPK) ಯಾವುದು? / What are the three primary macronutrients represented by the NPK ratio in fertilizers?

A) ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ / Nitrogen, Phosphorus, and Potassium
B) ನಿಕಲ್, ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ / Nickel, Platinum, and Potassium
C) ಸಾರಜನಕ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ / Nitrogen, Petroleum, and Calcium
D) ಸೋಡಿಯಂ, ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ / Sodium, Phosphorus, and Iron

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): NPK ಎಂದರೆ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಾದ ಸಾರಜನಕ (Nitrogen), ರಂಜಕ (Phosphorus) ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ (Potassium). / NPK stands for Nitrogen, Phosphorus, and Potassium.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1955 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೆ ಇದೆ? / Under the Essential Commodities Act 1955, who has the power to declare an item as an essential commodity?

A) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ / Supreme Court
B) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ / Central Government
C) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
D) ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲಗಳು / State Legislatures

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2A ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು. / Central Government has the statutory power under Section 2A.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯೂರಿಯಾ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಯಾವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲದ ಲೇಪನವನ್ನು (Coating) ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ? / Which natural coating is mandatory for 100% of subsidized urea manufactured in India?

A) ಸಾಸಿವೆ ಎಣ್ಣೆ / Mustard oil
B) ಬೇವಿನ ಎಣ್ಣೆ (Neem coating)
C) ಹರಳೆಣ್ಣೆ / Castor oil
D) ನೀಲಗಿರಿ ಎಣ್ಣೆ / Eucalyptus oil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೃಷಿಯೇತರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 100% ಬೇವಿನ ಲೇಪಿತ ಯೂರಿಯಾ (Neem Coated Urea) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Mandatory 100% Neem-Coated Urea was introduced to curb diversion.