ದೇವರಗಟ್ಟು ಮಾಳ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಬನ್ನಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ದೊಣ್ಣೆ ಕಾಳಗ: ಕರ್ನಾಟಕ-ಆಂಧ್ರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ | Devaragattu Banni Festival Stick Fight

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಲೂರು ತಾಲೂಕಿನ ನೆರಣಿಕಿ-ದೇವರಗಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದಶಮಿ ಅಂಗವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಳ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಬನ್ನಿ ಉತ್ಸವ ಸಂಪನ್ನಗೊಂಡಿತು. / The historic Vijayanagara-era legacy Mala Malleswaraswamy Banni festival was celebrated on Vijayadashami night at Neraniki-Devaragattu in Kurnool district bordering Ballari, Karnataka.
• ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮಾಳ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವದ ನಂತರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ 15 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಭಕ್ತರು ಭಾರಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿದರು. / Following the midnight celestial wedding of deities Mala Malleswaraswamy and Malamma Devi, devotees from 15 adjoining villages competed to escort the idols to their respective hamlets.
• ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ದೊಡ್ಡ ದೊಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಸೆಣಸಾಡುವ (ದೊಣ್ಣೆ ಕಾಳಗ) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದು, ಈ ವೇಳೆ ತೀವ್ರ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ ಸಂಭವಿಸಿತು. / Devotees armed with iron-ringed sticks (Karra Samaram / Donne Kalaga) engaged in fierce ritual combat amidst flaming torches (divatige/panju).
• ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆಲೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪೋತರಾಜು (50) ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯಾಳುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. / One devotee identified as Potharaju (50) lost his life and over 80 sustained injuries, prompting hospitalizations in local centers and Ballari district hospital.
• ದೈವಿಕ ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಕ್ಕಸರ ಸಂಹಾರದ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ರಕ್ತರಂಜಿತ ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / The centuries-old cultural tradition symbolizes Lord Shiva’s mythical vanquishing of demons Mani and Mallasura to protect rural communities.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದೇವರಗಟ್ಟು ಉತ್ಸವವು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (Vijayanagara Empire) ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಡಿ ಜಾನಪದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Cultural History: Originates from the Vijayanagara period, exhibiting syncretic borderland rural folklore connecting Bellary and Rayalaseema.
• ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ 25ನೇ ವಿಧಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ (Public Order, Morality and Health) ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. / Constitutional Law: Article 25 guarantees freedom of religion subject strictly to public order, morality, and individual health safeguards.
• ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS, 2023): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 163 (ಹಿಂದಿನ CrPC 144) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. / Legal Precedent: Section 163 of BNSS (formerly Section 144 CrPC) governs the promulgation of prohibitory preventive orders during mass religious gatherings.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಉತ್ಸವ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ: ದೇವರಗಟ್ಟು (ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ-ಆಂಧ್ರ ಗಡಿ) / Venue: Devaragattu, Kurnool district (Karnataka-AP border).
• ಆಚರಣೆಯ ಹೆಸರು: ಬನ್ನಿ ಉತ್ಸವ / ದೊಣ್ಣೆ ಕಾಳಗ (Karra Samaram) / Ritual Name: Banni Festival Stick Fight.
• ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವರು: ಮಾಳ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಳಮ್ಮ / Presiding Deities: Mala Malleswaraswamy and Malamma.
• ಸಮೀಪದ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಿಲ್ಲೆ: ಬಳ್ಳಾರಿ (ತೆಕ್ಕಲಕೋಟೆ-ಸಿರುಗುಪ್ಪ ವಲಯ) / Neighboring Karnataka District: Ballari.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೊಣ್ಣೆ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವರಗಟ್ಟು ಮಾಳ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ? / In which district is the famous Devaragattu Mala Malleswaraswamy temple, known for its Vijayadashami stick fight, situated?

A) ಬಳ್ಳಾರಿ / Ballari
B) ಕರ್ನೂಲು / Kurnool
C) ಅನಂತಪುರ / Anantapur
D) ವಿಜಯನಗರ / Vijayanagara

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇವರಗಟ್ಟು ಕ್ಷೇತ್ರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಲೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಡಿಗೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿದೆ. / Devaragattu is located in Alur taluk of Kurnool district, adjacent to the Ballari border of Karnataka.