ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣು ದುಬೈಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ರಫ್ತು: ಅಪೆಡಾ ಸಾಧನೆ | APEDA Facilitates Arunachal Pradesh Kiwi Export to Dubai

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (APEDA) ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೋವರ್ ಸುಬನ್‌ಸಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಂದರ ಝೀರೋ (Ziro) ಕಣಿವೆಯ 1.5 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ತೂಕದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನ (UAE) ದುಬೈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ.
• ಈ ರಫ್ತು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (MDoNER) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಿವೀ: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಗ್ಗುರುತು’ (Kiwi: USP of Arunachal Pradesh) ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಡಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೇವರ್ಡ್ (Hayward), ಆಲಿಸನ್ (Allison), ಬ್ರೂನೋ (Bruno) ಮತ್ತು ಮಾಂಟಿ (Monty) ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಗಳನ್ನು ದುಬೈ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೈಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಿವೀ ಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ಅಪೆಡಾ ಕಾಯ್ದೆ 1985 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 12 ರ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಕೃಷಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ರಫ್ತುದಾರರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅಪೆಡಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1985 (APEDA Act, 1985): ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1985 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ).
• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಝೀರೋ ಕಣಿವೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ‘ಅಪತಾನಿ’ (Apatani) ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಪತಾನಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಆರ್ದ್ರ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ (Paddy-cum-Fish Farming) ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಉತ್ತೇಜನ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಪರಂಪರಾಗತ ಕೃಷಿ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ’ (PKVY) ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯದ ಮಿಷನ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಚೈನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ (MOVCDNER) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಭಾರತ-ಯುಎಇ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (CEPA): ಮೇ 2022 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಸಿಇಪಿಎ (CEPA) ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದವು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ಯುಎಇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಸುಂಕದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಫ್ತು ತಾಣ: ಝೀರೋ ಕಣಿವೆ, ಲೋವರ್ ಸುಬನ್‌ಸಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ.
• ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ: ದುಬೈ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE).
• ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: APEDA (ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ).
• ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ತಳಿ: ಹೇವರ್ಡ್ (Hayward).
• ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯ: ಅಪತಾನಿ (Apatani Tribe).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಅಪೆಡಾ (APEDA) ಸಂಸ್ಥೆಯು ದುಬೈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಣಿವೆಗೆ ಸೇರಿದೆ? / From which famous valley in Arunachal Pradesh did APEDA facilitate the trial export of kiwi fruit to Dubai?

A) ತವಾಂಗ್ ಕಣಿವೆ / Tawang Valley
B) ಝೀರೋ ಕಣಿವೆ / Ziro Valley
C) ದಿಬಾಂಗ್ ಕಣಿವೆ / Dibang Valley
D) ಪಾಕಮ್ ಕಣಿವೆ / Pakke Valley

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೋವರ್ ಸುಬನ್‌ಸಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಝೀರೋ (Ziro) ಕಣಿವೆಯಿಂದ 1.5 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ದುಬೈಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಫ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (APEDA) ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನ ಯಾವ ವರ್ಷದ ಶಾಸನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ? / Under which year’s statute was the Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority (APEDA) established?

A) 1980
B) 1985
C) 1991
D) 2001

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಅಪೆಡಾ ಕಾಯ್ದೆ 1985 ರ (APEDA Act, 1985) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1986 ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೆಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಝೀರೋ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ‘ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಮೀನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ’ (Paddy-cum-Fish Cultivation) ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯ ಯಾವುದು? / Which indigenous tribal community of Ziro Valley is globally renowned for their sustainable paddy-cum-fish agricultural system?

A) ಗಾರೋ ಬುಡಕಟ್ಟು / Garo Tribe
B) ಅಪತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟು / Apatani Tribe
C) ಮಿಶ್ಮಿ ಬುಡಕಟ್ಟು / Mishmi Tribe
D) ಚಕ್ಮಾ ಬುಡಕಟ್ಟು / Chakma Tribe

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಝೀರೋ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಅಪತಾನಿ (Apatani) ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು ಬೆಳೆಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ನಡುವೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (FTA) ಹೆಸರೇನು? / What is the official name of the comprehensive free trade pact implemented between India and the UAE in May 2022?

A) CECA
B) CEPA (Comprehensive Economic Partnership Agreement)
C) SAFTA
D) RCEP

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ನಡುವೆ CEPA (Comprehensive Economic Partnership Agreement) ಒಪ್ಪಂದವು ಮೇ 1, 2022 ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಕಿವೀ ಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು (ಸುಮಾರು 50%) ಪಾಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / Which North-Eastern state accounts for more than 50 percent of India’s total kiwi fruit production?

A) ಸಿಕ್ಕಿಂ / Sikkim
B) ಮೇಘಾಲಯ / Meghalaya
C) ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ / Arunachal Pradesh
D) ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ / Nagaland

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಿವೀ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಯವ ಕಿವೀ ಹಣ್ಣು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕಿವೀ ಹಣ್ಣು ಮೂಲತಃ ಚೀನಾ ದೇಶದ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ‘ಚೈನೀಸ್ ಗೂಸ್‌ಬೆರ್ರಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾದ ಕಿವೀ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇವರ್ಡ್ (Hayward) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ತಳಿಯಾಗಿದೆ. / Consider statements: 1. Kiwi fruit is native to China and was historically known as Chinese Gooseberry. 2. Hayward is the most widely traded kiwi variety globally exported from Arunachal Pradesh. Which is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಕಿವೀ ಚೀನಾದ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿವೀ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಹೇವರ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ತಳಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಅಪೆಡಾ (APEDA) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? / Where is the headquarters of APEDA located and under which Union Ministry does it operate?

A) ಮುಂಬೈ, ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Mumbai, Ministry of Agriculture
B) ನವದೆಹಲಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ / New Delhi, Ministry of Commerce and Industry
C) ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Kolkata, Ministry of Consumer Affairs
D) ಚೆನ್ನೈ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Chennai, Ministry of Food Processing

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಪೆಡಾದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು (100%) ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ FAO ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / Which became the world’s first 100% fully organic farming state recognized by UN FAO in 2018?

A) ಉತ್ತರಾಖಂಡ / Uttarakhand
B) ಸಿಕ್ಕಿಂ / Sikkim
C) ಕೇರಳ / Kerala
D) ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ / Himachal Pradesh

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾವಯವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಫ್ಯೂಚರ್ ಪಾಲಿಸಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಯಾವ ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ? / What is the capital of Arunachal Pradesh and which neighboring foreign nations border it?

A) ಇಂಫಾಲ; ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ / Imphal; Nepal and Bangladesh
B) ಇಟಾನಗರ; ಭೂತಾನ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ / Itanagar; Bhutan, China, and Myanmar
C) ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್; ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ / Shillong; China and Pakistan
D) ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಟಾಕ್; ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ / Gangtok; Myanmar and Thailand

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಇಟಾನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂತಾನ್, ಚೀನಾ (ಟಿಬೆಟ್) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಎಂಬ ಮೂರು ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಸರೇನು? / Which dedicated Union Ministry is responsible for coordinating the infrastructure and development of the North-Eastern region?

A) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
B) ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ (MDoNER) / Ministry of Development of North Eastern Region
C) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಈಶಾನ್ಯ ವಿಭಾಗ / MHA Northeast Desk
D) ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Tribal Affairs

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾಗಿ 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಚಿವಾಲಯವೇ MDoNER (Ministry of Development of North Eastern Region).