ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಿ ಎಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ | SC on Digital Arrest Frauds
ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳೇ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ತುಂಬಿಕೊಡಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. The Supreme Court ruled that banks failing to exercise proper diligence in digital arrest frauds must compensate victims.
1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ (Digital Arrest) ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ (Suo Motu) ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಲೋಪ ಸಾಬೀತಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ (Due Diligence) ನಡೆಸದೆ ವಂಚಕರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಶೇ 50ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿವೆ ಎಂದು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆರ್. ವೆಂಕಟರಮಣಿ ಅವರು ನ್ಯಾಯಪೀಠಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ (RBI) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಯಾರನ್ನೂ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 (IT Act): ಸೆಕ್ಷನ್ 43A (ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವೈಫಲ್ಯ), ಸೆಕ್ಷನ್ 66D (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿರೂಪ ಧರಿಸಿ ಮಾಡುವ ವಂಚನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ).
ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS 2023): ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರಿಂದ 60 ರವರೆಗಿನ ನಿಯಮಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಂಧನ, ವಾರಂಟ್ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ (ವಿಡಿಯೋ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಬಂಧನ ಅಸಿಂಧು).
ಆರ್ಬಿಐ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿ (2017): ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕಡೆಯಿಂದ ಲೋಪ ಅಥವಾ ವಂಚನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Zero Liability) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C): ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಹಣಕಾಸು ಗುಪ್ತಚರ ಘಟಕ - ಭಾರತ (FIU-IND): ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ 2002 (PMLA) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು (STR) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆ: 1930 (ಹಣಕಾಸು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ವರದಿ ಮಾಡಲು).
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಪೋರ್ಟಲ್: cybercrime.gov.in.
ಕೇಂದ್ರ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: I4C (ಸ್ಥಾಪನೆ: 2020, ನವದೆಹಲಿ).
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಂಡ: CERT-In (ಸ್ಥಾಪನೆ: 2004, MeitY ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ? / Who heads the Supreme Court bench hearing the suo motu case on digital arrest cyber fraud?
A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ / Justice Sanjiv Khanna B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ಆರ್. ಗವಾಯಿ / Justice B.R. Gavai C) ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ / Chief Justice Surya Kant D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ / Justice Vikram Nath
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರಿದ್ದ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which nodal agency was established under the MHA to coordinate against cybercrimes in India?
A) ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C) / Indian Cyber Crime Coordination Centre (I4C) B) ಸಿಆರ್ಟಿ-ಇನ್ (CERT-In) / CERT-In C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಸಂಯೋಜಕರು (NCSC) / NCSC D) ಸಿ-ಡಾಕ್ (C-DAC) / C-DAC
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ I4C (Indian Cyber Crime Coordination Centre) ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ತಡೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಆನ್ಲೈನ್ ಸೈಬರ್ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವುದು? / What is the national helpline number in India to report cyber financial fraud immediately?
A) 112 B) 1930 C) 1098 D) 155260
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ 1930 ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Regarding the concept of ‘Digital Arrest’ under Indian law, which statement is correct?
A) ಬಿಎನ್ಎಸ್ಎಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ವಿಡಿಯೋ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಬಂಧಿಸಬಹುದು / Police can arrest accused via video calls under BNSS B) ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು / CBI can issue digital arrest warrants under IT Act C) ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಾಟ್ಸಾಪ್ ವಿಡಿಯೋ ಮೂಲಕ ರಿಮಾಂಡ್ಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು / Courts can remand individuals via WhatsApp video calls D) ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ / There is no legal provision or concept called ‘Digital Arrest’ under Indian law
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ (CrPC ಅಥವಾ BNSS) ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲ. ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕ ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನ ಮೆಮೊ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 (IT Act) ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿರೂಪ ಧರಿಸಿ ಮಾಡುವ ವಂಚನೆಗೆ (Cheating by personation) ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ? / Which section of IT Act 2000 penalizes cheating by personation by using computer resources?
A) ಸೆಕ್ಷನ್ 43 / Section 43 B) ಸೆಕ್ಷನ್ 66D / Section 66D C) ಸೆಕ್ಷನ್ 67 / Section 67 D) ಸೆಕ್ಷನ್ 72 / Section 72
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 66D ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ವಂಚಿಸಿದರೆ 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅನಧಿಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕುರಿತು ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮವೇನು? / According to RBI guidelines, what is customer liability if an unauthorised transaction occurs due to deficiency of the bank?
A) ಗ್ರಾಹಕರು ಶೇ 50 ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಭರಿಸಬೇಕು / Customer must bear 50% loss B) ಗ್ರಾಹಕರು ಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತ ಭರಿಸಬೇಕು / Customer must bear 100% loss C) ಗ್ರಾಹಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಶೂನ್ಯ (Zero Liability) / Zero Liability of the customer D) ಕೇವಲ ವಿಮಾ ಮೊತ್ತ ಮಾತ್ರ ಮರುಪಾವತಿಯಾಗುತ್ತದೆ / Only insurance amount is refunded
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಲೋಪ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಅನಧಿಕೃತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದರೆ ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Zero Liability) ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA 2002) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ವರದಿಗಳನ್ನು (STR) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು? / Under PMLA 2002, to which agency must banks submit Suspicious Transaction Reports (STRs)?
A) ಹಣಕಾಸು ಗುಪ್ತಚರ ಘಟಕ - ಭಾರತ (FIU-IND) / Financial Intelligence Unit - India (FIU-IND) B) ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI) / Central Bureau of Investigation (CBI) C) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) / Reserve Bank of India (RBI) D) ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) / Enforcement Directorate (ED)
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ FIU-IND ಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ? / By what percentage did digital arrest cases drop following court intervention?
A) ಶೇ 20 / 20% B) ಶೇ 30 / 30% C) ಶೇ 40 / 40% D) ಶೇ 50 / 50%
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಆರ್. ವೆಂಕಟರಮಣಿ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಶೇ 50ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which is the national nodal agency for responding to computer cybersecurity incidents in India?
A) NASSCOM B) TRAI C) CERT-In D) C-DAC
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ CERT-In (Indian Computer Emergency Response Team) ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. I4C, 2. CERT-In, 3. FIU-IND, 4. RBI / Match the institutions: 1. I4C, 2. CERT-In, 3. FIU-IND, 4. RBI
A) 1-B, 2-A, 3-D, 4-C B) 1-A, 2-B, 3-C, 4-D C) 1-C, 2-D, 3-A, 4-B D) 1-D, 2-C, 3-B, 4-A
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation):I4C (ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ತಡೆ ಸಮನ್ವಯ), CERT-In (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನೆ), FIU-IND (ಹಣಕಾಸು ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು STR ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ), ಮತ್ತು RBI (ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ).
2030ರೊಳಗೆ ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ₹65,393 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ. Amazon has announced ₹65,393 crore ($7 billion) of investment in Indian renewable energy projects by 2030.
ಕಬ್ಬು ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. Union Minister Pralhad Joshi has written to the Chief Minister seeking a transparent system for sugarcane purchase and payment.
ಇಂಧನ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರೇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಗಟು ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (WPI) ಆಧಾರಿತ ಹಣದುಬ್ಬರವು ಶೇ 12.29ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. Wholesale Price Index (WPI) based inflation rose to 12.29% in October driven by higher fuel, power, and non-food article prices.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದಾಯ, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. Farming and allied activities can strengthen rural income, employment and food security.
ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಸಂದೇಹ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಎಐ (AI) ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ; ಯೋಚಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅಲ್ಲ.
Use AI tools to clear doubts and test yourself, not to skip the thinking.
Never miss today's current affairs
Follow our WhatsApp channel for daily updates and open DailyCA - ಕನ್ನಡ | English in one tap.