ಎಸ್‌ಬಿಐ ಗ್ರಾಹಕರ ಗೋಪ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆ: ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಕಳವಳ | SBI Data Leak on Dark Web & CERT-In Norms

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (SBI) ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಹಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳು ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ (Dark Web) ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ / Sensitive personal and loan account information of State Bank of India (SBI) customers surfaced on the Dark Web, sparking intense debate on banking cybersecurity.
• ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.75 ಲಕ್ಷ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಎಸ್‌ವಿ (CSV) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 2,722 ಪಿಡಿಎಫ್ (PDF) ಫೈಲ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸೈಬರ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ / Preliminary telemetry indicated over 3.75 lakh records in CSV format along with 2,722 PDF files were allegedly compromised.
• ಈ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ, ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು, ಜನ್ಮದಿನಾಂಕ, ಇ-ಮೇಲ್, ಮನೆಯ ವಿಳಾಸ ಹಾಗೂ ಸಾಲದ ಖಾತೆ ವಿವರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ / Leaked parameters reportedly encompass customer phone numbers, names, birthdates, email IDs, addresses, and credit/loan account specifics.
• ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಠೇವಣಿ ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಸ್‌ಬಿಐ ಷೇರುಪೇಟೆಗೆ (BSE/NSE) ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ / SBI clarified to stock exchanges that its operational core and depositors’ balances remain fully secure while initiating a forensic investigation.
• ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡ (CERT-In) ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಖಚಿತವಾದ 6 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ-ಇನ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ / Under CERT-In directions of April 2022, cybersecurity incidents must be formally reported within a mandatory window of 6 hours.
• ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆಯಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್, ಇ-ಮೇಲ್ ಅಥವಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ತಕ್ಷಣ ಜಾಗೃತಿ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವಾಣಿ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ / RBI supervisory framework mandates financial institutions to notify affected customers via SMS, email, and advisories alongside incident helpdesks.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 (IT Act, 2000): ಕಲಂ 70B ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡವನ್ನು (CERT-In) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ / Statutory constitution of CERT-In under Section 70B of the Information Technology Act, 2000.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (DPDP Act, 2023): ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆಗೆ ₹250 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು / Data fiduciary liabilities and fines up to ₹250 crore under Digital Personal Data Protection Act, 2023.
• ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1955: ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಜುಲೈ 1, 1955 ರಂದು ಎಸ್‌ಬಿಐ ಸ್ಥಾಪನೆ / SBI was constituted on July 1, 1955, pursuant to the State Bank of India Act, 1955.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 21: ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (2017) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ‘ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು’ (Right to Privacy as a Fundamental Right) / Fundamental Right to Privacy under Article 21 affirmed in K.S. Puttaswamy judgment (2017).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (HighYield Exam Highlights):

• ಸಿಇಆರ್‌ಟಿ-ಇನ್ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY) / Parent ministry of CERT-In: Ministry of Electronics and IT.
• ಘಟನೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಕಡ್ಡಾಯ ಕಾಲಮಿತಿ: 6 ಗಂಟೆಗಳು (CERT-In ನಿಯಮ) / Incident reporting timeline: 6 hours.
• ಎಸ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ) / Headquarters of SBI: Mumbai.
• ಆರ್‌ಬಿಐ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟು: ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ / RBI Cyber Security Framework for Banks introduced in 2016.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಕಲಂ 70B ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which entity is designated as the national nodal agency for responding to cybersecurity incidents under Section 70B of the IT Act?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIA)
B) ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡ (CERT-In)
C) ಸಿ-ಡ್ಯಾಕ್ (C-DAC)
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NTRO)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 70B ಅಡಿಯಲ್ಲಿ CERT-In (Indian Computer Emergency Response Team) ಸೈಬರ್ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / CERT-In functions under MeitY pursuant to Section 70B of the IT Act, 2000.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: CERT-In ನ 2022 ರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಥವಾ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಘಟನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ? / Under CERT-In directions, within how many hours must an organization mandatorily report a cybersecurity incident?

A) 2 ಗಂಟೆ / 2 hours
B) 6 ಗಂಟೆ / 6 hours
C) 24 ಗಂಟೆ / 24 hours
D) 72 ಗಂಟೆ / 72 hours

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2022ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈಬರ್ ಘಟನೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದ 6 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ CERT-In ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / The mandatory reporting window is within 6 hours of noticing the incident.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು (Imperial Bank of India) ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI) ಎಂದು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು? / In which year was the Imperial Bank of India nationalized and reconstituted as State Bank of India?

A) 1935
B) 1949
C) 1955
D) 1969

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಲ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಮಿತಿಯ (ಗೋರ್ವಾಲಾ ಸಮಿತಿ) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಜುಲೈ 1, 1955 ರಂದು ಎಸ್‌ಬಿಐ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. / State Bank of India was constituted on July 1, 1955 under the SBI Act, 1955.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ (ಗೂಗಲ್, ಬಿಂಗ್) ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. 2. ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆಯಾದರೆ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / Consider statements: 1. Dark Web is an encrypted network not indexed by conventional search engines. 2. RBI directives require notifying customers about breaches. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ; ಎರಡೂ ಸರಿ. / Both statements accurately describe cyber concepts and banking regulations.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು’ (Right to Privacy) ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು? / In which landmark judgment did the Supreme Court declare the Right to Privacy a Fundamental Right under Article 21?

A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ (1973)
B) ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (2017)
C) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ (1978)
D) ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (2015)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ (2017) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕೆಂದು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. / Justice K.S. Puttaswamy (Retd.) v. Union of India (2017) upheld privacy under Article 21.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2023 (DPDP Act) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಗಂಭೀರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತದವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ? / What is the maximum statutory financial penalty for significant data breaches under DPDP Act, 2023?

A) ₹50 ಕೋಟಿ / ₹50 crore
B) ₹100 ಕೋಟಿ / ₹100 crore
C) ₹250 ಕೋಟಿ / ₹250 crore
D) ₹500 ಕೋಟಿ / ₹500 crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಪಿಡಿಪಿ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ರ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಪ್ರಕಾರ ದತ್ತಾಂಶ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹250 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. / Penalty under the DPDP Act 2023 can extend up to ₹250 crore for failing to prevent breaches.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನಾ ತಂಡವು (CERT-In) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Union Ministry does CERT-In function?

A) ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
B) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MeitY)
C) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
D) ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Defence

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): CERT-In ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / CERT-In operates under the Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ‘ಸಮಗ್ರ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು’ (Cyber Security Framework) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು? / In which year did the Reserve Bank of India release its Cyber Security Framework for Banks?

A) 2011
B) 2016
C) 2020
D) 2023

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ 2016ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. / RBI issued its formal Cyber Security Framework for Banks in June 2016.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಹಣಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡುವ ಕುತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ (Malware) ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is malware that locks or encrypts data demanding payment for decryption keys called?

A) ರಾನ್‌ಸಮ್‌ವೇರ್ (Ransomware)
B) ಸ್ಪೈವೇರ್ (Spyware)
C) ಟ್ರೋಜನ್ ಹಾರ್ಸ್ (Trojan Horse)
D) ಆಡ್‌ವೇರ್ (Adware)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಕದ್ದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕುತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ರಾನ್‌ಸಮ್‌ವೇರ್ (Ransomware) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Ransomware encrypts user files and extorts ransom payments to restore access.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (UPI, IMPS, RuPay) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which umbrella organization operates and regulates retail digital payment systems like UPI and IMPS in India?

A) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
B) ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI)
C) ಸೆಬಿ (SEBI)
D) ಭಾರತೀಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAI)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಐಬಿಎ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ NPCI ದೇಶದ ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / NPCI was set up under RBI and IBA guidance to manage retail payment and settlement systems.