ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಕಡತ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0 ಪೋರ್ಟಲ್ ಚಾಲನೆ | Special Campaign 6.0 Web Portal Launch

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DARPG) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ 84 ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಕಡತ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0’ (Special Campaign 6.0) ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. / Department of Administrative Reforms and Public Grievances (DARPG) scheduled the rollout of the dedicated monitoring portal for Special Campaign 6.0 across all 84 Union Ministries and Departments.
• ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಿಂದ 30 ರವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತವನ್ನು (Preparatory Phase) ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ 31, 2026 ರವರೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಂತವನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ. / The campaign features a preparatory phase from September 16–30, followed by the active implementation phase from October 2–31, 2026.
• ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸಮರ್ಥ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ (Collection, Segregation, and Disposal of e-Waste) ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಜಾಗವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು. / Primary focus lies on institutionalizing saturation-level cleanliness and dedicated scientific disposal of accumulated electronic waste (e-waste).
• ಹಿಂದಿನ 5 ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ (2021 ರಿಂದ 2025) 24.20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಚೇರಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ತಲುಪಲಾಗಿದ್ದು, 1.80 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕಡತಗಳನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಗ್ನಾವಶೇಷ/ಗುಜುರಿ ಮಾರಾಟದಿಂದ ₹5,102.91 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Over five previous editions, 24.20 lakh sites were covered, freeing 1.80 crore obsolete files and generating ₹5,102.91 crore from scrap disposal.
• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ಸಪ್ತಾಹ (Good Governance Week) ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / Comprehensive assessment reports documenting best citizen-centric practices are released annually during Good Governance Week in December.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ದಿನ (Good Governance Day): ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (2014 ರಿಂದ ಆರಂಭ). / Celebrated every year on December 25 to mark the birth anniversary of former Prime Minister Atal Bihari Vajpayee.
• CPGRAMS ಪೋರ್ಟಲ್: ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Centralized Public Grievance Redress and Monitoring System) DARPG ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ 24x7 ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. / Flagship citizen grievance redressal platform managed by DARPG.
• ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಡತ ವಿಲೇವಾರಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸನ್ನದು (Citizens’ Charter) ಪಾಲನೆಯು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 (ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಹಕ್ಕು) ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. / Promotes administrative transparency, responsiveness, and accountability under constitutional governance ethics.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DARPG - Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions). / Nodal Department: DARPG.
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ದಿನಾಂಕಗಳು: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026. / Implementation Phase: October 2 to 31, 2026.
• ಪ್ರಮುಖ ಗಮನ: ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ. / Core Focus: Scientific e-waste management and pending reference clearance.
• ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30. / Preparatory Phase: 16–30 September 2026.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಕಡತಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ’ದ (Special Campaign) ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದು? / Which is the nodal department responsible for coordinating and steering the ‘Special Campaign’ across all Union Government offices?

A) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ / Department of Economic Affairs
B) ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DARPG) / Department of Administrative Reforms and Public Grievances (DARPG)
C) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
D) ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆ / Department of Environment

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2021 ರಿಂದ ಈ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ DARPG ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿದೆ. / DARPG under the Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions acts as the nodal coordinator for Special Campaigns since 2021.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0’ ರ ಅಧಿಕೃತ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹಂತ (Implementation Phase) ಯಾವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? / What is the scheduled timeframe for the implementation phase of Special Campaign 6.0 in 2026?

A) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 15 / 1 to 15 September
B) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಿಂದ 30 / 16 to 30 September
C) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ 31 / 2 to 31 October
D) ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 30 / 1 to 30 November

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿಯಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2026 ರವರೆಗೆ ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. / The active implementation phase runs throughout the month of October (2nd to 31st October 2026).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 6.0 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? / Under Special Campaign 6.0, what specific operational issue has been given targeted priority?

A) ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನಗಳ ಖರೀದಿ / Procurement of official fleet
B) ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸಮರ್ಥ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ / Effective collection, segregation, and scientific disposal of e-waste
C) ವಿದೇಶಿ ನಿಯೋಗಗಳ ಆತಿಥ್ಯ / Hosting foreign delegations
D) ಕಾಗದದ ಫೈಲ್‌ಗಳ ಮುದ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಳ / Expanding paper file registries

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ (e-waste) ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / The guidelines mandate a dedicated focus on effective collection, segregation, and eco-friendly disposal of electronic waste.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ‘ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ದಿನ’ವನ್ನು (Good Governance Day) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is Good Governance Day observed every year in India?

A) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2
B) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26
C) ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 / December 25
D) ಜನವರಿ 26 / January 26

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25 ಅನ್ನು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Good Governance Day is celebrated on December 25 to commemorate the birth anniversary of former PM Atal Bihari Vajpayee.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ನಾಗರಿಕರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆ ಯಾವುದು? / Which centralized online portal allows Indian citizens to lodge public grievances against government ministries 24x7?

A) CPGRAMS
B) PRAGATI
C) UMANG
D) SWAYAM

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CPGRAMS (Centralized Public Grievance Redress and Monitoring System) ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿದೆ. / CPGRAMS is the integrated single-window grievance platform developed and monitored by DARPG.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ 1.0 ರಿಂದ 5.0 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಗುಜುರಿ ವಿಲೇವಾರಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗಳಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವೆಷ್ಟು? / Approximately how much revenue was generated by the Government of India through scrap disposal across the first five editions of the Special Campaign?

A) ₹1,200 ಕೋಟಿ / ₹1,200 crore
B) ₹2,500 ಕೋಟಿ / ₹2,500 crore
C) ₹5,100 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ / Over ₹5,100 crore
D) ₹10,000 ಕೋಟಿ / ₹10,000 crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐದು ಆವೃತ್ತಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗ್ನಾವಶೇಷ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿ ₹5,102.91 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. / More than ₹5,102 crore has been generated in revenue purely from office scrap and unserviceable item auctions.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ’ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕಚೇರಿಗಳು ಒಳಪಡುತ್ತವೆ? / Which of the following government establishments fall under the jurisdiction of Special Campaign 6.0?

A) ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು / Union Ministries and Departments
B) ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳು / Autonomous bodies and PSUs
C) ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು (Missions abroad) / Indian diplomatic missions abroad
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳು ಈ ಅಭಿಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. / The saturation approach covers field formations, autonomous organizations, subordinate offices, and Indian missions abroad.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the name of the ICT-based multi-modal platform chaired by the PM to review proactive governance and mega infrastructure projects?

A) PRAGATI
B) SAMARTH
C) DAKSH
D) DISHA

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): PRAGATI (Pro-Active Governance And Timely Implementation) ಎಂಬುದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳ ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಇರುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. / PRAGATI is the unique platform integrating digital technologies to review project milestones directly with Chief Secretaries and Union Secretaries.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಚೇರಿ (e-Office) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which premier government technology organization developed the ‘e-Office’ software for paperless administration in India?

A) ಇಸ್ರೋ / ISRO
B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ (NIC) / National Informatics Centre (NIC)
C) ಸಿ-ಡಾಕ್ / C-DAC
D) ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವೀಸಸ್ / TCS

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಇ-ಆಫೀಸ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರ (NIC) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. / The e-Office digital workplace suite was designed and implemented by the National Informatics Centre (NIC).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿಯಾನ’ದ ಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತ (Preparatory Phase) ಯಾವ ದಿನಾಂಕಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? / What are the dates for the preparatory phase of Special Campaign 6.0?

A) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 10 / September 1 to 10
B) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಿಂದ 30 / September 16 to 30
C) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಿಂದ 5 / October 1 to 5
D) ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 15 / November 1 to 15

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಡತಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಯ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಿಂದ 30 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. / The preparatory phase for identifying scrap sites and scrap quantification runs from September 16th to 30th.