ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಏಕರೂಪ ನಿಯಮ: ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ | Uniform Legislative Procedure Draft

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಏಕರೂಪ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Uniform Rules of Procedure) ರೂಪಿಸಲು ಲೋಕಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ರಚಿಸಿರುವ ಆರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯ ಸಭೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ ನಡೆಯಿತು.
• ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ U.T. Khader ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.
• ಸದನದ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಸುಗಮ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು, ಪ್ರಶೋತ್ತರ ಅವಧಿ (Question Hour) ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ವೇಳೆ (Zero Hour)ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸುವುದು ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು.
• ಸದನದ ಘನತೆ, ಸದಸ್ಯರ ನಡವಳಿಕೆ ಕುರಿತ ಏಕರೂಪ ಮಾನದಂಡಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಸತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮನ್ವಯ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಕಾಗದರಹಿತಗೊಳಿಸುವ ಇ-ವಿಧಾನ (NeVA) ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
• ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಏಕರೂಪ ಕರಡು ನಿಯಮಾವಳಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ (AIPOC) ಶಿಫಾರಸು ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• Article 118 & Article 208: ಸಂವಿಧಾನದ 118ನೇ ವಿಧಿಯು ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದನಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ 208ನೇ ವಿಧಿಯು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದನಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ.
• All India Presiding Officers Conference (AIPOC): ಭಾರತದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಾದಕ್ಕಾಗಿ 1921 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• National e-Vidhan Application (NeVA): ‘ಒಂದು ದೇಶ ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್’ ತತ್ವದಡಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಸಭೆಗಳ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಿಷನ್ ಮೋಡ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸಭೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ: ನವದೆಹಲಿ (ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಆತಿಥ್ಯ).
• ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳ ನಿಯಮಾವಳಿ ರಚನೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: Article 208.
• ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ನಿಯಮಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: Article 118.
• ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ (Om Birla).
• ಶಾಸನಸಭೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಪೋರ್ಟಲ್: NeVA (National e-Vidhan Application).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿ ಸಭೆ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು? / Where did the committee of six Presiding Officers meet to frame uniform legislative rules of procedure?

A) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
B) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
C) ಮುಂಬೈ / Mumbai
D) ಗಾಂಧಿನಗರ / Gandhinagar

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. / The committee meeting hosted by the Delhi Assembly was held in New Delhi.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಲಾಪ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution empowers a State Legislature to frame rules governing its procedure and conduct of business?

A) Article 118
B) Article 164
C) Article 208
D) Article 226

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 208 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ. / Article 208 authorizes a State Legislature to make rules of procedure.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮ್ಮೇಳನ (AIPOC) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು? / In which year was the All India Presiding Officers Conference (AIPOC) established?

A) 1921
B) 1935
C) 1947
D) 1952

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಮೊದಲ ಸಮ್ಮೇಳನವು 1921 ರಲ್ಲಿ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಸರ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವೈಟ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. / AIPOC had its inception in the year 1921 at Shimla.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗದರಹಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಮಿಷನ್ ಮೋಡ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಯಾವುದು? / Which mission-mode project has been introduced to digitize legislative assemblies in India?

A) DigiLocker
B) NeVA (National e-Vidhan Application)
C) e-Courts
D) GeM Portal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇ-ವಿಧಾನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (NeVA) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಶಾಸನಸಭೆಗಳನ್ನು ಕಾಗದರಹಿತ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / NeVA enables state legislatures to function as paperless digital bodies.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸದನವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution empowers each House of Parliament to make rules for regulating its procedure?

A) Article 105
B) Article 110
C) Article 118
D) Article 123

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 118ನೇ ವಿಧಿಯು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದನಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 118 provides that each House of Parliament may make rules regulating its procedure.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಶಾಸನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ವೇಳೆ (Zero Hour) ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಂತ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. 2. ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಅವಧಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸದನದ ಕಲಾಪದ ಮೊದಲ ಗಂಟೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. Zero Hour is an indigenous innovation of the Indian parliamentary system. 2. Question Hour typically constitutes the first hour of a parliamentary sitting. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಶೂನ್ಯ ವೇಳೆಯು 1962 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. / Both statements are correct regarding parliamentary conventions.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆರು ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಯಾವ ಶಾಸನಸಭೆಯು ವಹಿಸಿತ್ತು? / Which legislative assembly hosted the meeting of the six Presiding Officers committee in New Delhi?

A) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭೆ / Uttar Pradesh Assembly
B) ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ / Delhi Legislative Assembly
C) ಹರಿಯಾಣ ವಿಧಾನಸಭೆ / Haryana Assembly
D) ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆ / Punjab Assembly

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಈ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. / The Delhi Legislative Assembly hosted the consultative committee meeting.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಮತದಾನ ನಡೆಸಲು ಕಲಾಪವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What parliamentary motion is moved to cut short debate and bring a matter to vote?

A) ಗ್ಯುಲೊಟಿನ್ / Guillotine
B) ಕ್ಲೋಸರ್ ಮೋಷನ್ (ಮುಕ್ತಾಯ ಪ್ರಸ್ತಾವ) / Closure Motion
C) ಸವಲತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವ / Privilege Motion
D) ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸೂಚನೆ / Calling Attention Motion

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ತರಲು ಕ್ಲೋಸರ್ ಮೋಷನ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / A Closure Motion is moved by a member to cut short the debate on a matter before the House.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಗದರಹಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇ-ವಿಧಾನ (NeVA) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / Which was the first Indian state legislative assembly to successfully deploy NeVA and go paperless?

A) ಕೇರಳ / Kerala
B) ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ / Nagaland
C) ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ / Himachal Pradesh
D) ಗುಜರಾತ್ / Gujarat

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯು 2022 ರಲ್ಲಿ NeVA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾಗದರಹಿತ ವಿಧಾನಸಭೆಯಾಗಿದೆ. / Nagaland Legislative Assembly was the first in India to implement NeVA and go completely paperless.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ 18ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ (Speaker) ಯಾರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? / Who is currently serving as the Speaker of the Lok Sabha?

A) ಸುಮಿತ್ರಾ ಮಹಾಜನ್ / Sumitra Mahajan
B) ಮೀರಾ ಕುಮಾರ್ / Meira Kumar
C) ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ / Om Birla
D) ಹರಿವಂಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ / Harivansh Narayan Singh

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಓಂ ಬಿರ್ಲಾ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. / Om Birla currently holds the office of the Lok Sabha Speaker.