ಕುಶಾಲನಗರದ ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏಳು ಅಡಿ ಕುಸಿತ | Harangi Reservoir Water Level Drops by Seven Feet

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏಳು ಅಡಿ ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಪರಿಣಾಮ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಹಾರಂಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದ್ದು ಕೊಡಗು, ಮೈಸೂರು ಹಾಗೂ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಮುಂಬರುವ ಬೆಳೆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಆತಂಕ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಹಾರಂಗಿ ನದಿ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಈ ನದಿಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.
• ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯಗಳ ಜಾಲ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರಂಗಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕೆಆರ್‌ಎಸ್ (ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ) ಮತ್ತು ಕಬಿನಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳಾಗಿವೆ.
• ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದ ಕಾಯ್ದೆ 1956ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2018 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿ: ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಜಲಾಶಯ: ಹಾರಂಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು.
• ಸ್ಥಳ: ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ.
• ಕುಸಿತ ಕಂಡ ಪ್ರಮಾಣ: ಏಳು ಅಡಿ.
• ಉಪನದಿ ವಿಧ: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆ ಉಪನದಿ.
• ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ: ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು (ಕೊಡಗು).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏಳು ಅಡಿ ಕುಸಿದ ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / In which district of Karnataka is the Harangi Reservoir located?

A) ಹಾಸನ / Hassan
B) ಕೊಡಗು / Kodagu
C) ಮಂಡ್ಯ / Mandya
D) ಶಿವಮೊಗ್ಗ / Shivamogga

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯವು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಹಾರಂಗಿ ನದಿಯು ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ? / Harangi river is a tributary of which major river?

A) ಕೃಷ್ಣಾ / Krishna
B) ಕಾವೇರಿ / Cauvery
C) ತುಂಗಭದ್ರಾ / Tungabhadra
D) ಶರಾವತಿ / Sharavathi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಾರಂಗಿ ನದಿಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಹಾರಂಗಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ? / In which hills of Western Ghats does Harangi river originate?

A) ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ / Brahmagiri
B) ಪುಷ್ಪಗಿರಿ / Pushpagiri
C) ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ / Mullayanagiri
D) ಬಾಬಾಬುಡನ್‌ಗಿರಿ / Baba Budangiri

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಾರಂಗಿ ನದಿಯು ಕೊಡಗಿನ ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಜಲಾಶಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (Upstream) ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಜಲಾಶಯ ಯಾವುದು? / Which reservoir is located furthest upstream in the Cauvery basin?

A) ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ / KRS
B) ಕಬಿನಿ / Kabini
C) ಹಾರಂಗಿ / Harangi
D) ಹೇಮಾವತಿ / Hemavathi

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರವೆಂದರೆ ಹಾರಂಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (CWMA) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಿತು? / In which year did the Central Government notify the CWMA?

A) 2014
B) 2016
C) 2018
D) 2020

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಅನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2018 ರಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿ ಯಾವುದು? / What is the predominant rainfall type occurring along the Western Ghats during monsoons?

A) ಸಂವಹನ ಮಳೆ / Convectional
B) ಪರ್ವತೀಯ ಮಳೆ / Orographic
C) ಚಂಡಮಾರುತ ಮಳೆ / Cyclonic
D) ವಾತಾಗ್ರ ಮಳೆ / Frontal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಮಾರುತಗಳು ತಡೆದು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಳೆಯನ್ನು ಪರ್ವತೀಯ ಮಳೆ (Orographic rainfall) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಹಾರಂಗಿ ಜಲಾಶಯವು ಕುಶಾಲನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. 2. ಹಾರಂಗಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಯಾವುದು? / Consider the statements: 1. Harangi reservoir is located in Kushalanagar taluk. 2. Harangi is a right-bank tributary of Cauvery. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ; ಹಾರಂಗಿಯು ಎಡದಂಡೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದು ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಲ್ಲ? / Which of the following is NOT a tributary of Cauvery river?

A) ಹೇಮಾವತಿ / Hemavathi
B) ಕಬಿನಿ / Kabini
C) ಘಟಪ್ರಭಾ / Ghataprabha
D) ಲಕ್ಷ್ಮಣತೀರ್ಥ / Lakshmanatheertha

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಯು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯದ್ದಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾದ ತಲಕಾವೇರಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ? / In which hill of the Western Ghats is Talakaveri situated?

A) ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ / Brahmagiri
B) ಕುದುರೆಮುಖ / Kudremukh
C) ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ / Chamundi Hills
D) ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ / Mullayanagiri

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಕೊಡಗಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Article empowers Parliament to adjudicate inter-state water disputes?

A) 262ನೇ ವಿಧಿ / Article 262
B) 263ನೇ ವಿಧಿ / Article 263
C) 280ನೇ ವಿಧಿ / Article 280
D) 300A ವಿಧಿ / Article 300A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿಯು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ.