ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಪ್ರಥಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದ ಶೃಂಗಸಭೆ | First SCO Cultural Dialogue Forum in New Delhi

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ನವದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ (Purana Qila) ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಪ್ರಥಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆ (Cultural Dialogue Forum) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ / The inaugural Shanghai Cooperation Organisation (SCO) Cultural Dialogue Forum is being hosted at the historic Purana Qila in New Delhi.
• ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ವತಿಯಿಂದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಈ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ / The three-day cultural conclave organized by the Union Ministry of Culture will be inaugurated by the Prime Minister.
• ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಚಿವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಒಕ್ಕೂಟದ ಎಲ್ಲಾ 10 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ / Official invitations have been extended to all 10 member nations of the SCO, including Pakistan.
• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪರ್ಕ, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದು ಈ ಸಂವಾದದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ / The forum focuses on revitalizing historical linkages, traditional arts, literature, and people-to-people cultural connectivity across Eurasia.
• ಶಾಂತಿ, ಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದಿದೆ / India aims to leverage cultural diplomacy to promote regional harmony and shared civilizational heritage.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟ (SCO): 2001ರಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಯುರೇಷಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಒಕ್ಕೂಟ / Eurasian political, economic, and security alliance formed in 2001.
• ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (10): ಭಾರತ, ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಚೀನಾ, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ರಷ್ಯಾ, ತಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್ (2023ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ) ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್ (2024ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಸದಸ್ಯ) / Member states include India, China, Russia, Pakistan, four Central Asian states, Iran, and Belarus.
• ಭಾರತದ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 2017ರ ಅಸ್ತಾನಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡವು / India and Pakistan became permanent members at the Astana Summit in 2017.
• RATS (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ರಚನೆ): ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನದ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ / Regional Anti-Terrorist Structure (RATS) is headquartered in Tashkent.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಎಸ್‌ಸಿಒ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ (Secretariat): ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ (Beijing, China) / Headquarters of SCO Secretariat is located in Beijing.
• ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು: ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ (Russian & Chinese) / Official working languages of SCO.
• ವಾರಣಾಸಿ (Varanasi): 2022-23ರಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ರಾಜಧಾನಿ’ (Cultural & Tourism Capital) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು / First-ever SCO Tourism and Cultural Capital was Varanasi.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಖಾಯಂ ಸಚಿವಾಲಯದ (Headquarters) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the permanent Secretariat of the Shanghai Cooperation Organisation (SCO) situated?

A) ಮಾಸ್ಕೋ, ರಷ್ಯಾ / Moscow, Russia
B) ತಾಷ್ಕೆಂಟ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ / Tashkent, Uzbekistan
C) ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ / Beijing, China
D) ಅಸ್ತಾನಾ, ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್ / Astana, Kazakhstan

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಧಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಚೀನಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ (ಆದರೆ RATS ಅಂಗ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳು ಯಾವ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದವು? / At which summit did India and Pakistan formally become full members of the SCO?

A) 2015 ಉಫಾ ಶೃಂಗಸಭೆ / 2015 Ufa Summit
B) 2017 ಅಸ್ತಾನಾ ಶೃಂಗಸಭೆ / 2017 Astana Summit
C) 2018 ಕಿಂಗ್ಡಾವೊ ಶೃಂಗಸಭೆ / 2018 Qingdao Summit
D) 2020 ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಶೃಂಗಸಭೆ / 2020 Saint Petersburg Summit

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2017ರ ಅಸ್ತಾನಾ (ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಅಂಗವಾದ ‘RATS’ ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of SCO’s Regional Anti-Terrorist Structure (RATS) located?

A) ಬಿಷ್ಕೆಕ್ / Bishkek
B) ದುಶಾನ್ಬೆ / Dushanbe
C) ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ / Tashkent
D) ಅಲ್ಮಾಟಿ / Almaty

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ರಚನೆ (Executive Committee of RATS) ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನದ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: 2024ರಲ್ಲಿ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) 10ನೇ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country formally joined as the 10th full member state of the SCO in 2024?

A) ಇರಾನ್ / Iran
B) ಬೆಲಾರಸ್ / Belarus
C) ಮಂಗೋಲಿಯಾ / Mongolia
D) ಟರ್ಕಿ / Turkey

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2023ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ 9ನೇ ಸದಸ್ಯನಾದರೆ, 2024ರ ಅಸ್ತಾನಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲಾರಸ್ 10ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ರಾಜಧಾನಿ’ (First Cultural and Tourism Capital) ಎಂದು ಭಾರತದ ಯಾವ ನಗರವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು? / Which Indian city was nominated as the first-ever SCO Tourism and Cultural Capital (2022-2023)?

A) ಉಜ್ಜಯಿನಿ / Ujjain
B) ವಾರಣಾಸಿ / Varanasi
C) ಹಂಪಿ / Hampi
D) ಜೈಪುರ / Jaipur

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2022-2023ರ ಅವಧಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರ ವಾರಣಾಸಿಯನ್ನು ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಮೊದಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಭಾಷೆಗಳು (Official Working Languages) ಯಾವುವು? / What are the official working languages of the Shanghai Cooperation Organisation?

A) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ / English and Hindi
B) ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ / Russian and Chinese
C) ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ / Russian and English
D) ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ / Arabic and Chinese

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಗಳು ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ (Russian and Chinese) ಮಾತ್ರ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟದ (SCO) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿಲ್ಲ? / Which among the following Central Asian nations is NOT a member of the SCO?

A) ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್ / Kazakhstan
B) ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ / Kyrgyzstan
C) ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ / Turkmenistan
D) ತಜಕಿಸ್ತಾನ್ / Tajikistan

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಶ್ವತ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿ (Permanent Neutrality) ಹೊಂದಿರುವ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಎಸ್‌ಸಿಒದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಶಾಂಘೈ ಫೈವ್’ (Shanghai Five) ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the precursor grouping ‘Shanghai Five’ originally established?

A) 1991
B) 1996
C) 2001
D) 2005

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಸ್‌ಸಿಒ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ 1996 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ತಜಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳು ಸೇರಿ ಶಾಂಘೈ ಫೈವ್ ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂವಾದ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಪುರಾನಾ ಕಿಲಾ’ (ಹಳೆಯ ಕೋಟೆ) ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾರಣರಾದವರು ಯಾರು? / Purana Qila in Delhi, the venue for the SCO Cultural Forum, was predominantly rebuilt by which ruler?

A) ಅಕ್ಬರ್ / Akbar
B) ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ / Sher Shah Suri
C) ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ / Alauddin Khalji
D) ಫಿರೋಜ್ ಶಾ ತುಘಲಕ್ / Firoz Shah Tughlaq

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಹುಮಾಯೂನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ (Sher Shah Suri) ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ‘ಶೇರ್‌ಗಢ್’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದನು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟವು ಯುರೇಷಿಯಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. 2. ಭಾರತವು 2023 ರಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿಒ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಹೆಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider the statements: 1. SCO is the largest regional organisation in Eurasia in terms of geographic scope and population. 2. India chaired the SCO Council of Heads of State Summit in 2023. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಎಸ್‌ಸಿಒ ವಿಶ್ವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 40% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭಾರತ 2023ರಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿತ್ತು.