ರಸಪ್ರಶ್ನೆ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯ | Quiz: E-Waste Management

Explanation: ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಎಲ್ಲ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ (ಘನ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. / Rules for all wastes affecting the environment (solid, plastic, e-waste) are framed by the Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC).

Explanation: ಇಪಿಆರ್ (Extended Producer Responsibility) ಎಂದರೆ ವಿಸ್ತೃತ ಉತ್ಪಾದಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಉತ್ಪಾದಕರು ತಾವು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಳಾದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. / EPR (Extended Producer Responsibility) means producers are responsible for taking back and safely disposing of the electronic goods they sold once they reach the end of their life.

Explanation: ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಮತ್ತು ಬಳಕೆಗೆ ಬಾರದ ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / Any discarded appliance that operates on electricity or battery is called e-waste (electronic waste).

Explanation: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸೀಸ (Lead) ಮತ್ತು ಪಾದರಸ (Mercury) ಅತ್ಯಂತ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಮೆದುಳು, ನರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. / Lead and Mercury present in e-waste are highly toxic and cause severe damage to the brain, nervous system, and kidneys.

Explanation: ಬಾಸೆಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ (Basel Convention) ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. / The Basel Convention prevents the dumping of hazardous wastes from one country to another, especially from developed to developing countries.

Explanation: ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಪತ್ತನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. / A circular economy is a model that achieves sustainability by keeping resources in use for as long as possible and converting waste into wealth.

Explanation: ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು (PCBs) ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದಂತಹ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮರುಪಡೆಯಬಹುದು. / Mobile phones and circuit boards (PCBs) contain precious metals like gold, silver, platinum, and copper, which can be recovered scientifically.

Explanation: ಇಪಿಆರ್ (EPR) ಎಂದರೆ ಉತ್ಪಾದಕನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಗ್ರಾಹಕನದ್ದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು 2022 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ. / EPR means producer's responsibility, not the consumer's. Hence statement 1 is wrong. India notified new E-waste rules in 2022, which is correct.

Explanation: ಸಿಪಿಸಿಬಿ (CPCB) 1974 ರಲ್ಲಿ ಜಲ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Established under the Water Act in 1974, CPCB is a statutory organisation working under the Ministry of Environment, Forest and Climate Change.

Explanation: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಡುವುದು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂಳುವುದು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಜಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಕಾರಕ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Burning or burying e-waste leaches toxic chemicals into groundwater and releases carcinogenic gases into the air.