ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ.33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 2029ರಲ್ಲೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು 131ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ. The Union explores a special session for the 131st Constitutional Amendment Bill and Delimitation to enforce 33% women quota ahead of 2029.
1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ‘ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ’ವನ್ನು ಎಷ್ಟನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / Under which Constitutional Amendment Act was the ‘Nari Shakti Vandan Adhiniyam’ enacted to provide 33% reservation for women in Lok Sabha and State Assemblies?
A) 104ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 104th Constitutional Amendment Act
B) 105ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 105th Constitutional Amendment Act
C) 106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 106th Constitutional Amendment Act
D) 108ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 108th Constitutional Amendment Act
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): 106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (128ನೇ ಮಸೂದೆ) ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ 330A ಮತ್ತು 332A ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. / The 106th Constitutional Amendment Act, 2023 statutorily enacted 33% reservation for women in Lok Sabha, Legislative Assemblies, and the Delhi NCT Assembly.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: 2029ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? / What was the bill number of the Constitutional Amendment Bill introduced to advance delimitation and women reservation ahead of the 2029 polls?
A) 128ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ / 128th Constitutional Amendment Bill
B) 130ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ / 130th Constitutional Amendment Bill
C) 131ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ / 131st Constitutional Amendment Bill
D) 132ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ / 132nd Constitutional Amendment Bill
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡ ಮಸೂದೆಯು 131ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ (2026) ಆಗಿದೆ. / The 131st Constitutional Amendment Bill, 2026 was introduced in Lok Sabha seeking an early pathway for delimitation and women’s reservation.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿ ಜನಗಣತಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗ’ ರಚನೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution empowers Parliament to enact a Delimitation Act to readjust parliamentary constituencies after each census?
A) ವಿಧಿ 76 / Article 76
B) ವಿಧಿ 82 / Article 82
C) ವಿಧಿ 110 / Article 110
D) ವಿಧಿ 124 / Article 124
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 82 ಪ್ರತಿ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುವಿಂಗಡಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿ 170 ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. / Article 82 provides for the readjustment of constituency allocations in the Lok Sabha following each decennial census via a Parliamentary Delimitation enactment.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2026 ರ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾಗುವವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act froze the allocation of total seats in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies until the first census taken after the year 2026?
A) 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 / 42nd Amendment Act, 1976
B) 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1989 / 61st Amendment Act, 1989
C) 84ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2001 / 84th Amendment Act, 2001
D) 91ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2003 / 91st Amendment Act, 2003
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): 84ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2001 ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು ಸೀಟುಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು 2026 ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. / The 84th Constitutional Amendment Act (2001) extended the freeze on Lok Sabha and Legislative Assembly seat allocations until the first census conducted after 2026.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 368ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಬಹುಮತದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ? / Under Article 368, which majority is mandatory in both Houses of Parliament to pass a Constitutional Amendment Bill?
A) ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರಳ ಬಹುಮತ / Simple Majority
B) ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದವರಲ್ಲಿ 2/3 ಬಹುಮತ / Majority of total membership and 2/3rd majority of members present and voting
C) ಹಾಜರಿದ್ದವರ ಪೈಕಿ ಶೇ. 75 ರಷ್ಟು ಬಹುಮತ / 75% of present members
D) ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದ ಬಹುಮತ / 1/3rd Majority
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಗೆ ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಬಹುಮತ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / Article 368 mandates a special majority: a majority of the total membership of each House and a 2/3rd majority of members present and voting.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. 106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. 2. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗದ (Delimitation Commission) ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. / Consider the statements: 1. The women reservation under the 106th Amendment is enacted for a period of 15 years from commencement. 2. The orders of the Delimitation Commission cannot be called into question before any court of law. Which is correct?
A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 334A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಅವಧಿ 15 ವರ್ಷಗಳು ಆಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಆಯೋಗದ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಬಲವಿದ್ದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. / Both statements are correct: Article 334A prescribes a 15-year sunset clause, and Delimitation Commission orders acquire the force of law and cannot be challenged in courts.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಸಂವಿಧಾನ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ವಿಧಿ 330A - i. ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ; 2. ವಿಧಿ 332A - ii. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ; 3. ವಿಧಿ 334A - iii. ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಯ ಷರತ್ತು ಮತ್ತು ಅವಧಿ. / Match the Articles with their provisions: 1. Article 330A - i. Women reservation in Legislative Assemblies; 2. Article 332A - ii. Women reservation in Lok Sabha; 3. Article 334A - iii. Commencement and sunset of reservation.
A) 1-ii, 2-i, 3-iii
B) 1-i, 2-ii, 3-iii
C) 1-iii, 2-i, 3-ii
D) 1-ii, 2-iii, 3-i
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಿ 330A ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸೀಟುಗಳಿಗೆ (1-ii), ವಿಧಿ 332A ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ (2-i), ಮತ್ತು ವಿಧಿ 334A ಕಾಲಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಷರತ್ತಿಗೆ (3-iii) ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. / Pair 1 corresponds to Lok Sabha reservation (ii), pair 2 relates to State Legislative Assemblies (i), and pair 3 governs implementation clauses (iii).
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು (Delimitation Commissions) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / How many Delimitation Commissions have been constituted in India so far?
A) 2 ಬಾರಿ / 2 times
B) 3 ಬಾರಿ / 3 times
C) 4 ಬಾರಿ / 4 times
D) 5 ಬಾರಿ / 5 times
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ 4 ಬಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (1952, 1963, 1973 ಮತ್ತು 2002 ರ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ). / Delimitation Commissions have been set up 4 times in India under the Acts of 1952, 1962, 1972, and 2002.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 2023 ರ 106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ? / The 33% women reservation quota under the 106th Amendment includes sub-reservation within which existing constitutional quotas?
A) ಕೇವಲ ಒಬಿಸಿ ಕೋಟಾ / Only OBC Quota
B) ಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ ಕೋಟಾ / SC and ST Quota
C) ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಕೋಟಾ / Only Minority Quota
D) ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಕೋಟಾ / EWS Quota only
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ (ST) ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 1/3 ಭಾಗವನ್ನು ಆಯಾ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಳ-ಮೀಸಲಾತಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. / The Act provides that 1/3rd of the seats reserved for Scheduled Castes and Scheduled Tribes shall be reserved for women belonging to those categories.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ವಲಯ ಯಾವುದು? / Which geographical region has expressed concern that population-based delimitation will diminish its parliamentary representation?
A) ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು / North-Eastern States
B) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು / Southern Indian States
C) ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು / Western Coastal States
D) ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳು / Himalayan States
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು (ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ, ಕೇರಳ, ತೆಲಂಗಾಣ) ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧರಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಳವಳ ಹೊಂದಿವೆ. / Southern Indian States, having controlled population growth effectively, raise concerns over losing proportional parliamentary leverage in population-linked delimitation.
ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು
Source: https://dailycurrentaffairs.in/post/131st-amendment-bill-delimitation-women-reservation
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಟಾಪರ್ಗಳೊಂದಿಗಲ್ಲ (Toppers), ನಿನ್ನೆಯ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
Compare yourself with who you were yesterday, not with toppers on social media.
Follow our WhatsApp channel for daily updates and open DailyCA - ಕನ್ನಡ | English in one tap.
To install on iPhone: tap Share then Add to Home Screen.
