ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0: ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ಕಚೇರಿ ಕಡತಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ | Special Campaign 6.0 for Swachhata and Governance

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (DARPG) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0 (Special Campaign 6.0) ರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಂತವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026 ರವರೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. / The Department of Administrative Reforms and Public Grievances launched the implementation phase of Special Campaign 6.0 across Union Ministries from October 2 to 31, 2026.
• ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಗಣಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಶ್ರಮದಾನ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಕಡತಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿವೆ. / Various Ministries launched drives for e-waste disposal, cleanliness, office decluttering, and resolving public grievances.
• ಸಂಸದರ ಪತ್ರಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು, ಸಂಸದೀಯ ಭರವಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಭೌತಿಕ ಕಡತಗಳನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / Priority is given to disposing pending VIP references, public grievances, PG appeals, parliamentary assurances, and scrap materials.
• ಕಳೆದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಳೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ವಿಲೇವಾರಿಯಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಚದರಡಿ ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. / Past editions yielded hundreds of crores in revenue from scrap disposal while reclaiming millions of square feet of prime office space.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಕೇಂದ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ DARPG ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / DARPG functions under the Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions as the lead agency for administrative reforms.
• ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು CPGRAMS (Centralised Public Grievance Redress and Monitoring System) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / Public grievance redressal across ministries is anchored via the online CPGRAMS portal.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಡಾವಳಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ದಕ್ಷತೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸರ್ಕಾರ, ಗರಿಷ್ಠ ಆಡಳಿತ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. / The campaign aligns with the principle of “Minimum Government, Maximum Governance” and efficient public service delivery.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಅಭಿಯಾನದ ಹೆಸರು: ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0 (Special Campaign 6.0).
• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: DARPG (Department of Administrative Reforms and Public Grievances).
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ಅವಧಿ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026.
• ಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2026.
• ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ: ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಾಕಿ ಕಡತಗಳ ಶೀಘ್ರ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಜಾಗ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡತಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0’ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದು? / Which is the nodal Department spearheading Special Campaign 6.0 for cleanliness and pendency reduction?

A) ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DARPG) / Department of Administrative Reforms and Public Grievances (DARPG)
B) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (DEA) / Department of Economic Affairs (DEA)
C) ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) / Department of Telecommunications (DoT)
D) ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆ / Department of School Education and Literacy

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ DARPG ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0 ರ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿದೆ. / DARPG is the nodal agency for coordinating and monitoring Special Campaign 6.0 across all ministries.