1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವೇದಿಕೆಯಾದ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (India Mobile Congress - IMC 2026) ನ 10ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ದ್ವಾರಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಯಶೋಭೂಮಿ (Yashobhoomi) ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
- ಈ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (Department of Telecommunications - DoT) ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (COAI) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿವೆ.
- ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (GSMA) ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧನವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
- ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ 6G ಸಂಶೋಧನೆ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ (Satellite Communication) ವಲಯಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಟೆಲಿಕಾಂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾವೀನ್ಯತಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿವೆ.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ 2023 (Telecommunications Act, 2023): ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಾಯ್ದೆ 1885 ಹಾಗೂ ವೈರ್ಲೆಸ್ ಟೆಲಿಗ್ರಫಿ ಕಾಯ್ದೆ 1933 ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ನೂತನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
- ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (TRAI): ಟ್ರಾಯ್ ಕಾಯ್ದೆ 1997 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೇವಾ ಬಾಧ್ಯತಾ ನಿಧಿ (USOF): ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತ್ ನಿಧಿ (Digital Bharat Nidhi) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ಮತ್ತು 21ನೇ ವಿಧಿ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಾಗೂ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವೆಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ಸಮಾವೇಶದ ಆವೃತ್ತಿ: 10ನೇ ಆವೃತ್ತಿ (10th Edition).
- ಸ್ಥಳ: ಯಶೋಭೂಮಿ (Yashobhoomi - IICC), ದ್ವಾರಕಾ, ನವದೆಹಲಿ.
- ಸಹ-ಆಯೋಜಕರು: Department of Telecommunications (DoT) ಮತ್ತು COAI.
- ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Communications).
- GSMA ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ಲಂಡನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ರಲ್ಲಿ 10ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (IMC 2026) ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು? / Where did the 10th edition of India Mobile Congress (IMC 2026) begin in October 2026?
A) ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನ, ನವದೆಹಲಿ / Pragati Maidan, New Delhi
B) ಯಶೋಭೂಮಿ, ನವದೆಹಲಿ / Yashobhoomi, New Delhi
C) ಬಿಐಇಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು / BIEC, Bengaluru
D) ಜಿಯೋ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್, ಮುಂಬೈ / Jio World Centre, Mumbai
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 10ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಾವೇಶವು ನವದೆಹಲಿಯ ದ್ವಾರಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಯಶೋಭೂಮಿ ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (IMC) ಅನ್ನು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which organization co-hosts the India Mobile Congress along with the Department of Telecommunications (DoT)?
A) NASSCOM
B) COAI
C) FICCI
D) ASSOCHAM
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (COAI) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (TRAI) ಯಾವ ವರ್ಷದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under which year’s statutory Act was the Telecom Regulatory Authority of India (TRAI) established?
A) 1985
B) 1995
C) 1997
D) 2000
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (TRAI) 1997 ರ ಟ್ರಾಯ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ನೂತನ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೇವಾ ಬಾಧ್ಯತಾ ನಿಧಿಯನ್ನು (USOF) ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? / Under the Telecommunications Act 2023, what is the Universal Service Obligation Fund (USOF) renamed as?
A) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿಧಿ / PM Digital Nidhi
B) ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತ್ ನಿಧಿ / Digital Bharat Nidhi
C) ಭಾರತ ನೆಟ್ ನಿಧಿ / Bharat Net Nidhi
D) ಟೆಲಿಕಾಂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿ / Telecom Development Fund
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೂತನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಯುಎಸ್ಒಎಫ್ (USOF) ನಿಧಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತ್ ನಿಧಿ (Digital Bharat Nidhi) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ಪುರಾತನ 1885 ರ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. 2. GSMA ಜಾಗತಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆಪರೇಟರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. The Telecommunications Act 2023 repealed the colonial Indian Telegraph Act 1885. 2. GSMA is an international body representing global mobile network operators. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀಡಿರುವ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು GSMA ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ವಿಧಿಯಡಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸಾರಿತು? / In which landmark judgment did the Supreme Court declare freedom of internet access a fundamental right under Article 19(1)(a)?
A) ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ / Shreya Singhal case
B) ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ಪ್ರಕರಣ / Anuradha Bhasin case
C) ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣ / K.S. Puttaswamy case
D) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ / Maneka Gandhi case
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 2020 ರ ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜಾಗತಿಕ ಸಂವಹನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ GSMA (Global System for Mobile Communications Association) ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of GSMA located?
A) ಜಿನೀವಾ / Geneva
B) ಲಂಡನ್ / London
C) ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ / Washington DC
D) ಪ್ಯಾರಿಸ್ / Paris
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): GSMA ದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನ ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುರಾತನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ? / The Telecommunications Act 2023 replaced which colonial legislations?
A) ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಕಾಯ್ದೆ 1885 / Indian Telegraph Act 1885
B) ಭಾರತೀಯ ವೈರ್ಲೆಸ್ ಟೆಲಿಗ್ರಫಿ ಕಾಯ್ದೆ 1933 / Indian Wireless Telegraphy Act 1933
C) ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ವೈರ್ಸ್ (ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಸ್ವಾಧೀನ) ಕಾಯ್ದೆ 1950 / The Telegraph Wires (Unlawful Possession) Act 1950
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯು 1885, 1933 ಮತ್ತು 1950 ರ ಈ ಮೂರೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ನೂತನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. TRAI ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು TDSAT ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. TRAI Chairperson and members are appointed by the Central Government. 2. TDSAT functions as a dedicated tribunal to resolve telecom disputes. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀಡಿರುವ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಟ್ರಾಯ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ TDSAT (Telecom Disputes Settlement and Appellate Tribunal) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: 1. TRAI - a. 2023 ರ ನೂತನ ಶಾಸನ 2. TDSAT - b. ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ 1997 3. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಾಯ್ದೆ - c. ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ 2000. ಸರಿಯಾದ ಸಂಕೇತ ಯಾವುದು? / Match: 1. TRAI - b. Regulatory Authority 1997, 2. TDSAT - c. Dispute Tribunal 2000, 3. Telecom Act - a. New legislation 2023. Choose correct option:
A) 1-b, 2-c, 3-a
B) 1-a, 2-b, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-b, 2-a, 3-c
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): TRAI 1997 ರಲ್ಲಿ, TDSAT 2000 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆಯು 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.