ಆಂಧ್ರ, ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ‘ಅರ್ನಬ್’ ಚಂಡಮಾರುತ | Cyclone Arnab Hits Coast

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ‘ಅರ್ನಬ್’ (Arnab) ಚಂಡಮಾರುತವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಯಾನಂ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದೆ / Severe cyclonic storm ‘Arnab’ crossed Andhra Pradesh and Yanam coasts in the Bay of Bengal.
• ಕರಾವಳಿ ದಾಟಿದ ನಂತರ ಚಂಡಮಾರುತವು ಒಡಿಶಾದತ್ತ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ 13 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹದ (Flash Flood) ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / After landfall, the cyclone moved towards southern Odisha, prompting flash flood warnings in 13 Andhra districts.
• ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 96 ಕಿ.ಮೀ ತಲುಪಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿಯ ಹಲವೆಡೆ 20 ಸೆಂ.ಮೀಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರಿ ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ / Gusty winds reached up to 96 kmph, dumping over 20 cm rainfall in multiple coastal pockets.
• ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಪೂಜಾರಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ / Over 30,000 people were evacuated to relief shelters in Odisha, as stated by Disaster Management Minister Suresh Pujari.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ದಕ್ಷಿಣ 24 ಪರಗಣ, ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ / IMD warned of extended heavy rainfall in West Bengal coastal belts including South 24 Parganas and Medinipur.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆ (Tropical Cyclones): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 27°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲ (Coriolis force) ಇರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ / Tropical cyclones require sea surface temperatures above 27°C and significant Coriolis force.
• ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ (Anti-clockwise) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ / Cyclones rotate anti-clockwise in the Northern Hemisphere due to Coriolis deflection.
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act, 2005): ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / NDMA was constituted under the Disaster Management Act, 2005, chaired by the Prime Minister.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD): 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / IMD was established in 1875 under the Ministry of Earth Sciences.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು: ಅರ್ನಬ್ (Cyclone Arnab) / Cyclone name: Arnab.
• ಬಾಧಿತ ಜಲರಾಶಿ: ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ (Bay of Bengal) / Water body: Bay of Bengal.
• ಪ್ರಮುಖ ಬಾಧಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ / Affected states: Andhra Pradesh, Odisha, West Bengal.
• IMD ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ (ಮೌಸಂ ಭವನ) / IMD Headquarters: New Delhi.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the tropical cyclone that recently struck Andhra Pradesh and Odisha coasts from the Bay of Bengal?

A) ಅರ್ನಬ್ / Arnab
B) ಮಿಚಾಂಗ್ / Michaung
C) ರೆಮಾಲ್ / Remal
D) ಡಾನಾ / Dana

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ‘ಅರ್ನಬ್’ (Arnab) ಚಂಡಮಾರುತವು ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಯಾನಂ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ. Tropical cyclone ‘Arnab’ crossed Andhra Pradesh and Yanam coasts.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / The India Meteorological Department (IMD) functions under which Union Ministry?

A) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science & Technology
B) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ / MoEFCC
C) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences
D) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): IMD ಯು ಕೇಂದ್ರ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. IMD operates under the Ministry of Earth Sciences.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? / In which direction do the winds of a tropical cyclone rotate in the Northern Hemisphere?

A) ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (Clockwise)
B) ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (Anti-clockwise)
C) ನೇರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ (Linear)
D) ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ (Random)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ (Anti-clockwise) ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. Cyclones rotate anti-clockwise in the Northern Hemisphere.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who serves as the ex-officio Chairperson of the National Disaster Management Authority (NDMA) in India?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು / Prime Minister
C) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President
D) ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Cabinet Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅನ್ವಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು NDMA ಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. The Prime Minister is the Chairperson of NDMA.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಕನಿಷ್ಠ ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣಾಂಶ (SST) ಎಷ್ಟು ಇರಬೇಕು? / What is the minimum Sea Surface Temperature (SST) required for the formation of a tropical cyclone?

A) 20°C
B) 23°C
C) 27°C
D) 32°C

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತ ಉಂಟಾಗಲು ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ 27°C ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು. Cyclones require SST of at least 27°C.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಯಾವುದು? / Which Regional Specialized Meteorological Centre (RSMC) names tropical cyclones in the Bay of Bengal and Arabian Sea?

A) ಟೋಕಿಯೋ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರ / RSMC Tokyo
B) ನವದೆಹಲಿ IMD ಕೇಂದ್ರ / RSMC New Delhi (IMD)
C) ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಕೇಂದ್ರ / RSMC Bangkok
D) ಕೊಲಂಬೊ ಕೇಂದ್ರ / RSMC Colombo

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ RSMC ನವದೆಹಲಿ (IMD) ಗೆ ಇದೆ. RSMC New Delhi names cyclones in the North Indian Ocean.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಮೋಡರಹಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the calm and relatively cloud-free central region of a tropical cyclone called?

A) ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye of the cyclone)
B) ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆ (Eyewall)
C) ಸುರುಳಿ ಪಟ್ಟಿ (Spiral Band)
D) ಸುಳಿಯ ತುದಿ (Apex)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಂಡಮಾರುತದ ಅತ್ಯಂತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಶಾಂತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಣ್ಣು (Eye) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. The central calm region is known as the Eye.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2. ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. / Consider the statements: 1. The Disaster Management Act was enacted in 2005. 2. The State Disaster Management Authority (SDMA) is headed by the Chief Minister. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2005ರ ಕಾಯ್ದೆಯಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವಿಪತ್ತು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. Both statements are accurate.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು IMD ಬಳಸುವ ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂಕೇತಗಳ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಯಾವುದು? / What are the 4-colour coded weather alerts issued by IMD in increasing order of severity?

A) ಹಸಿರು, ಹಳದಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ಕೆಂಪು / Green, Yellow, Orange, Red
B) ಹಳದಿ, ಹಸಿರು, ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು / Yellow, Green, Blue, Red
C) ಬಿಳಿ, ಹಳದಿ, ಕಂದು, ಕೆಂಪು / White, Yellow, Brown, Red
D) ಹಸಿರು, ನೀಲಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ನೇರಳೆ / Green, Blue, Orange, Purple

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): IMD ಯು ಹಸಿರು (Green - ಸಾಮಾನ್ಯ), ಹಳದಿ (Yellow - ಎಚ್ಚರ), ಕಿತ್ತಳೆ (Orange - ಸನ್ನದ್ಧ), ಕೆಂಪು (Red - ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ) ಬಣ್ಣಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. IMD alert scale is Green, Yellow, Orange, Red.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ‘ಅರ್ನಬ್’ ಚಂಡಮಾರುತವು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ (Landfall) ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಯಾನಂ’ ಯಾವ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? / Yanam, where Cyclone Arnab made landfall, is an enclave of which Union Territory?

A) ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ / Lakshadweep
B) ಪುದುಚೇರಿ / Puducherry
C) ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ / Andaman & Nicobar
D) ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ / Dadra & Nagar Haveli

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯಾನಂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. Yanam is an enclave belonging to the UT of Puducherry.