1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
- ರಷ್ಯಾದ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ (Pneumonic Plague) ಸೋಂಕು ಹರಡಿದೆ ಎಂಬ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆತಂಕಗಳ ನಡುವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ಲೇಗ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. / The World Health Organization (WHO) clarified that no confirmed cases of pneumonic plague have been reported in Siberia, dismissing global outbreak rumors.
- ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಟೆಡ್ರೊಸ್ ಅಧಾನೊಮ್ ಗೆಬ್ರೆಯೆಸಸ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. / WHO Director-General Tedros Adhanom Ghebreyesus issued the clarification following detailed coordination with Russian health authorities.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಪ್ಲೇಗ್ ವಿರೋಧಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ತಂತ್ರಜ್ಞರೊಬ್ಬರು ತೀವ್ರ ಉಸಿರಾಟದ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೋಂಕಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. / Rumors spread after a female laboratory technician at a Siberian anti-plague research institute died from a respiratory illness.
- ರಷ್ಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ಲೇಗ್ ಸೋಂಕನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿವೆ. / Diagnostic evaluations by Russian authorities ruled out Yersinia pestis plague infection, confirming the situation is stable.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗಕಾರಕ: ಪ್ಲೇಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಯೆರ್ಸಿನಿಯಾ ಪೆಸ್ಟಿಸ್ (Yersinia pestis) ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ್-ನೆಗೆಟಿವ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಜೂನೋಟಿಕ್ (ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ) ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಾಗಿದೆ. / Plague is a zoonotic bacterial disease caused by the gram-negative bacterium Yersinia pestis.
- ಪ್ಲೇಗ್ ವಿಧಗಳು: ಪ್ಲೇಗ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಿವೆ: 1. ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ (ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ), 2. ಸೆಪ್ಟಿಸೆಮಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ (ರಕ್ತದ ಸೋಂಕು), 3. ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕು - ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆ). / Three main forms: Bubonic, Septicemic, and Pneumonic plague (pulmonary form, lethal and transmissible via respiratory droplets).
- ವಾಹಕ (Vector): ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಲಿಗಳು ಮತ್ತು ದಂಶಕಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಚಿಗಟಗಳ (Fleas - Xenopsylla cheopis) ಕಡಿತದಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ. / Primarily transmitted between animals and humans by bites of infected rodent fleas (Xenopsylla cheopis).
- ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 1948 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿದೆ. / Specialised agency of the UN established on April 7, 1948, headquartered in Geneva, Switzerland.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
- ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ: ಏಪ್ರಿಲ್ 7 (WHO ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಿನ). / World Health Day: April 7.
- WHO ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು: ಡಾ. ಟೆಡ್ರೊಸ್ ಅಧಾನೊಮ್ ಗೆಬ್ರೆಯೆಸಸ್ (ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ). / WHO Director-General: Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus.
- ಪ್ಲೇಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ: ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಯೆರ್ಸಿನ್ (1894). / Discovered by: Alexandre Yersin in 1894.
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ: ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1897 (Epidemic Diseases Act, 1897). / Landmark Indian Act: Epidemic Diseases Act, 1897.
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ರೋಗಕಾರಕ ಯಾವುದು? / Which bacterial pathogen causes the infectious disease Plague?
A) ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ / Salmonella typhi
B) ಮೈಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಟ್ಯೂಬರ್ಕ್ಯುಲೋಸಿಸ್ / Mycobacterium tuberculosis
C) ಯೆರ್ಸಿನಿಯಾ ಪೆಸ್ಟಿಸ್ / Yersinia pestis
D) ವಿಬ್ರಿಯೊ ಕಾಲರೆ / Vibrio cholerae
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗವು ಯೆರ್ಸಿನಿಯಾ ಪೆಸ್ಟಿಸ್ (Yersinia pestis) ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. / Plague is caused by the zoonotic bacterium Yersinia pestis.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗದ ಯಾವ ರೂಪವು ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಉಸಿರಾಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹನಿಗಳ (Droplets) ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಹರಡಬಲ್ಲದು? / Which form of plague can transmit directly from person to person via respiratory droplets?
A) ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ / Bubonic plague
B) ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ / Pneumonic plague
C) ಸೆಪ್ಟಿಸೆಮಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ / Septicemic plague
D) ಕಟೇನಿಯಸ್ ಪ್ಲೇಗ್ / Cutaneous plague
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿಸುವ ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಸಿರಾಟದ ಹನಿಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. / Pneumonic plague infects lungs and spreads directly through airborne respiratory droplets.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the World Health Organization (WHO) located?
A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ / Geneva, Switzerland
B) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಮೆರಿಕ / New York, USA
C) ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Paris, France
D) ವಿಯೆನ್ನಾ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ / Vienna, Austria
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ನ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿದೆ. / WHO is headquartered in Geneva, Switzerland.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ’ವನ್ನು (World Health Day) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is World Health Day observed globally every year?
A) ಮಾರ್ಚ್ 24 / March 24
B) ಏಪ್ರಿಲ್ 7 / April 7
C) ಜೂನ್ 5 / June 5
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 / December 1
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1948ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 7 ರಂದು WHO ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 7 ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / World Health Day is observed annually on April 7 commemorating the founding of WHO in 1948.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1896-97ರ ಮುಂಬೈ ಪ್ಲೇಗ್ ಪಿಡುಗನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which colonial Act was enacted in India during the 1897 Bombay Plague outbreak?
A) ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ 1860 / Indian Penal Code, 1860
B) ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1897 / Epidemic Diseases Act, 1897
C) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1919 / Public Health Act, 1919
D) ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 / Disaster Management Act, 2005
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1897ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1897 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The Epidemic Diseases Act, 1897 was promulgated to combat the bubonic plague epidemic.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಕೀಟ ಅಥವಾ ವಾಹಕದ ಕಡಿತದಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ? / Bubonic plague is primarily transmitted to humans through the bites of which vector?
A) ಹೆಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಸೊಳ್ಳೆ / Female Anopheles mosquito
B) ಇಲಿ ಚಿಗಟಗಳು (Rat Fleas - Xenopsylla cheopis) / Rat Fleas (Xenopsylla cheopis)
C) ಟೆಟ್ಸೆ ನೊಣ / Tsetse fly
D) ಮರಳು ನೊಣ / Sandfly
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೋಂಕಿತ ಇಲಿಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಚಿಗಟಗಳ (Rat Fleas) ಕಡಿತದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. / Bubonic plague spreads through the bite of infected rat fleas living on rodents.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು? / Who is currently serving as the Director-General of the World Health Organization?
A) ಸೌಮ್ಯಾ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ / Soumya Swaminathan
B) ಡಾ. ಟೆಡ್ರೊಸ್ ಅಧಾನೊಮ್ ಗೆಬ್ರೆಯೆಸಸ್ / Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus
C) ಆಂಟೋನಿಯೊ ಗುಟೆರಸ್ / Antonio Guterres
D) ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಚಾನ್ / Margaret Chan
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಡಾ. ಟೆಡ್ರೊಸ್ ಅಧಾನೊಮ್ ಗೆಬ್ರೆಯೆಸಸ್ WHO ನ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. / Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus of Ethiopia is the Director-General of WHO.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 14ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಬಲಿಪಡೆದ ಪ್ಲೇಗ್ ಪಿಡುಗನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What was the devastating 14th-century European plague epidemic historically known as?
A) ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಫ್ಲೂ / Spanish Flu
B) ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್ (Black Death) / Black Death
C) ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ / Cholera Pandemic
D) ಗ್ರೇಟ್ ಪಾಕ್ಸ್ / Great Pox
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 1346 ರಿಂದ 1353 ರವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಪ್ಲೇಗ್ ಪಿಡುಗನ್ನು ‘ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್’ (Black Death) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / The catastrophic bubonic plague pandemic in medieval Europe was called the Black Death.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಪ್ಲೇಗ್ ಒಂದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕಾಗಿದ್ದು ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಗಳಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. 2. ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. / Consider statements: 1. Plague is a bacterial infection curable with early antibiotics. 2. Pneumonic plague directly affects lungs. Which is correct?
A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ಲೇಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಸೋಂಕಾಗಿದ್ದು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಹುದು ಹಾಗೂ ನಿಮೋನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. / Both statements are scientifically accurate concerning plague pathology and treatment.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: 1894 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು (Yersinia pestis) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು? / Who was the Swiss-French physician who discovered the plague bacterium in 1894?
A) ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್ / Louis Pasteur
B) ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್ / Robert Koch
C) ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಯೆರ್ಸಿನ್ / Alexandre Yersin
D) ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೆನ್ನರ್ / Edward Jenner
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸ್ವಿಸ್-ಫ್ರೆಂಚ್ ವೈದ್ಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಯೆರ್ಸಿನ್ 1894ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ಕಾಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. / Alexandre Yersin co-discovered the bacterium in 1894, after whom Yersinia pestis is named.