ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ | Bedti-Varada River Interlinking Project Clarification

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಸದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ ಕಾಗೇರಿ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಬೇಡ್ತಿ-ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ (ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ) ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪರಿಸರ ನಾಶವಾಗಲಿದ್ದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತುರ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವ ಸಿ. ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್ ಲಿಖಿತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
• ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಅಥವಾ ಯೋಜನಾ ಜಾರಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (National Water Development Agency - NWDA) ಕೇವಲ ವಿವರವಾದ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
• ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಜಾರಿಗೆ ಮುನ್ನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
• ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಂತರ್ಜಲ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಹಂಚಿಕೆ (Seventh Schedule): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 17 (Entry 17 of State List) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಅದೇ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 56 (Entry 56 of Union List) ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ನದಿಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ (River Geography): ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು (ಗಂಗಾವಳಿ) ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ವರದಾ ನದಿಯು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ (ಕೃಷ್ಣಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NWDA): ಇದನ್ನು 1982 ರಲ್ಲಿ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್, 1860 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA): ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೃಹತ್ ನದಿ ತಿರುವು ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ MoEFCC ಯಿಂದ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ (Environmental Clearance) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಯೋಜನೆ: ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ (ಬೇಡ್ತಿ-ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ) ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವರು: ಸಿ. ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್.
• ನೋಡಲ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ: National Water Development Agency (NWDA).
• ಸಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮಾವಳಿ: ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 17 (ನೀರು/ನೀರಾವರಿ), ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 56.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಯಾವ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ? / In the Bedti-Varada river link project, the Bedti river drains into which water body?

A) ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ / Bay of Bengal
B) ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ / Arabian Sea
C) ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ / Indian Ocean
D) ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ / Cauvery Basin

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಕಾರವಾರ/ಅಂಕೋಲಾ ಬಳಿ ಗಂಗಾವಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which nodal agency prepares DPRs and feasibility reports for river interlinking in India?

A) ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ (CWC)
B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NWDA)
C) ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ (GSI)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ (NWDA) ಸೇರಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ‘ನೀರು, ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳು’ ಮೂಲತಃ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ? / Under which list of the 7th Schedule of the Constitution are water supplies, irrigation, and canals placed?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List)
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List)
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List)
D) ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳು (Residuary Powers)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 17 (Entry 17 of State List) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ವರದಾ ನದಿಯು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. 2. ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ ಯೋಜನೆಯು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. / Consider statements: 1. Varada is a major tributary of Tungabhadra. 2. The Bedti-Varada link seeks to divert surplus water from a west-flowing river to water-deficit eastern regions. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವರದಾ ನದಿಯು ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ವರದಾ ಕಣಿವೆಗೆ ಹರಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಚಿವರಾಗಿ ಯಾರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? / Who is the current Union Minister of Jal Shakti?

A) ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ / Gajendra Singh Shekhawat
B) ಸಿ. ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್ / C.R. Paatil
C) ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ / Pralhad Joshi
D) ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು / Kiren Rijiju

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸಿ. ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (NWDA) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು? / In which year was the National Water Development Agency (NWDA) established by the Government of India?

A) 1972
B) 1982
C) 1995
D) 2004

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು 1982 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ NWDA ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ ಯಾವುದು? / Which is considered India’s first major national river interlinking project taken up for execution?

A) ಕೇನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಲಿಂಕ್ ಯೋಜನೆ (Ken-Betwa Link Project)
B) ಗೋದಾವರಿ-ಕೃಷ್ಣಾ ಲಿಂಕ್ (Godavari-Krishna Link)
C) ಗಂಗಾ-ಕಾವೇರಿ ಲಿಂಕ್ (Ganga-Cauvery Link)
D) ನರ್ಮದಾ-ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ಲಿಂಕ್ (Narmada-Kshipra Link)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರೊದಗಿಸುವ ಕೇನ್-ಬೆಟ್ವಾ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಂವಿಧಾನದ 262ನೇ ವಿಧಿಯು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / What is Article 262 of the Constitution of India related to?

A) ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರಚನೆ / Inter-State Council
B) ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ಜಲ ವಿವಾದಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ / Adjudication of disputes relating to inter-state rivers
C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ / National Emergency
D) ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ / Finance Commission

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 262 ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳ ಜಲ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ? / In which district of Karnataka does the Bedti river primarily originate and flow?

A) ಶಿವಮೊಗ್ಗ / Shivamogga
B) ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ / Uttara Kannada
C) ಕೊಡಗು / Kodagu
D) ಹಾಸನ / Hassan

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯು ಧಾರವಾಡ-ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಯಾವುದು? / What mandatory statutory clearance must be obtained for river linking under the Environment Protection Act 1986?

A) ಪಾರಂಪರಿಕ ಪರವಾನಗಿ / Heritage Clearance
B) ಪರಿಸರ ಪ್ರಭಾವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅನುಮತಿ (Environmental Clearance - EIA)
C) ರಕ್ಷಣಾ ಅನುಮತಿ / Defence Clearance
D) ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಪರವಾನಗಿ / FEMA Clearance

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯು ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.