1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ (PUC Science Exam Corner) ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ (NEET, JEE, FDA, KAS Gazetted Probationers) ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಡಿ ಮತ್ತು ಎಫ್-ಬ್ಲಾಕ್ ಧಾತುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮನ್ವಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ / The educational exam corner features high-yield Chemistry concepts on d- and f-block transition elements and Werner’s coordination theory.
- ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು (Transition Elements) ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಮಾಣು ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕ ಜಾಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು (Alloys) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ / Transition elements form extensive alloys like brass, bronze, and stainless steel due to comparable atomic radii allowing reciprocal crystal substitution.
- ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5) ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳೆರಡರ ಜೊತೆಯೂ ವರ್ತಿಸಿ ಲವಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಉಭಯವರ್ತಿ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Amphoteric Oxide) ಆಗಿದೆ / Vanadium pentoxide exhibits amphoteric behavior, reacting with acids to form VO2+ cations and bases to form VO4(3-) vanadate anions.
- ಕ್ರೋಮೈಟ್ ಅದಿರಿನಿಂದ (FeCr2O4) ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಯಾದ ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್ (K2Cr2O7) ತಯಾರಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ / Details the industrial extraction of potassium dichromate from chromite iron ore via roasting and acidification.
- ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವರ್ನರ್ ಅವರ ಸಮನ್ವಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಲೋಹಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೇಲೆನ್ಸಿ (ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ) ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ವೇಲೆನ್ಸಿ (ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜ್ಯಾಮಿತಿ ನೀಡುವ) ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ವೇಲೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ / Highlights Alfred Werner’s coordination theory distinguishing primary ionizable valencies from secondary directional non-ionizable valencies.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಗುಂಪು 3 ರಿಂದ 12 ರವರೆಗೆ ಇರುವ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಡಿ-ಬ್ಲಾಕ್ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವು ಭಾಗಶಃ ಭರ್ತಿಯಾದ d-ಉಪಕವಚಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ / Transition metals occupy Groups 3 to 12 of the modern periodic table characterized by partially filled (n-1)d subshells.
- ಉತ್ಪ್ರೇರಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹಗಳು ಬದಲಾಗುವ ವೇಲೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹೇಬರ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ (Fe) ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ V2O5 ಉತ್ಪ್ರೇರಕಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ / Variable oxidation states allow transition compounds to act as industrial catalysts (Fe in Haber ammonia synthesis, V2O5 in Contact sulfuric acid process).
- ಡಬಲ್ ಸಾಲ್ಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಮನ್ವಯ ಸಂಕೀರ್ಣ: ಮೋರ್ಸ್ ಲವಣವು (Mohr’s Salt) ಜಲೀಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕ ಅಯಾನುಗಳಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿದರೆ, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಫೆರೋಸೈನೈಡ್‌ನಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಯಾನಿನ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ / Double salts like Mohr’s salt dissociate completely into simple ions, whereas coordination complexes retain their identity in aqueous solutions.
- ವರ್ನರ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ: ಸಮನ್ವಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರಾದ ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವರ್ನರ್ ಅವರಿಗೆ 1913 ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು / Alfred Werner, recognized as the father of coordination chemistry, was awarded the Nobel Prize in Chemistry in 1913.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ಕ್ರೋಮೈಟ್ ಅದಿರಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ: FeCr2O4 (ಅಥವಾ FeO.Cr2O3) / Chemical formula of chromite ore: FeCr2O4.
- ಸಂಪರ್ಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ (Contact Process) ಬಳಸುವ ಉತ್ಪ್ರೇರಕ: ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5) / Catalyst in sulfuric acid manufacture: Vanadium pentoxide (V2O5).
- ಹಿತ್ತಾಳೆ (Brass) ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಘಟಕಗಳು: ತಾಮ್ರ (Cu) ಮತ್ತು ಸತು (Zn) / Composition of Brass: Copper and Zinc.
- ಕಂಚು (Bronze) ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಘಟಕಗಳು: ತಾಮ್ರ (Cu) ಮತ್ತು ತವರ (Sn) / Composition of Bronze: Copper and Tin.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಡಿ-ಬ್ಲಾಕ್ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು (Transition Elements) ಯಾವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ? / In the Modern Periodic Table, transition elements belong to which groups?
A) ಗುಂಪು 1 ಮತ್ತು 2 / Groups 1 and 2
B) ಗುಂಪು 3 ರಿಂದ 12 / Groups 3 to 12
C) ಗುಂಪು 13 ರಿಂದ 18 / Groups 13 to 18
D) ಗುಂಪು 14 ರಿಂದ 17 / Groups 14 to 17
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಧುನಿಕ ಆವರ್ತ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಗುಂಪು 3 ರಿಂದ 12 ರವರೆಗಿನ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಡಿ-ಬ್ಲಾಕ್ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. In the periodic table, d-block transition metals occupy Groups 3 to 12.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸುವ ಉಭಯವರ್ತಿ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗೆ (Amphoteric oxide) ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾವುದು? / Which transition metal oxide serves as a prime example of an amphoteric oxide?
A) ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ (Sc2O3)
B) ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5)
C) ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಹೆಪ್ತಾಕ್ಸೈಡ್ (Mn2O7)
D) ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ (CrO3)
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5) ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರಗಳೆರಡರೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸುವ ಉಭಯವರ್ತಿ (Amphoteric) ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. Vanadium pentoxide (V2O5) is amphoteric, reacting with both acids and bases.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್ (K2Cr2O7) ತಯಾರಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಅದಿರು ಯಾವುದು? / Which ore is primarily used for the industrial preparation of Potassium Dichromate?
A) ಬಾಕ್ಸೈಟ್ / Bauxite
B) ಹೆಮಟೈಟ್ / Hematite
C) ಕ್ರೋಮೈಟ್ ಅದಿರು (FeCr2O4) / Chromite ore (FeCr2O4)
D) ಗ್ಯಾಲೆನಾ / Galena
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್ ಅನ್ನು ಕ್ರೋಮೈಟ್ ಅದಿರಿನಿಂದ (FeCr2O4) ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Potassium dichromate is industrially manufactured from chromite ore (FeCr2O4).
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಸಮನ್ವಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ 1913 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು? / Who propounded the theory of coordination compounds and was awarded the Nobel Prize in Chemistry in 1913?
A) ಆಂಟನಿ ಲ್ಯಾವೋಸಿಯರ್ / Antoine Lavoisier
B) ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವರ್ನರ್ / Alfred Werner
C) ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಂಡಲೀವ್ / Dmitri Mendeleev
D) ಲಿನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್ / Linus Pauling
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಮನ್ವಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ವರ್ನರ್ (Alfred Werner) 1913 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. Alfred Werner founded coordination chemistry and won the Nobel Prize in 1913.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಹಿತ್ತಾಳೆ (Brass) ಎಂಬ ಮಿಶ್ರಲೋಹವು ಯಾವ ಲೋಹಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ? / Brass is a metallic alloy composed primarily of which two elements?
A) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಸತು (Copper and Zinc)
B) ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರ (Copper and Tin)
C) ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮಿಯಂ (Iron and Chromium)
D) ಸೀಸ ಮತ್ತು ತವರ (Lead and Tin)
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿತ್ತಾಳೆಯು ತಾಮ್ರ (Cu) ಮತ್ತು ಸತುವಿನ (Zn) ಮಿಶ್ರಲೋಹವಾಗಿದೆ (ಕಂಚು ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರದ ಮಿಶ್ರಲೋಹ). Brass is an alloy of Copper ($Cu$) and Zinc ($Zn$).
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ವರ್ನರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯೋಜನಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೇಲೆನ್ಸಿಯು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 2. ದ್ವಿತೀಯಕ ವೇಲೆನ್ಸಿಯು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣದ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. / Consider statements: 1. In Werner’s theory, primary valence is ionizable. 2. Secondary valence is non-ionizable and determines spatial coordination geometry. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವರ್ನರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವೇಲೆನ್ಸಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದ್ವಿತೀಯಕ ವೇಲೆನ್ಸಿ ಸಮನ್ವಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಅಯಾನೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. Both statements are basic postulates of Werner’s coordination theory.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ದ್ವಿಲವಣಕ್ಕೆ (Double Salt) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ? / Which of the following is a classic example of a double salt?
A) ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಫೆರೋಸೈನೈಡ್ / Potassium ferrocyanide
B) ಮೋರ್ಸ್ ಲವಣ (ಫೆರಸ್ ಅಮೋನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್) / Mohr’s Salt (Ferrous ammonium sulphate)
C) ಟೆಟ್ರಾಅಮೈನ್ ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ / Tetraammine copper sulphate
D) ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ ಡೈಕ್ರೋಮೇಟ್ / Potassium dichromate
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೋರ್ಸ್ ಲವಣವು [FeSO4.(NH4)2SO4.6H2O] ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಯಾನುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿಲವಣವಾಗಿದೆ. Mohr’s salt is a representative double salt that dissociates completely into simple ions in water.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಕಂಚು (Bronze) - ಎ. ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ತವರ (Cu + Sn), 2. ಹಿತ್ತಾಳೆ (Brass) - ಬಿ. ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಸತು (Cu + Zn), 3. ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ - ಸಿ. ಕಬ್ಬಿಣ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ನಿಕಲ್ (Fe + Cr + Ni) / Match alloys with elements: 1. Bronze - a. Cu + Sn, 2. Brass - b. Cu + Zn, 3. Stainless Steel - c. Fe + Cr + Ni.
A) 1-ಎ, 2-ಬಿ, 3-ಸಿ / 1-a, 2-b, 3-c
B) 1-ಬಿ, 2-ಎ, 3-ಸಿ / 1-b, 2-a, 3-c
C) 1-ಸಿ, 2-ಎ, 3-ಬಿ / 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-ಎ, 2-ಸಿ, 3-ಬಿ / 1-a, 2-c, 3-b
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಂಚು ತಾಮ್ರ-ತವರ, ಹಿತ್ತಾಳೆ ತಾಮ್ರ-ಸತು ಹಾಗೂ ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಕಬ್ಬಿಣ-ಕ್ರೋಮಿಯಂ-ನಿಕಲ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. All pairings in Option A correctly describe alloy compositions.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಧಾನದ (Contact Process) ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೋಹದ ವೇಗವರ್ಧಕ ಯಾವುದು? / Which transition metal catalyst is used in the Contact Process for sulfuric acid manufacturing?
A) ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಅಥವಾ ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5) / Platinum or V2O5
B) ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿ (Iron powder)
C) ನಿಕಲ್ (Raney Nickel)
D) ತಾಮ್ರದ ಆಕ್ಸೈಡ್ (CuO)
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಸಲ್ಫರ್ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವೆನಾಡಿಯಂ ಪೆಂಟಾಕ್ಸೈಡ್ (V2O5) ಅನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪ್ರೇರಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. V2O5 is the primary catalyst used in the Contact Process.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು ಅಪೂರ್ಣ d-ಉಪಕವಚಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬಣ್ಣದ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ (d-d ಸಂಕ್ರಮಣ). 2. ಜೋಡಿಯಾಗದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ಯಾರಾಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. / Consider statements: 1. Transition metals produce colored ions due to d-d electronic transitions. 2. Due to unpaired electrons, many transition metal compounds are paramagnetic. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಪೂರ್ಣ d-ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಹೀರಿಕೆಯಿಂದ d-d ಸಂಕ್ರಮಣ ನಡೆದು ಬಣ್ಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಿಯಾಗದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಪ್ಯಾರಾಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಸಂ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. Both statements are accurate scientific characteristics of transition elements.
