ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಗ್ರಹ | Demand for Coastal High Court Bench in Karnataka

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಕಳೆದ 18 ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಡುಪಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯ ಲಯನ್ಸ್ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಐವನ್ ಡಿಸೋಜ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. / MLC Ivan D’Souza highlighted in a consultative meeting at Lions Bhavan, Udupi that the establishment of a High Court bench in the coastal region has been an 18-year-long demand.
• ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿ ಭಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. / The coastal belt possesses the requisite infrastructure and resources, making it fully eligible for establishing a permanent High Court bench.
• ಉಡುಪಿ ವಕೀಲರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪ್ರವೀಣ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. / Ronald Praveen Kumar, President of the Udupi Bar Association, delivered the introductory address.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ/ಖಾಯಂ ಪೀಠಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. / Currently, the principal seat of the High Court of Karnataka is situated in Bengaluru, with permanent benches operating at Dharwad and Kalaburagi.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 214ನೇ ವಿಧಿ (Article 214): ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಿರತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. / Mandates that there shall be a High Court for each State.
• ಸಂವಿಧಾನದ 216ನೇ ವಿಧಿ (Article 216): ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ರಚನೆ (ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸುವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ). / Constitution of High Courts comprising Chief Justice and judges appointed by the President.
• ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1956 (States Reorganisation Act, 1956): ಸೆಕ್ಷನ್ 51ರ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠದ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. / Section 51 enables the establishment of benches at places other than the principal seat.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಆಯೋಗ (Jaswant Singh Commission): ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತ್ತು. / Appointed by the Central Government to formulate criteria and guidelines for establishing new High Court benches.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಪೀಠಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2008 (ಶಾಶ್ವತ ಪೀಠವಾದದ್ದು 2013 ರಲ್ಲಿ). / Dharwad and Kalaburagi circuit benches were inaugurated in 2008 and made permanent in 2013.
• ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಕಾರ: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು (ಸಂವಿಧಾನದ 217ನೇ ವಿಧಿ). / Appointment of High Court judges is made by the President of India under Article 217.
• ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ರಿಟ್ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 226ನೇ ವಿಧಿ. / Writ jurisdiction of High Courts is exercised under Article 226.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಿರತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution of India provides that there shall be a High Court for each State?

A) 214ನೇ ವಿಧಿ / Article 214
B) 217ನೇ ವಿಧಿ / Article 217
C) 226ನೇ ವಿಧಿ / Article 226
D) 231ನೇ ವಿಧಿ / Article 231

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 214ನೇ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. / Article 214 specifies that there shall be a High Court for each State.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಕರಾವಳಿ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕುರಿತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರು ಯಾರು? / Who among the following MLCs addressed the consultative meeting in Udupi regarding the Coastal High Court Bench?

A) ಪ್ರತಾಪ ಹೆಗ್ಡೆ / Pratapa Hegde
B) ಐವನ್ ಡಿಸೋಜ / Ivan D’Souza
C) ರೊನಾಲ್ಡ್ ಪ್ರವೀಣ್ / Ronald Praveen
D) ಚನ್ನರಾಜ ಹಟ್ಟಿಹೊಳಿ / Channaraja Hattiholi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಐವನ್ ಡಿಸೋಜ ಅವರು ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಕಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. / MLC Ivan D’Souza asserted the feasibility of establishing a High Court bench in coastal Karnataka.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಚಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಯೋಗ ಯಾವುದು? / Which famous commission was set up by the Central Government to suggest criteria for establishing High Court benches?

A) ಸರ್ಕಾರಿಯಾ ಆಯೋಗ / Sarkaria Commission
B) ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಆಯೋಗ / Jaswant Singh Commission
C) ಪುಂಛಿ ಆಯೋಗ / Punchhi Commission
D) ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ ಆಯೋಗ / Venkatachaliah Commission

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹೊಸ ಪೀಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. / The Jaswant Singh Commission was appointed to examine demands and suggest criteria for setting up High Court benches.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠದ ಹೊರತಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಖಾಯಂ ಪೀಠಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ? / Where are the functional permanent benches of the High Court of Karnataka located outside the Principal Bench?

A) ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು / Mysuru and Mangaluru
B) ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ / Belagavi and Ballari
C) ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ / Dharwad and Kalaburagi
D) ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ / Shivamogga and Hubballi

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಶಾಶ್ವತ ಪೀಠಗಳು ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿವೆ. / The permanent benches of the High Court of Karnataka are located at Dharwad and Kalaburagi.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which Article of the Constitution of India are High Court Judges appointed?

A) 124ನೇ ವಿಧಿ / Article 124
B) 217ನೇ ವಿಧಿ / Article 217
C) 222ನೇ ವಿಧಿ / Article 222
D) 228ನೇ ವಿಧಿ / Article 228

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 217ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. / Under Article 217, the President appoints High Court judges in consultation with CJI and the Governor.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ರಿಟ್ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಂವಿಧಾನದ 226ನೇ ವಿಧಿಯಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. 2. 226ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಹೊರಡಿಸುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. High Court’s writ jurisdiction is governed by Article 226. 2. The scope of writ jurisdiction under Article 226 is wider than that of Supreme Court under Article 32. Which of the above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೂ ರಿಟ್ ಹೊರಡಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. / Article 226 is wider as High Courts can issue writs for fundamental rights as well as ordinary legal rights.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು ಎಷ್ಟು? / What is the retirement age of a High Court Judge in India?

A) 60 ವರ್ಷಗಳು / 60 years
B) 62 ವರ್ಷಗಳು / 62 years
C) 65 ವರ್ಷಗಳು / 65 years
D) 58 ವರ್ಷಗಳು / 58 years

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 15ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1963ರ ಮೂಲಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು 60 ರಿಂದ 62 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. / The retirement age of High Court judges was raised from 60 to 62 years by the 15th Constitutional Amendment Act, 1963.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಂವಿಧಾನದ 231ನೇ ವಿಧಿಯು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Article 231 of the Indian Constitution relates to which of the following?

A) ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ / Establishment of a common High Court for two or more States
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ / Transfer of Judges
C) ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ / Appeals to Supreme Court
D) ಸಬಾರ್ಡಿನೇಟ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ / Control over Subordinate Courts

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 231ನೇ ವಿಧಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 231 empowers Parliament to establish a common High Court for two or more States.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧಿಸುವವರು ಯಾರು? / Who administers the oath of office to a High Court Judge?

A) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President of India
B) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು / Chief Justice of India
C) ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor of the State
D) ರಾಜ್ಯದ ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ / Advocate General of the State

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 219ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಥವಾ ಅವರಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. / Under Article 219, the Governor of the State administers the oath to High Court judges.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಟ್ಟಡವಾದ ‘ಅಠಾರಾ ಕಛೇರಿ’ಯನ್ನು ಯಾವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ? / In which architectural style is the ‘Attara Kacheri’, the Principal Bench of Karnataka High Court, built?

A) ಇಂಡೋ-ಸಾರ್ಸೆನಿಕ್ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿ / Neoclassical Greco-Roman style
B) ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ / Dravidian style
C) ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿ / Hoysala style
D) ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿ / Gothic style

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡ ‘ಅಠಾರಾ ಕಛೇರಿ’ಯು ಕೆಂಪು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ (Neoclassical) ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಶೈಲಿಯ ಭವ್ಯ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. / Built in 1868, Attara Kacheri is designed in the neoclassical Greco-Roman style.