ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಸವಾಲುಗಳು | World News Day 2026 and AI Impact

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ‘ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ’ವನ್ನು (World News Day) ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮಹತ್ವ ಸಾರಲು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / World News Day is marked globally on September 28 to champion verified, fact-based journalism.
• ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವೇಗವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜನರಲ್ಲಿ ‘ಜ್ಞಾನದ ಭ್ರಮೆ’ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮ ಪರಿಣತರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Experts warned that AI-generated misinformation creates an illusion of knowledge and deepens truth fatigue.
• ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯ (WEF) ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಐ ಆಧಾರಿತ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದುದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. / The World Economic Forum ranks AI-driven misinformation as the most severe short-term global risk.
• 2024ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 7ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. / A 2024 study showed the absence of local reporting corresponds to a 7 percent rise in corruption.
• ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. / Rigorous newsroom verification and fact-checking are critical safeguards for democratic discourse.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(ಎ) (Article 19(1)(a)): ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. / Press freedom is derived from the fundamental right to freedom of speech and expression.
• ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಂಡಳಿ (PCI): ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಕ್ಟ್, 1978ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ. / Statutory regulatory body established under the Press Council Act, 1978.
• ರೋಮೇಶ್ ಥಾಪರ್ ಪ್ರಕರಣ (1950): ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಹತ್ವದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತೀರ್ಪು. / Landmark judgment upholding press freedom and circulation rights.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ ದಿನಾಂಕ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 19(1)(ಎ).
• ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ: 1978.
• WEF ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯದ ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಎಐ ಆಧಾರಿತ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ‘ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ’ವನ್ನು (World News Day) ಯಾವ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is World News Day observed globally?
A) ಮೇ 3 / May 3
B) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 / September 15
C) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 / September 28
D) ನವೆಂಬರ್ 16 / November 16

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Celebrated on September 28.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯ (WEF) ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಸ್ಕ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬೆದರಿಕೆ ಯಾವುದು? / According to the WEF Global Risks Report, what is the most severe short-term threat?
A) ಹಣದುಬ್ಬರ / Inflation
B) ಎಐ ಆಧಾರಿತ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ / AI-driven misinformation
C) ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ / Cyber frauds
D) ಪೂರೈಕೆ ಜಾಲ ವ್ಯತ್ಯಯ / Supply chain disruption

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯು ಎಐ ಆಧಾರಿತ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಬೆದರಿಕೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / Ranked AI-driven misinformation as the top short-term risk.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article is freedom of the press protected in India?
A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 19(1)(ಎ) / Article 19(1)(a)
C) ವಿಧಿ 21 / Article 21
D) ವಿಧಿ 32 / Article 32

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(ಎ) ರ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ. / Protected under Article 19(1)(a).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / National Press Day is observed on November 16 in India.
2. ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 3 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / World Press Freedom Day is observed on May 3.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ 16 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನ ಮತ್ತು ಮೇ 3 ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ. / Both statements are factually correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (PCI) ಯಾವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / Under which Act was the Press Council of India re-established?
A) ಪತ್ರಿಕಾ ಕಾಯ್ದೆ 1867 / PRB Act 1867
B) ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಕ್ಟ್ 1978 / Press Council Act 1978
C) ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 / IT Act 2000
D) ಪ್ರಸಾರ ಭಾರತಿ ಕಾಯ್ದೆ 1990 / Prasar Bharati Act 1990

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಿಸಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರೆಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಕ್ಟ್, 1978ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. / Governed under the Press Council Act, 1978.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (Pulitzer Prize) ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ? / In which country is the Pulitzer Prize awarded?
A) ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ / United Kingdom
B) ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ / United States of America
C) ಜರ್ಮನಿ / Germany
D) ಫ್ರಾನ್ಸ್ / France

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಎ ಯ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Conferred in the USA.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the following:

ದಿನಾಚರಣೆ / Observance	ದಿನಾಂಕ / Date
1. ವಿಶ್ವ ಸುದ್ದಿ ದಿನ	P. ಮೇ 3
2. ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ	Q. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28
3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನ	R. ನವೆಂಬರ್ 16

A) 1-Q, 2-P, 3-R
B) 1-P, 2-Q, 3-R
C) 1-R, 2-P, 3-Q
D) 1-Q, 2-R, 3-P

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: 1-Q, 2-P, 3-R ಆಗಿದೆ. / Matches as 1-Q, 2-P, 3-R.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಸ್ಕ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್’ ವರದಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which global body publishes the Global Risks Report?
A) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ / World Bank
B) ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WEF)
C) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF)
D) ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ / United Nations

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯು (WEF) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. / Published by the World Economic Forum.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದು? / Which landmark Supreme Court ruling protected press freedom in India?
A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಕೇಸ್ / Kesavananda Bharati case
B) ರೋಮೇಶ್ ಥಾಪರ್ vs ಮದ್ರಾಸ್ ರಾಜ್ಯ / Romesh Thappar case
C) ಮಿನರ್ವಾ ಮಿಲ್ಸ್ ಕೇಸ್ / Minerva Mills case
D) ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಕೇಸ್ / Indra Sawhney case

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1950ರ ರೋಮೇಶ್ ಥಾಪರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. / Upheld in Romesh Thappar case (1950).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬಳಸಿ ಅಸಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆಯೇ ನಕಲಿ ವಿಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is synthetic audio/video generated by AI called?
A) ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ / Blockchain
B) ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ / Deepfake
C) ಫಿಶಿಂಗ್ / Phishing
D) ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ / Cloud Computing

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಐ ಆಳ ಕಲಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುವ ನಕಲಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಡೀಪ್‌ಫೇಕ್ (Deepfake) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Termed as Deepfakes.