ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣ: 1.42 ಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳು ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ಔಟ್ | Gruha Jyothi Verification

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ’ (Gruha Jyothi Scheme) ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿ (BESCOM) ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮರು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
• ಬೆಸ್ಕಾಂ ಮೀಟರ್ ರೀಡರ್‌ಗಳು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಶೇಕಡ 99.31 ರಷ್ಟು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಟ್ಟು 70 ಲಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
• ತಪಾಸಣೆಯ ವೇಳೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 1.42 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕರು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಸಬ್ಸಿಡಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲು ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಂತಿಮ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ರದ್ದಾಗಲಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ನಿಯಮಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರರು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನ.
• ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule): ‘ವಿದ್ಯುತ್’ (Electricity) ವಿಷಯವು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ (Concurrent List - Entry 38) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗ (KERC): ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ (Tariff) ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ: 1999).
• ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಬೆನಿಫಿಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ (DBT): ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಪಾರದರ್ಶಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆ: ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 200 ಯೂನಿಟ್‌ವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ (ಫಲಾನುಭವಿಯ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 10% ಸೇರಿಸಿ).
• ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) ಸ್ಥಾಪನೆ: 2002 (ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಂಡಳಿ - KEB ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ).
• ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಶೇಕಡಾವಾರು: 99.31%.
• ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: 1.42 ಲಕ್ಷ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಬೆಸ್ಕಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? / How many beneficiaries in BESCOM jurisdiction declined to participate in the survey and are set to be excluded from the Gruha Jyothi scheme?

A) 50,000
B) 1.00 ಲಕ್ಷ
C) 1.42 ಲಕ್ಷ
D) 2.50 ಲಕ್ಷ

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಸ್ಕಾಂ ನಡೆಸಿದ 4 ತಿಂಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 1.42 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕರು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‘ವಿದ್ಯುತ್’ (Electricity) ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which list of the Seventh Schedule of the Indian Constitution does ‘Electricity’ fall?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List)
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List)
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List - Entry 38)
D) ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳು (Residuary Powers)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ ನಮೂದು 38 (Entry 38 of Concurrent List) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಶಾಸನ ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ’ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ? / What is the maximum limit of free electricity provided to domestic households under Karnataka’s Gruha Jyothi scheme?

A) 100 ಯೂನಿಟ್ / 100 Units
B) 150 ಯೂನಿಟ್ / 150 Units
C) 200 ಯೂನಿಟ್ / 200 Units
D) 250 ಯೂನಿಟ್ / 250 Units

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 200 ಯೂನಿಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳನ್ನು (Tariff) ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which statutory body regulates and determines electricity tariffs in Karnataka?

A) ಕೆಪಿಟಿಸಿಎಲ್ (KPTCL)
B) ಕೆಇಆರ್‌ಸಿ (KERC)
C) ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM)
D) ಸಿಇಆರ್‌ಸಿ (CERC)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗವು (Karnataka Electricity Regulatory Commission - KERC) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯದ ಸಮಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ-ವಿತರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which is the comprehensive primary Act governing the generation, transmission, and distribution of electricity in India?

A) ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1910 / Electricity Act, 1910
B) ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಾಯ್ದೆ, 1948 / Electricity Supply Act, 1948
C) ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆಯೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1998 / Electricity Regulatory Commissions Act, 1998
D) ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 / Electricity Act, 2003

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 (Electricity Act, 2003) ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬೆಂಗಳೂರು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿ ನಿಯಮಿತ (BESCOM) ಎಷ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ? / Over how many districts does BESCOM have jurisdiction for power distribution in Karnataka?

A) 4 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು / 4 Districts
B) 6 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು / 6 Districts
C) 8 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು / 8 Districts
D) 10 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು / 10 Districts

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಸ್ಕಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ, ರಾಮನಗರ, ಕೋಲಾರ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ತುಮಕೂರು, ದಾವಣಗೆರೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 8 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಕಾಂ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾವಾರು ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ? / What percentage of the verification survey was successfully completed by BESCOM meter readers?

A) 90.50%
B) 95.20%
C) 98.00%
D) 99.31%

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಸ್ಕಾಂ ಮೀಟರ್ ರೀಡರ್‌ಗಳು ಮನೆ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಶೇಕಡ 99.31 ರಷ್ಟು ಸಮೀಕ್ಷಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (KPTCL) ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ? / What is the primary function of Karnataka Power Transmission Corporation Limited (KPTCL)?

A) ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರ / Power Generation only
B) ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ / Electricity Transmission across the State
C) ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬಿಲ್ ವಿತರಣೆ / Retail Billing to households
D) ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ / Coal Mining

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೆಪಿಟಿಸಿಎಲ್ (KPTCL) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ (Transmission) ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಸರಣ ಉಪಯುಕ್ತತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (STU).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ (KPCL) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was Karnataka Power Corporation Limited (KPCL) established?

A) 1970
B) 1985
C) 1999
D) 2002

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜಲ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಲು 1970 ರಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಸಿಎಲ್ (KPCL) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿಂದಿನ ಎಷ್ಟು ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / How many months of prior average electricity consumption is considered for calculating Gruha Jyothi eligibility?

A) 6 ತಿಂಗಳು / 6 Months
B) 12 ತಿಂಗಳು (1 ವರ್ಷ) / 12 Months (1 Year)
C) 18 ತಿಂಗಳು / 18 Months
D) 24 ತಿಂಗಳು / 24 Months

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ 12 ತಿಂಗಳ ಸರಾಸರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 10% ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಹ ಯೂನಿಟ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಗರಿಷ್ಠ 200 ಯೂನಿಟ್‌ವರೆಗೆ).