ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ – ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 | Science and Technology – Important Current Affairs, September 2026
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು: ಇಸ್ರೋ ಇಒಎಸ್-05 ಉಡಾವಣೆ, ಜುನ್ಪುಟ್ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ, ವಿಮರ್ಶ 2026, ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0, 20 mK ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್, ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ 85ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ, ಇಎಸ್ಎ ಜ್ಯೂಸ್ ಫ್ಲೈಬೈ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವರದಿಯ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಸಂಕಲನ ಹಾಗೂ 15 ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. | Bilingual compilation of September 2026 Science, Space, Defence Tech, and Quantum milestones including ISRO EOS-05 launch, Junput DRDO range, VIMARSH 2026, Semicon 2.0, 20 mK dilution refrigerator, CSIR 85th Foundation Day, ESA JUICE flyby, and Quantum STI report with static GS and 15 MCQs.
1. ತಿಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು (Important Events of the Month):
1. ಇಸ್ರೋದ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 ಮೂಲಕ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಉಪಗ್ರಹ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ | ISRO Successfully Launches EOS-05 (GISAT-1A) Aboard GSLV-F17 (04 September 2026)
- ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದ ಎರಡನೇ ಉಡಾವಣಾ ಪ್ಯಾಡ್ನಿಂದ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 (GSLV Mk II) ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ 2,367 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. / ISRO successfully launched the 2,367 kg EOS-05 (GISAT-1A) Earth observation satellite aboard GSLV-F17 (GSLV Mk II) from the Second Launch Pad at Satish Dhawan Space Centre, Sriharikota.
- ಕಕ್ಷೆ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಉಪಗ್ರಹವು 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 35,786 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. / Following orbit-raising manoeuvres using its Liquid Apogee Motor, the satellite successfully settled into geostationary orbit (about 35,786 km altitude) on 8 September 2026.
- 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇದು 700 ಎಂಎಂ ರಿಚ್ಚೆ-ಕ್ರೆಟಿಯನ್ ದೂರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ VNIR ಮತ್ತು SWIR ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಚಂಡಮಾರುತ, ಪ್ರವಾಹ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಮುಂತಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. / With a 10-year mission life, it carries a 700 mm Ritchey–Chretien telescope with VNIR and SWIR detectors to provide near real-time disaster monitoring (cyclones, floods, forest fires), agricultural assessment, and surveillance.
2. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 9ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಕ್ಸ್ಪೋ (BSX 2026) ಆಯೋಜನೆ | 9th Bengaluru Space Expo (BSX 2026) Held at BIEC, Bengaluru (07 September 2026)
- 9ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಕ್ಸ್ಪೋ (BSX 2026) 7ರಿಂದ 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (BIEC) ನಡೆಯಿತು. / The 9th edition of the Bengaluru Space Expo (BSX 2026) was held from 7 to 9 September 2026 at the Bangalore International Exhibition Centre (BIEC).
- ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ (NewSpace) ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಈ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ‘ಯುರೋಪ್–ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಪೇಸ್ ಕನೆಕ್ಟ್’ ಅಧಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ಭಾರತ–ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. / Showcasing India’s expanding commercial NewSpace economy, the expo featured the Europe–India Space Connect session and India–Switzerland industrial dialogues.
- ಉಪಗ್ರಹ ತಯಾರಿಕೆ, ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾವಿಟಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಕ್ಷೀಯ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. / It highlighted the role of Indian space startups in satellite manufacturing, microgravity life-science research, subsystems, and orbital services.
3. ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಂದ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ’ ಕರಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ | Science Ministries Conduct Nationwide Swachh Sagar, Surakshit Sagar Campaign (10 September 2026)
- ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoES), ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ (CSIR), ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ (DST) ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ (DBT) ಜಂಟಿಯಾಗಿ 10ರಿಂದ 19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರವರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ’ ಕರಾವಳಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು. / The Ministry of Earth Sciences (MoES), CSIR, Department of Science and Technology (DST), and Department of Biotechnology (DBT) jointly conducted the nationwide Swachh Sagar, Surakshit Sagar coastal cleanliness campaign from 10 to 19 September 2026.
- ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಾವಳಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಸಾಗರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. / Aligned with International Coastal Cleanup Day, the drive aimed to translate marine science and ocean conservation initiatives into a nationwide public movement.
4. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಜುನ್ಪುಟ್ನಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ನೂತನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ | West Bengal Clears DRDO’s New Missile Test Range at Junput, Purba Medinipur (13 September 2026)
- ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುನ್ಪುಟ್ನಲ್ಲಿ 8.73 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒದ (DRDO) ನೂತನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ರೇಡಾರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. / The West Bengal state government granted approval for setting up DRDO’s new weapons, missile, and radar test range across 8.73 acres at Junput in Purba Medinipur district.
- ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅನುಮತಿಯ ನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಇದು ಒಡಿಶಾದ ಚಾಂದಿಪುರದ ಸಮಗ್ರ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯದಿಂದ (ITR) ಸುಮಾರು 70 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. / Following earlier clearance from the Ministry of Environment, Forest and Climate Change, the site lies about 70 km from Odisha’s Integrated Test Range (ITR) at Chandipur.
- ಒಡಿಶಾದ ಐಟಿಆರ್ ಚಾಂದಿಪುರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯದ ನಂತರ ಇದು ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯವಾಗಲಿದ್ದು, ಚಾಂದಿಪುರದ ಮೇಲಿನ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಿದೆ. / It will serve as DRDO’s third major missile testing range after ITR Chandipur and the Machilipatnam Test Range, easing operational load on Chandipur.
5. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಿಮರ್ಶ 2026’ ಡಿಆರ್ಡಿಒ–ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆ | Defence Minister Rajnath Singh Unveils Policy Initiatives at VIMARSH 2026 DRDO–Industry Meet (15 September 2026)
- ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಭವನದ ಡಾ. ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಠಾರಿ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ವಿಮರ್ಶ 2026’ (VIMARSH 2026) ಡಿಆರ್ಡಿಒ–ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನೀತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. / Defence Minister Rajnath Singh unveiled key policy initiatives at VIMARSH 2026, a DRDO–Industry Synergy Meet held at Dr. D.S. Kothari Auditorium, DRDO Bhawan, New Delhi on 15 September 2026.
- ಎಂಎಸ್ಎಂಇಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ನೇರ ಧನಸಹಾಯ, ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್, ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೋರ್ಸ್-ಕೋಡ್ (Source-Code) ಹಂಚಿಕೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. / New frameworks were unveiled offering direct funding, incubation, and dedicated DRDO test-facility access for MSMEs and startups, along with controlled source-code access for authorised licensees.
- ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 13 ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ 9 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ (ToT) ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ‘ಸಮರ್ 2.0’ (SAMAR 2.0) ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (QCI) ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. / Nine technology-transfer (ToT) licensing agreements were handed to 13 manufacturing partners, and DRDO signed a contract with the Quality Council of India (QCI) for SAMAR 2.0.
6. ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರಲ್ಲಿ ‘ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0’ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಅನಾವರಣ | Semicon 2.0 Six-Pillar Roadmap Unveiled at SEMICON India 2026 (17 September 2026)
- ನವದೆಹಲಿಯ ಯಶೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 17–19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ‘ಸಿಲಿಕಾನ್ನಿಂದ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳವರೆಗೆ: ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ’ (From Silicon to Systems: Building the Ecosystem) ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದಡಿ ನಡೆದ ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರಲ್ಲಿ ‘ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0’ (Semicon 2.0) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. / At SEMICON India 2026 (17–19 September 2026, Yashobhoomi, New Delhi) themed From Silicon to Systems: Building the Ecosystem, India unveiled its roadmap for transition to Semicon 2.0.
- ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 ವಿನ್ಯಾಸ, ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ಯಾಬ್ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R and D) ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಭಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಆರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. / Semicon 2.0 focuses on six strategic pillars: design, machines and materials, more fabs, advanced packaging, R and D, and talent development.
- ಚಿಪ್ಇನ್ ಕೇಂದ್ರದ (ChipIN Centre) ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮೂರು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಘಟಕಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. / MeitY highlighted that institutions and startups have created over 300 chip designs through the centralised ChipIN Centre, while three commercial semiconductor facilities have already commenced production.
7. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ 20 mK ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಒಪ್ಪಂದ | DRDO Signs First High-Value Deep-Tech TDF Deal for 20 mK Dilution Refrigerator (24 September 2026)
- ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿ (TDF) ಯೋಜನೆಯಡಿ ₹500 ಕೋಟಿ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ನಿಧಿಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜೀರೋ ಎಂಕೆ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ (Zero mK India Pvt Ltd) ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. / Under DRDO’s Technology Development Fund (TDF) scheme, the first high-value deep-tech project agreement from the ₹500 crore corpus was signed on 24 September 2026 in New Delhi with Zero mK India Private Limited.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಅತಿ ಶೀತಲ 20 ಮಿಲಿಕೆಲ್ವಿನ್ (20 mK) ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಅನ್ನು ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. / Aligned with the National Quantum Mission, the project aims to indigenously develop a 20 millikelvin (20 mK) dilution refrigerator—an ultra-cold cryogenic platform essential for quantum computing.
- ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ಸಾಲಿಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (SSPL) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿದೇಶಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಿದೆ. / Guided by DRDO’s Solid State Physics Laboratory (SSPL), the initiative reduces India’s reliance on imported cryogenic quantum infrastructure.
8. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (CSIR) 85ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಚರಣೆ | Council of Scientific and Industrial Research (CSIR) Marks 85th Foundation Day (26 September 2026)
- 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1942ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು (CSIR) 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ತನ್ನ 85ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. / Established on 26 September 1942, the Council of Scientific and Industrial Research (CSIR) commemorated its 85th Foundation Day on 26 September 2026.
- ಇದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್–ಎಸ್ಇಆರ್ಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಓಪನ್ ಡೇ’ (Open Day) ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. / Across India, CSIR laboratories—including CSIR-SERC at Chennai—hosted Open Days and student science competitions to showcase indigenous R and D programmes.
9. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ESA) ಜ್ಯೂಸ್ ನೌಕೆಯ ಎರಡನೇ ಭೂಮಿ ಫ್ಲೈಬೈ ಯಶಸ್ವಿ | ESA’s JUICE Spacecraft Completes Second Earth Gravity-Assist Flyby (28 September 2026)
- ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ESA) ‘ಜುಪಿಟರ್ ಐಸಿ ಮೂನ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರರ್’ (JUICE) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲೆ 8,640 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಭೂಮಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ನೆರವಿನ ಫ್ಲೈಬೈ (Gravity-Assist Flyby) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. / ESA’s Jupiter Icy Moons Explorer (JUICE) successfully completed its second Earth gravity-assist flyby on 28 September 2026 at a closest approach of about 8,640 km over the Indian Ocean.
- ಈ ಫ್ಲೈಬೈ ನೌಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 3.5 ಕಿ.ಮೀ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಜ್ಯೂಸ್ 2031ರಲ್ಲಿ ಗುರು ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮತ್ತು 2034ರಲ್ಲಿ ಗುರು ಗ್ರಹದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಂದ್ರ ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. / The manoeuvre boosted JUICE’s velocity by 3.5 km/s, keeping it on trajectory to enter Jupiter’s orbit in July 2031 and orbit Jupiter’s largest moon Ganymede in December 2034.
- ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೌಕೆಯ ಜಾನಸ್ (JANUS) ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ 740 ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಸ್ಮೈಲ್ (SMILE) ಉಪಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಟೇಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿತು. / During the flyby, its JANUS camera captured 740 images of Earth and the Moon, while coordinating Earth magnetotail observations with the SMILE mission.
10. ಭಾರತದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಸ್ಟಿಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ | Principal Scientific Adviser Releases State of Progress in India’s Quantum STI Ecosystem Report (30 September 2026)
- ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ (PSA) ಕಚೇರಿಯು 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ‘ಭಾರತದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಸ್ಟಿಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ’ (State of Progress in India’s Quantum STI Ecosystem) ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. / The Office of the Principal Scientific Adviser (PSA) released the report titled State of Progress in India’s Quantum STI Ecosystem on 30 September 2026.
- ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ 15,272 ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲು ಶೇ. 4.47) ಭಾರತವು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 6ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ಚೀನಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ನಂತರ). / According to the report, India ranks 6th globally in quantum publications with 15,272 papers (4.47% global share) over the decade, behind China, the US, Germany, Japan, and the UK.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ನ (NQM) ನಾಲ್ಕು ಥೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಬ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 17 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 2 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 43 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂಶೋಧನೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಬ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. / Under the National Quantum Mission’s four Thematic Hubs—including Quantum Computing at IISc Bengaluru—quantum programmes have expanded across 43 institutions in 17 states and 2 UTs.
2. ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
- ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ (GSLV Mk II): ಇದು ಘನ, ದ್ರವ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಂತವನ್ನು (CUS) ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ಹಂತದ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿದ್ದು, ಭೂಸ್ಥಿರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ (GTO) ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / GSLV Mk II: A three-stage launch vehicle comprising solid, liquid, and an indigenously developed Cryogenic Upper Stage (CUS), used to place satellites into Geosynchronous Transfer Orbit (GTO).
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ (NQM): ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2023ರಲ್ಲಿ 2023–24ರಿಂದ 2030–31ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ₹6,003.65 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ಥೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಬ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ (IISc ಬೆಂಗಳೂರು), ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ (IIT ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು C-DOT), ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರಾಲಜಿ (IIT ಬಾಂಬೆ) ಹಾಗೂ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿವೈಸಸ್ (IIT ದೆಹಲಿ). / National Quantum Mission (NQM): Approved in April 2023 with an outlay of ₹6,003.65 crore (2023–24 to 2030–31), it anchors four Thematic Hubs at IISc Bengaluru, IIT Madras (with C-DOT), IIT Bombay, and IIT Delhi.
- ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO): 1958ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ; ಇದರ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ ‘ಬಲಸ್ಯ ಮೂಲಂ ವಿಜ್ಞಾನಂ’ (Strength’s Origin is in Knowledge). / DRDO: Established in 1958 under the Ministry of Defence and headquartered in New Delhi, DRDO’s motto is Balasya Mulam Vigyanam (Strength’s Origin is in Knowledge).
- ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (CSIR): 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1942ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ ಕೇಂದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಇದರ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / CSIR: Founded on 26 September 1942 under the Ministry of Science and Technology, CSIR has the Prime Minister of India as its ex-officio President.
- ಇಎಸ್ಎ ಜ್ಯೂಸ್ (JUICE) ಮತ್ತು ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್: ಏಪ್ರಿಲ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಯಾದ ಜ್ಯೂಸ್ ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಗ್ರಹದ ಚಂದ್ರನ (ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್) ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲಿರುವ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಾಗಿದೆ; ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್ ಸೌರಮಂಡಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. / ESA JUICE and Ganymede: Launched in April 2023, JUICE is the first spacecraft intended to orbit a moon other than Earth’s Moon; Ganymede is the Solar System’s largest moon and the only moon known to generate its own magnetic field.
- ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO): 15 ಆಗಸ್ಟ್ 1969ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ (SHAR) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿದೆ. / ISRO: Founded on 15 August 1969 and headquartered in Bengaluru, ISRO operates its primary spaceport at Satish Dhawan Space Centre (SHAR), Sriharikota, Andhra Pradesh.
3. ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ (Quick Revision Table):
| ಘಟನೆ / Event | ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ / Key Fact |
|---|---|
| ಇಸ್ರೋ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಉಡಾವಣೆ / ISRO EOS-05 Launch | ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 (04 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್); 2,367 ಕೆಜಿ; 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ಗೆ ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆ ಪ್ರವೇಶ / GSLV-F17 (04 Sep); 2,367 kg; settled in geostationary orbit on 8 Sep 2026 |
| 9ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಕ್ಸ್ಪೋ / 9th Bengaluru Space Expo (BSX 2026) | ಬಿಐಇಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು (7–9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್); ಯುರೋಪ್–ಭಾರತ ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ ಸಹಕಾರ / BIEC, Bengaluru (7–9 Sep); Europe–India NewSpace collaboration |
| ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ ಅಭಿಯಾನ / Swachh Sagar, Surakshit Sagar | 10–19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026; MoES, CSIR, DST, DBT ಜಂಟಿ ಕರಾವಳಿ ಅಭಿಯಾನ / 10–19 Sep 2026; joint coastal drive by MoES, CSIR, DST, and DBT |
| ಜುನ್ಪುಟ್ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ / Junput DRDO Missile Test Range | ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (8.73 ಎಕರೆ); ಡಿಆರ್ಡಿಒದ 3ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ / Purba Medinipur, West Bengal (8.73 acres); DRDO’s 3rd major test range |
| ವಿಮರ್ಶ 2026 ಡಿಆರ್ಡಿಒ–ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಭೆ / VIMARSH 2026 DRDO Meet | 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ನವದೆಹಲಿ; 9 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಪ್ಪಂದ; QCI ಜೊತೆ SAMAR 2.0 / 15 Sep, New Delhi; 9 ToT agreements; SAMAR 2.0 contract with QCI |
| ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ / Semicon 2.0 Roadmap | ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 (17–19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್); 6 ಸ್ತಂಭಗಳು; ChipIN ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 300+ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ / SEMICON India 2026 (17–19 Sep); 6 pillars; 300+ chip designs via ChipIN Centre |
| 20 mK ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಒಪ್ಪಂದ / 20 mK Dilution Refrigerator Deal | 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್; ಡಿಆರ್ಡಿಒ TDF ಮತ್ತು Zero mK India; ₹500 ಕೋಟಿ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ನಿಧಿ / 24 Sep; DRDO TDF and Zero mK India; ₹500 crore deep-tech corpus |
| ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ 85ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ / CSIR 85th Foundation Day | 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 (ಸ್ಥಾಪನೆ: 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1942); ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಓಪನ್ ಡೇ / 26 Sep 2026 (founded 26 Sep 1942); nationwide laboratory Open Days |
| ಇಎಸ್ಎ ಜ್ಯೂಸ್ ಭೂಮಿ ಫ್ಲೈಬೈ / ESA JUICE Earth Flyby | 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026; ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲೆ 8,640 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 2ನೇ ಫ್ಲೈಬೈ / 28 Sep 2026; 2nd Earth flyby at 8,640 km over Indian Ocean |
| ಭಾರತದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಸ್ಟಿಐ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿ / India’s Quantum STI Ecosystem Report | 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್; PSA ಕಚೇರಿ ಬಿಡುಗಡೆ; ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ 6ನೇ ಸ್ಥಾನ / 30 Sep; Office of PSA; India ranks 6th globally in quantum publications |
4. ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಅನ್ನು ಭೂಸ್ಥಿರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಯಾವ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿತು? / Which launch vehicle did ISRO successfully use in September 2026 to launch the Earth observation satellite EOS-05 (GISAT-1A) into Geosynchronous Transfer Orbit?
A) ಪಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಸಿ62 / PSLV-C62
B) ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 / GSLV-F17
C) ಎಲ್ವಿಎಂ3-ಎಂ5 / LVM3-M5
D) ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಡಿ5 / SSLV-D5
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಸ್ರೋ 4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ-ಎಫ್17 (GSLV Mk II) ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ 2,367 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು. / ISRO successfully launched the 2,367 kg EOS-05 (GISAT-1A) satellite aboard GSLV-F17 (GSLV Mk II) from Sriharikota on 4 September 2026.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇಸ್ರೋದ ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಉಪಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು 35,786 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರ) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 2. ಇದು 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the following statements regarding ISRO’s EOS-05 (GISAT-1A) satellite: 1. It successfully settled into geostationary orbit (about 35,786 km altitude) on 8 September 2026. 2. It has a 10-year mission life and supports near real-time monitoring of natural disasters. Which of the statements given above is/are correct?
A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಒಎಸ್-05 ಉಪಗ್ರಹವು ಕಕ್ಷೆ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಂತರ 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆ ತಲುಪಿತು ಹಾಗೂ 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಕೋಪ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. / EOS-05 reached geostationary orbit on 8 September 2026 after orbit-raising burns and provides near real-time disaster monitoring over a 10-year mission life.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒದ (DRDO) ನೂತನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ರೇಡಾರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ‘ಜುನ್ಪುಟ್’ (ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ) ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು? / In September 2026, which state government approved setting up DRDO’s new missile and radar test range at Junput in Purba Medinipur district?
A) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ / West Bengal
B) ಒಡಿಶಾ / Odisha
C) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ / Andhra Pradesh
D) ತಮಿಳುನಾಡು / Tamil Nadu
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಒಡಿಶಾದ ಐಟಿಆರ್ ಚಾಂದಿಪುರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುನ್ಪುಟ್ನಲ್ಲಿ 8.73 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ನೂತನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. / The West Bengal government approved DRDO’s new 8.73-acre missile and radar test range at Junput, Purba Medinipur, to ease the load on ITR Chandipur.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ‘ವಿಮರ್ಶ 2026’ (VIMARSH 2026) ಡಿಆರ್ಡಿಒ–ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮನ್ವಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸಮರ್ 2.0’ (SAMAR 2.0) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು? / At VIMARSH 2026, the DRDO–Industry Synergy Meet held in New Delhi on 15 September 2026, with which organisation did DRDO sign a contract for SAMAR 2.0?
A) ಭಾರತೀಯ ಮಾನಕ ಬ್ಯೂರೋ (BIS) / Bureau of Indian Standards (BIS)
B) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
C) ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ (CSIR) / CSIR
D) ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (QCI) / Quality Council of India (QCI)
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಮರ್ಶ 2026 ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಸಮರ್ 2.0ಗಾಗಿ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (QCI) ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. / At VIMARSH 2026, DRDO signed a contract with the Quality Council of India (QCI) for version 2.0 of SAMAR, its manufacturing assessment and rating system.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026ರಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಂಡ ‘ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0’ (Semicon 2.0) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು ವಿನ್ಯಾಸ, ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಫ್ಯಾಬ್ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಆರು ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. 2. ಚಿಪ್ಇನ್ ಕೇಂದ್ರದ (ChipIN Centre) ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the following statements regarding the Semicon 2.0 roadmap unveiled at SEMICON India 2026: 1. It focuses on six strategic pillars including design, machines and materials, more fabs, advanced packaging, R and D, and talent development. 2. Academic institutions and startups have developed over 300 chip designs through the centralised ChipIN Centre. Which of the statements given above is/are correct?
A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೆಮಿಕಾನ್ 2.0 ಆರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಚಿಪ್ಇನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Semicon 2.0 is built on six strategic pillars and over 300 chip designs have been developed via the ChipIN Centre, making both statements correct.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಡಿಆರ್ಡಿಒದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿ (TDF) ಯೋಜನೆಯಡಿ ₹500 ಕೋಟಿ ಡೀಪ್-ಟೆಕ್ ನಿಧಿಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಯಾವ ಉಪಕರಣದ ಸ್ವದೇಶಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ‘ಜೀರೋ ಎಂಕೆ ಇಂಡಿಯಾ’ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು? / On 24 September 2026, for the indigenous development of which system did DRDO sign its first high-value deep-tech TDF agreement with Zero mK India Pvt Ltd?
A) ಹೈಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಮ್ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್ / Hypersonic scramjet engine
B) ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ 20 mK ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ / 20 mK dilution refrigerator for quantum applications
C) ಸ್ವದೇಶಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸೋನಾರ್ / Indigenous submarine sonar
D) ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರ / Optical atomic clock
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಟಿಡಿಎಫ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ 20 ಮಿಲಿಕೆಲ್ವಿನ್ (20 mK) ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಅನ್ನು ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಜೀರೋ ಎಂಕೆ ಇಂಡಿಯಾ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. / Under DRDO’s TDF scheme, the agreement with Zero mK India Pvt Ltd aims to indigenously develop a 20 mK dilution refrigerator essential for quantum computing.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ತನ್ನ 85ನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (CSIR) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು? / Who is the ex-officio President of the Council of Scientific and Industrial Research (CSIR), which celebrated its 85th Foundation Day on 26 September 2026?
A) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
B) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President of India
C) ಕೇಂದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವರು / Union Minister of Science and Technology
D) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು / Principal Scientific Adviser to the Government of India
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): 26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1942ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಿಎಸ್ಐಆರ್ (CSIR) ಸೊಸೈಟಿಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / Founded on 26 September 1942, the CSIR Society has the Prime Minister of India as its ex-officio President.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಭೂಮಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಫ್ಲೈಬೈ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ‘ಜ್ಯೂಸ್’ (JUICE) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಯಾವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದೆ? / The JUICE spacecraft, which completed its second Earth gravity-assist flyby over the Indian Ocean on 28 September 2026, belongs to which space agency?
A) ನಾಸಾ (NASA) / NASA
B) ಜಾಕ್ಸಾ (JAXA) / JAXA
C) ರೋಸ್ಕಾಸ್ಮೊಸ್ (Roscosmos) / Roscosmos
D) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ (ESA) / European Space Agency (ESA)
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜ್ಯೂಸ್ (Jupiter Icy Moons Explorer) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ESA) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗುರು ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಮಾವೃತ ಚಂದ್ರರ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್) ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ. / JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) is a European Space Agency (ESA) mission headed to study Jupiter and its icy moons, culminating in orbit around Ganymede.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 30 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರ (PSA) ಕಚೇರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ‘ಭಾರತದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಎಸ್ಟಿಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ ದಶಕದ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ? / According to the Office of the PSA’s State of Progress in India’s Quantum STI Ecosystem report released on 30 September 2026, what is India’s global rank in quantum research publications over the decade?
A) 3ನೇ ಸ್ಥಾನ / 3rd
B) 6ನೇ ಸ್ಥಾನ / 6th
C) 9ನೇ ಸ್ಥಾನ / 9th
D) 12ನೇ ಸ್ಥಾನ / 12th
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): 15,272 ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೇ. 4.47 ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಚೀನಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯುಕೆ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 6ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. / With 15,272 publications accounting for 4.47% of global output, India ranks 6th globally behind China, the US, Germany, Japan, and the UK.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ (NQM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಥೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಬ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಥೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಬ್’ ಅನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under the National Quantum Mission (NQM), at which institution is the Quantum Computing Thematic Hub established?
A) ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿ / IIT Delhi
B) ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆ / IIT Bombay
C) ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IISc), ಬೆಂಗಳೂರು / Indian Institute of Science (IISc), Bengaluru
D) ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ / IIT Madras
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಬ್ ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ ಹಬ್ ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ (ಸಿ-ಡಾಟ್ ಜೊತೆ), ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಹಬ್ ಐಐಟಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ಹಬ್ ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / Under NQM, Quantum Computing is hosted at IISc Bengaluru, Quantum Communication at IIT Madras (with C-DOT), Sensing and Metrology at IIT Bombay, and Materials and Devices at IIT Delhi.
ಪ್ರಶ್ನೆ 11: 7ರಿಂದ 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರವರೆಗೆ 9ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಕ್ಸ್ಪೋ (BSX 2026) ಎಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು? / Where was the 9th Bengaluru Space Expo (BSX 2026) held from 7 to 9 September 2026?
A) ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ (BIEC) / Bangalore International Exhibition Centre (BIEC)
B) ಯಲಹಂಕ ವಾಯುನೆಲೆ / Yelahanka Air Force Station
C) ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಭವನ / ISRO Headquarters, Antariksh Bhavan
D) ಅರಮನೆ ಮೈದಾನ, ಬೆಂಗಳೂರು / Palace Grounds, Bengaluru
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): 9ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಎಕ್ಸ್ಪೋ (BSX 2026) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (BIEC) ನಡೆಯಿತು. / The 9th Bengaluru Space Expo (BSX 2026) was hosted at the Bangalore International Exhibition Centre (BIEC).
ಪ್ರಶ್ನೆ 12: 10ರಿಂದ 19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರವರೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಕರಾವಳಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನದ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the nationwide coastal cleanliness campaign jointly conducted by India’s Science Ministries from 10 to 19 September 2026?
A) ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಅಭಿಯಾನ / Samudra Manthan Abhiyan
B) ನೀಲ ಸಾಗರ ಮಿಷನ್ / Neela Sagar Mission
C) ಹರಿತ ತೀರ ಅಭಿಯಾನ / Harit Teera Abhiyan
D) ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ / Swachh Sagar, Surakshit Sagar
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, ಸಿಎಸ್ಐಆರ್, ಡಿಎಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಡಿಬಿಟಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ 10–19 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು. / MoES, CSIR, DST, and DBT jointly conducted the Swachh Sagar, Surakshit Sagar coastal cleanliness campaign from 10 to 19 September 2026.
ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ಇಎಸ್ಎ ಜ್ಯೂಸ್ (JUICE) ನೌಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು 2034ರಲ್ಲಿ ಗುರು ಗ್ರಹದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಂದ್ರ ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. 2. ಗ್ಯಾನಿಮೀಡ್ ಸೌರಮಂಡಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 3. ಜ್ಯೂಸ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ನಾಸಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the following statements regarding ESA’s JUICE spacecraft: 1. It is scheduled to enter orbit around Jupiter’s largest moon Ganymede in 2034. 2. Ganymede is the largest moon in the Solar System and generates its own magnetic field. 3. JUICE was jointly built by NASA and ISRO. Which of the statements are correct?
A) ಕೇವಲ 1 ಮತ್ತು 3 / 1 and 3 only
B) ಕೇವಲ 1 ಮತ್ತು 2 / 1 and 2 only
C) ಕೇವಲ 2 ಮತ್ತು 3 / 2 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಜ್ಯೂಸ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ESA) ನೇತೃತ್ವದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು (NASA, JAXA ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ), ಇಸ್ರೋ ಇದರ ನಿರ್ಮಾತೃ ಅಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect because JUICE is led by ESA with contributions from NASA, JAXA, and the Israel Space Agency, not ISRO.
ಪ್ರಶ್ನೆ 14: ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ (GSLV Mk II) ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the following statements is correct regarding the configuration of ISRO’s GSLV Mk II launch vehicle?
A) ಇದು ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಘನ ಇಂಧನ ವಾಹನವಾಗಿದೆ / It is a four-stage all-solid vehicle
B) ಇದು ಎರಡು ಹಂತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ರವ ಇಂಧನ ವಾಹನವಾಗಿದೆ / It is a two-stage all-liquid vehicle
C) ಇದು ಘನ, ದ್ರವ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ಹಂತದ ವಾಹನವಾಗಿದೆ / It is a three-stage vehicle comprising solid, liquid, and an indigenously developed Cryogenic Upper Stage
D) ಇದು ಕೇವಲ 500 ಕೆಜಿ ಒಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ / It is used solely for small satellites under 500 kg
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಿಎಸ್ಎಲ್ವಿ ಎಂಕೆ II ಘನ, ದ್ರವ ಮತ್ತು ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಂತವನ್ನು (CUS) ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ಹಂತದ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿದೆ. / GSLV Mk II is a three-stage vehicle using solid, liquid, and an indigenously developed Cryogenic Upper Stage (CUS).
ಪ್ರಶ್ನೆ 15: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ/ಸ್ಥಳದೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ಇಒಎಸ್-05 (GISAT-1A) ಉಡಾವಣೆ – (i) ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, 2. ಜುನ್ಪುಟ್ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ – (ii) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ (ಇಸ್ರೋ), 3. 20 mK ಡೈಲ್ಯೂಷನ್ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ – (iii) ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಟಿಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು Zero mK India, 4. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಥೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಬ್ – (iv) ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರು. ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ: / Match the September 2026 Science and Technology developments with their corresponding location or institution: 1. EOS-05 (GISAT-1A) Launch – (i) Purba Medinipur, West Bengal, 2. Junput DRDO Test Range – (ii) Sriharikota (ISRO), 3. 20 mK Dilution Refrigerator – (iii) DRDO TDF and Zero mK India, 4. Quantum Computing Thematic Hub – (iv) IISc Bengaluru. Select the correct option:
A) 1-(ii), 2-(i), 3-(iii), 4-(iv) / 1-(ii), 2-(i), 3-(iii), 4-(iv)
B) 1-(i), 2-(ii), 3-(iii), 4-(iv) / 1-(i), 2-(ii), 3-(iii), 4-(iv)
C) 1-(ii), 2-(iii), 3-(i), 4-(iv) / 1-(ii), 2-(iii), 3-(i), 4-(iv)
D) 1-(iv), 2-(i), 3-(iii), 4-(ii) / 1-(iv), 2-(i), 3-(iii), 4-(ii)
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಒಎಸ್-05 ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ, ಜುನ್ಪುಟ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಲಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪೂರ್ಬ ಮೇದಿನಿಪುರದಲ್ಲಿದೆ, 20 mK ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಒಪ್ಪಂದ ಡಿಆರ್ಡಿಒ ಟಿಡಿಎಫ್ ಮತ್ತು Zero mK India ನಡುವೆ ನಡೆದಿದೆ ಹಾಗೂ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಹಬ್ ಐಐಎಸ್ಸಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. / EOS-05 was launched from Sriharikota, Junput range is in Purba Medinipur (West Bengal), the 20 mK refrigerator deal is between DRDO TDF and Zero mK India, and the Quantum Computing Hub is at IISc Bengaluru.
🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 3KPSC KASFDA SDAPSI PoliceSSCRailways
ಮೂಲ / Source: ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
Source: https://dailycurrentaffairs.in/post/september-2026-science-tech-current-affairs