ಆರ್‌ಬಿಐ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿ ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆ | RBI MPC Hikes Repo Rate to 5.50 Percent

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯು (MPC) ರೆಪೊ ದರವನ್ನು (Repo Rate) ಶೇ 0.25 (25 ಬೇಸಿಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. / The Reserve Bank of India’s Monetary Policy Committee (MPC) increased the repo rate by 0.25% (25 basis points).
• ಈ ಹೆಚ್ಚಳದೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೆಪೊ ದರವು ಶೇ 5.50ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. / With this hike, India’s policy repo rate has reached 5.50%.
• 2023ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ನಂತರ ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ. / This marks the first repo rate hike since February 2023.
• ಹಣಕಾಸು ನೀತಿಯ ನಿಲುವನ್ನು ‘ತಟಸ್ಥ’ (Neutral) ದಿಂದ ‘ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವ’ (Cautious Tightening) ನಿಲುವಿಗೆ 4-2 ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. / The stance was shifted from ‘Neutral’ to ‘Cautious Tightening’ by a 4-2 majority.
• ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರು ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. / RBI Governor Sanjay Malhotra emphasized the commitment towards inflation control and macroeconomic stability.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ZB ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (MPC) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Monetary Policy Committee is constituted under Section 45ZB of the RBI Act, 1934.
• ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು 6 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ (3 ಸದಸ್ಯರು ಆರ್‌ಬಿಐನಿಂದ ಮತ್ತು 3 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ). / The committee comprises 6 members (3 from the RBI and 3 nominated by the Central Government).
• ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ಈ ಸಮಿತಿಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ (Ex-officio Chairperson). / The RBI Governor serves as the ex-officio chairperson of the MPC.
• ಹಣದುಬ್ಬರ ಗುರಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆರ್‌ಬಿಐ ಜೊತೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಹಣದುಬ್ಬರ ಗುರಿ 4% (+/- 2%) ಅಂದರೆ 2% ರಿಂದ 6% ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ. / The consumer inflation target is fixed at 4% with a tolerance band of +/- 2% (2% to 6%).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೆಪೊ ದರ: ಶೇ 5.50. / Revised Repo Rate: 5.50%.
• ದರ ಹೆಚ್ಚಳ ಪ್ರಮಾಣ: 25 ಬೇಸಿಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳು (0.25%). / Quantum of rate hike: 25 basis points (0.25%).
• ಹಣಕಾಸು ನಿಲುವು: ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಲುವು (Cautious Tightening). / Policy Stance: Cautious Tightening.
• ಎಂಫಿಸಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934, ಸೆಕ್ಷನ್ 45ZB. / Statutory Provision: Section 45ZB, RBI Act 1934.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿರ್ಧಾರದ ನಂತರ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೆಪೊ ದರ (Repo Rate) ಎಷ್ಟಾಗಿದೆ? / What is the revised Repo Rate following the recent RBI MPC decision?

A) 5.25%
B) 5.50%
C) 5.75%
D) 6.00%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯು ಶೇ 0.25ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ರೆಪೊ ದರವು ಶೇ 5.50ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. / After a 25 bps hike, the repo rate stands at 5.50%.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು (MPC) ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which section of the RBI Act 1934 is the Monetary Policy Committee constituted?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 42(1) / Section 42(1)
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 45ZB / Section 45ZB
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 22 / Section 22
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 17 / Section 17

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ZB ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 6 ಸದಸ್ಯರ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Monetary Policy Committee is constituted under Section 45ZB of the Reserve Bank of India Act, 1934.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಗೆ (MPC) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು 6 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. 2. ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. / Consider the statements: 1. The committee consists of 6 members. 2. The Union Finance Minister is its ex-officio chairperson. Which is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಂಪಿಸಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪು. / The RBI Governor chairs the MPC, not the Finance Minister. Hence, only statement 1 is correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ‘ರೆಪೊ ದರ’ (Repo Rate) ಎಂದರೆ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು? / What is meant by the term ‘Repo Rate’?

A) ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಠೇವಣಿ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿದರ / Rate at which commercial banks park excess funds with RBI
B) ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಬಡ್ಡಿದರ / Rate at which RBI lends short-term funds to commercial banks
C) ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಕನಿಷ್ಠ ದರ / Minimum rate at which banks lend to customers
D) ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ದರ / Foreign exchange rate

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೆಪೊ ದರ ಎಂದರೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿದರವಾಗಿದೆ. / Repo rate is the rate at which the central bank lends short-term money to commercial banks against securities.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಆರ್‌ಬಿಐನ ಹಣದುಬ್ಬರ ಗುರಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (Flexible Inflation Targeting) ಪ್ರಕಾರ ಗುರಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ ಮತ್ತು ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು? / Under the Flexible Inflation Targeting framework, what is the inflation target and tolerance band?

A) 3% (+/- 1%)
B) 4% (+/- 2%)
C) 5% (+/- 2%)
D) 6% (+/- 1%)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಗುರಿ 4% (+/- 2%), ಅಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 2% ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ 6% ಆಗಿದೆ. / The official inflation target in India is 4% with a tolerance band of +/- 2% (2% to 6%).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹಣದುಬ್ಬರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರೆಪೊ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ? / What is the impact on liquidity in the economy when the central bank hikes the repo rate?

A) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ / Liquidity increases
B) ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಣದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ / Borrowing costs rise and liquidity decreases
C) ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ / Rupee depreciates sharply
D) ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ / No impact on liquidity

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೆಪೊ ದರ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಬಡ್ಡಿದರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. / Increasing repo rates raises borrowing costs, contracting money supply to curb inflation.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the Reserve Bank of India established?

A) 1934
B) 1935
C) 1947
D) 1949

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಅನ್ನು 1935ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (1949 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿತು). / The RBI was established on April 1, 1935 pursuant to the RBI Act, 1934.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರ (Reverse Repo Rate) ಎಂದರೆ ಏನು? / What is Reverse Repo Rate?

A) ಆರ್‌ಬಿಐ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನೀಡುವ ಸಾಲ / Rate at which RBI lends directly to customers
B) ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಇರಿಸಿದಾಗ ಆರ್‌ಬಿಐ ನೀಡುವ ಬಡ್ಡಿದರ / Rate at which RBI borrows or absorbs excess liquidity from commercial banks
C) ವಿದೇಶಿ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿದರ / Rate on foreign commercial borrowings
D) ಅಂತರ-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕರೆ ಮನಿ ದರ / Interbank call money rate

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದಾಗ ಪಡೆಯುವ ಬಡ್ಡಿದರವೇ ರಿವರ್ಸ್ ರೆಪೊ ದರ. / Reverse repo rate is the rate at which the central bank absorbs funds from commercial banks.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ (MPC) ಸದಸ್ಯರ ಮತಗಳು ಸಮನಾದಾಗ (Tie) ಯಾರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ (Casting Vote) ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who exercises the casting vote in case of a tie in the Monetary Policy Committee?

A) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Finance Secretary
B) ಆರ್‌ಬಿಐ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಗವರ್ನರ್ / RBI Deputy Governor
C) ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ / RBI Governor
D) ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು / Chief Economic Adviser

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಮತಗಳು ಸಮನಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್‌ಗೆ ಎರಡನೇ ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ (Casting Vote) ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. / In the event of an equality of votes, the RBI Governor has a second or casting vote.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಆರ್‌ಬಿಐ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ನಿಲುವನ್ನು ಯಾವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ? / To which stance has the RBI shifted its policy in the recent meeting?

A) ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಡಿಲಿಕೆ (Accommodative)
B) ತಟಸ್ಥ ನಿಲುವು (Neutral)
C) ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಲುವು (Cautious Tightening)
D) ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (Withdrawal of accommodation)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಮಿತಿಯು 4-2 ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ‘ತಟಸ್ಥ’ದಿಂದ ‘ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವ’ (Cautious Tightening) ನಿಲುವಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. / The MPC changed its stance from ‘Neutral’ to ‘Cautious Tightening’ by a 4-2 majority.