17 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್ ಉಪಕ್ರಮ | ECI Launches SSR in 17 States for Voter Roll Revision

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ದೇಶದ 17 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಾರಾಂಶ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Summary Revision - SSR) ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ / The Election Commission of India has rolled out the Special Summary Revision (SSR) across 17 states and union territories for comprehensive voter list revision.
• ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು, ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ನಿಧನರಾದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ / The drive aims to add eligible new electors, correct errors, and delete names of deceased or relocated voters.
• ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ 1960 ರ ನಿಯಮಗಳ ಅನ್ವಯ, ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Annual voter roll revisions are carried out under the Registration of Electors Rules, 1960 with reference to qualifying dates.
• ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ದೋಷರಹಿತ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸುವುದು ಆಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ / Producing error-free electoral rolls and ensuring universal inclusive participation is the primary objective of the Commission.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಎಲ್‌ಒ (BLO - Booth Level Officer) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನೆ-ಮನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ / Booth Level Officers (BLOs) are conducting physical house-to-house verifications across assembly segments.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 324ನೇ ವಿಧಿ: ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ರಚನೆ, ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ / Article 324: Superintendence, direction and control of elections vested in the Election Commission of India.
• ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿ: ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ (Adult Suffrage). 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು / Article 326: Universal Adult Suffrage for elections to Lok Sabha and State Legislative Assemblies.
• 61ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988: ಮತದಾನದ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 21 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು (ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು 1989ರಲ್ಲಿ) / 61st Constitutional Amendment Act, 1988: Lowered the voting age from 21 to 18 years.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಗಳು: 1950ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ) ಮತ್ತು 1951ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡಾವಳಿ) / Representation of the People Act, 1950 (Electoral rolls) & RPA, 1951 (Conduct of elections).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ (National Voters’ Day): ಜನವರಿ 25 (1950ರ ಜ.25 ರಂದು ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆ) / National Voters’ Day: January 25.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕಗಳು (Qualifying Dates): ಜನವರಿ 1, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, ಜುಲೈ 1, ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 (ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4 ದಿನಾಂಕಗಳು) / 4 Qualifying Dates per year: Jan 1, Apr 1, Jul 1, Oct 1.
• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (CEC) ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು) / Tenure of CEC: 6 years or up to 65 years of age.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು: ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ / First Chief Election Commissioner: Sukumar Sen.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Universal Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution guarantees Universal Adult Suffrage?

A) 324ನೇ ವಿಧಿ / Article 324
B) 325ನೇ ವಿಧಿ / Article 325
C) 326ನೇ ವಿಧಿ / Article 326
D) 329ನೇ ವಿಧಿ / Article 329

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 326ನೇ ವಿಧಿಯು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. / Article 326 provides that elections to the House of the People and Legislative Assemblies shall be based on adult suffrage.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮತದಾನದ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment lowered the voting age from 21 years to 18 years?

A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 42nd Amendment Act
B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 44th Amendment Act
C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 61st Amendment Act
D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 73rd Amendment Act

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1988ರ 61ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು (1989ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು). / The 61st Constitutional Amendment Act, 1988 reduced the voting age from 21 to 18 years.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನವನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Which date is celebrated as ‘National Voters’ Day’ every year in India?

A) ಜನವರಿ 24 / January 24
B) ಜನವರಿ 25 / January 25
C) ಜನವರಿ 26 / January 26
D) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1950ರ ಜನವರಿ 25ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಾರಣ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / January 25 is observed as National Voters’ Day to mark the foundation of ECI in 1950.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 4 ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದು.
2. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements:
1. Currently, voters can register with reference to 4 qualifying dates in a year.
2. Sukumar Sen was the first Chief Election Commissioner of India.
Which of the above statements is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜನವರಿ 1, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, ಜುಲೈ 1 ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. / Both statements are correct: 4 qualifying dates exist and Sukumar Sen was the first CEC.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which Indian legislation governs the preparation and revision of electoral rolls?

A) 1950ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ / Representation of the People Act, 1950
B) 1951ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ / Representation of the People Act, 1951
C) ಪರಿಮಿತಿ ಆಯೋಗ ಕಾಯ್ದೆ 2002 / Delimitation Act, 2002
D) ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಕಾಯ್ದೆ / Electoral Identity Act

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1950ರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. / The Representation of the People Act, 1950 governs the registration of electors and electoral roll preparation.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಎಷ್ಟು? / What is the tenure of the Chief Election Commissioner of India?

A) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 62 years of age
B) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 65 years of age
C) 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 5 years or 65 years of age
D) 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು / 6 years or 62 years of age

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದುವರೆಗೆ) ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. / The CEC holds office for a term of 6 years or until age 65, whichever is earlier.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಲ್ಲದೆ ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / When was the multi-member Election Commission (CEC + 2 ECs) permanently established?

A) 1950
B) 1989
C) 1993
D) 2002

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯೋಗವನ್ನು ಕಾಯಂ ಆಗಿ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. / The multi-member system (1 CEC + 2 ECs) was made permanent in October 1993.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article prohibits discrimination in electoral rolls based on religion, race, caste, or sex?

A) 325ನೇ ವಿಧಿ / Article 325
B) 324ನೇ ವಿಧಿ / Article 324
C) 15ನೇ ವಿಧಿ / Article 15
D) 327ನೇ ವಿಧಿ / Article 327

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 325ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವಂತಿಲ್ಲ. / Article 325 states no person is ineligible for inclusion in electoral roll on grounds of religion, race, caste or sex.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಫಾರ್ಮ್ ಯಾವುದು? / Which form is required to be submitted for inclusion of a new name in electoral roll?

A) ಫಾರ್ಮ್ 6 / Form 6
B) ಫಾರ್ಮ್ 7 / Form 7
C) ಫಾರ್ಮ್ 8 / Form 8
D) ಫಾರ್ಮ್ 6A / Form 6A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲು ಫಾರ್ಮ್ 6 (Form 6) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಫಾರ್ಮ್ 7, ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಫಾರ್ಮ್ 8). / Form 6 is used for new voter registration. Form 7 is for objection/deletion, and Form 8 for corrections.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಮನೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the ground-level official designated for verifying voter details at each polling booth called?

A) ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ERO) / Electoral Registration Officer (ERO)
B) ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ (BLO) / Booth Level Officer (BLO)
C) ಜಿಲ್ಲಾ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿ (DEO) / District Election Officer (DEO)
D) ರಿಟರ್ನಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿ (RO) / Returning Officer (RO)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೂತ್ ಲೆವೆಲ್ ಆಫೀಸರ್ (BLO) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / The ground-level official responsible for booth-level roll verification is the Booth Level Officer (BLO).