ದೆಹಲಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ನಮೂನೆ 6 ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ | SC on SIR Form 6

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆಗಳಾದ ಫಾರ್ಮ್ 6, 7 ಮತ್ತು 8ರ ನಿಗದಿತ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Supreme Court ruled that statutory formats of Forms 6, 7, and 8 cannot be altered by the Election Commission during the Special Intensive Revision (SIR) in Delhi.
• ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ.ಮೋಹನಾ ಅವರಿದ್ದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. / A three-judge bench headed by Chief Justice Surya Kant with Justices Joymalya Bagchi and V. Mohana passed the directions.
• ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾದ ಸುಮಾರು 47 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್ 6 (ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಮೂನೆ) ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. / The apex court questioned why 47 lakh voters excluded from the draft roll should be compelled to fill Form 6, which is strictly meant for fresh voter enrollments.
• ದೆಹಲಿಯಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕೈಬಿಡಲಾದ ಮತದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಫಾರ್ಮ್ 8 ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. / The court noted metropolitan migration dynamics and suggested publishing lists of omitted voters to facilitate verification via Form 8.
• ತಡವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುವ ಮತದಾರರ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಗಡುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪರ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Counsel for the poll panel assured the court that deadlines for receiving enumeration forms would be extended beyond October 30.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Article 324 vests the superintendence, direction, and control of elections and electoral rolls in the Election Commission of India.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯ (Universal Adult Suffrage) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. / Article 326 establishes adult suffrage as the basis of elections to the Lok Sabha and State Legislative Assemblies.
• ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960 (Registration of Electors Rules, 1960): ನಮೂನೆ 6 (ಹೊಸ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ), ನಮೂನೆ 7 (ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ) ಮತ್ತು ನಮೂನೆ 8 (ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಗಳನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. / Under the Registration of Electors Rules, 1960, Form 6 is for fresh inclusion, Form 7 for objection/deletion, and Form 8 for shifting/correction.
• ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1950 (RPA, 1950): ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆಗಳು, ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. / The Representation of the People Act, 1950 governs the preparation and revision of electoral rolls.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC): ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್. / Chief Election Commissioner: Gyanesh Kumar.
• ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (EC): ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ಎಸ್.ಎಸ್. ಸಂಧು. / Election Commissioners: Vivek Joshi and S.S. Sandhu.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 (1950ರ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ECI ಸ್ಥಾಪನೆ). / National Voters Day: January 25.
• ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ: 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988. / Voting age lowered from 21 to 18 via the 61st Constitutional Amendment Act, 1988.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬಳಸಲಾಗುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Which statutory form is prescribed under election rules for the fresh inclusion of a voter name in the electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6 / Form 6
B) ನಮೂನೆ 7 / Form 7
C) ನಮೂನೆ 8 / Form 8
D) ನಮೂನೆ 8A / Form 8A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು 1960 ರ ಪ್ರಕಾರ ನಮೂನೆ 6 (Form 6) ಅನ್ನು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Form 6 is exclusively prescribed for the fresh inclusion of voters.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution guarantees universal adult suffrage for elections?

A) ವಿಧಿ 324 / Article 324
B) ವಿಧಿ 325 / Article 325
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 328 / Article 328

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 (Article 326) ರ ಪ್ರಕಾರ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಮತದಾನದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. Article 326 establishes adult suffrage.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act lowered the voting age in India from 21 to 18 years?

A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1976 / 42nd Amendment Act 1976
B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1978 / 44th Amendment Act 1978
C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 / 61st Amendment Act 1988
D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1992 / 73rd Amendment Act 1992

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1988 ರ 61ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು (1989ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು). The 61st Amendment Act, 1988 reduced the voting age to 18.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆಗೆ (Correction/Shifting) ಬಳಸಲಾಗುವ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Which form is utilized for correction of entries or shifting of residence in the electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6 / Form 6
B) ನಮೂನೆ 6A / Form 6A
C) ನಮೂನೆ 7 / Form 7
D) ನಮೂನೆ 8 / Form 8

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ವಿವರ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ವರ್ಗಾವಣೆ ಅಥವಾ ಎಪಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನಮೂನೆ 8 (Form 8) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. Form 8 is used for correction and shifting of residence.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ (ECI) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution provides for the establishment and powers of the Election Commission of India?

A) ವಿಧಿ 315 / Article 315
B) ವಿಧಿ 324 / Article 324
C) ವಿಧಿ 330 / Article 330
D) ವಿಧಿ 352 / Article 352

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. Article 324 vests election control in the ECI.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Registration of Electors Rules) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು? / In which year were the Registration of Electors Rules framed in India?

A) 1950
B) 1951
C) 1960
D) 1972

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು 1960 ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿತು. The Registration of Electors Rules were framed in 1960.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ (CEC) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು? / Who is currently serving as the Chief Election Commissioner (CEC) of India?

A) ರಾಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ / Rajiv Kumar
B) ಸುಶೀಲ್ ಚಂದ್ರ / Sushil Chandra
C) ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ / Gyanesh Kumar
D) ಎಸ್.ವೈ. ಖುರೇಷಿ / S.Y. Quraishi

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. Gyanesh Kumar is serving as the Chief Election Commissioner.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲೇ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಬಹುದು. 2. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು 1960 ರ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. / Consider the statements: 1. The CEC can only be removed in like manner as a judge of the Supreme Court. 2. The ECI cannot unilaterally alter statutory forms prescribed under the Registration of Electors Rules 1960. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324(5) ಪ್ರಕಾರ CEC ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಗವು ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. Both statements are accurate under constitutional law.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅನರ್ಹ ಅಥವಾ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು (Deletion/Objection) ಬಳಸಲಾಗುವ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Which form is used for raising objections against or seeking deletion of an entry in the electoral roll?

A) ನಮೂನೆ 6 / Form 6
B) ನಮೂನೆ 7 / Form 7
C) ನಮೂನೆ 8 / Form 8
D) ನಮೂನೆ 9 / Form 9

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಮೂನೆ 7 (Form 7) ಅನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. Form 7 is used for objections and deletions.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವೇಳೆ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ‘BLO’ ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of the grassroot electoral official designated as ‘BLO’?

A) Block Level Officer
B) Booth Level Officer
C) Basic Literacy Officer
D) Bureau Legal Officer

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): BLO ಎಂದರೆ Booth Level Officer (ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ) ಎಂದರ್ಥ. BLO stands for Booth Level Officer.