ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನನಷ್ಟ ಕೇಸ್: ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಖುಲಾಸೆ | Rahul Gandhi Acquitted in Criminal Defamation Case

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• 2018ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ವೇಳೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೆಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರದ ವಿಶೇಷ ಸಂಸದ-ಶಾಸಕರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Special MP-MLA Court) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಶುಭಂ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
• ಖುದ್ದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡ ವಿಜಯ್ ಮಿಶ್ರಾ ಎಂಬುವವರು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 500 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಖಾಸಗಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
• ಸಂಸತ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಸಭೆಗಳ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಶೀಘ್ರ ವಿಲೇವಾರಿಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಎಂಪಿ-ಎಂಎಲ್‌ಎ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ತೀರ್ಪು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (IPC to BNS): ಹಳೆಯ ಐಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 499 (ಮಾನನಷ್ಟದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 500 (ಮಾನನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ - ಗರಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷ ಜೈಲು ಅಥವಾ ದಂಡ) ವಿಷಯಗಳು ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNS) ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ.
• ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು (Fundamental Rights): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ವಿಧಿ 19(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿಂದನೆ ಮತ್ತು ಮಾನನಷ್ಟದ (Defamation) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು.
• ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣ (2016): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟದ (IPC 499/500) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು, ಇದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.
• ವಿಶೇಷ MP/MLA ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು: 2017 ರ ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ v. ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಈ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ವಿಶೇಷ ಎಂಪಿ-ಎಂಎಲ್‌ಎ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ).
• ಕಾನೂನು ಕಲಂಗಳು: IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 499 & 500 (ಈಗ BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 356).
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿಗಳು: Article 19(1)(a) ಮತ್ತು Article 19(2).
• ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು: ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ v. ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ (2016).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿದ ವಿಶೇಷ MP-MLA ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಲ್ಲಿದೆ? / In which place is the Special MP-MLA court located that recently acquitted Rahul Gandhi in a defamation case?

A) ರಾಯ್‌ಬರೇಲಿ / Raebareli
B) ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರ / Sultanpur
C) ಅಮೇಠಿ / Amethi
D) ಲಕ್ನೋ / Lucknow

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪುರದ ವಿಶೇಷ ಸಂಸದ-ಶಾಸಕರ (MP-MLA) ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು 2018ರ ಮಾನನಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೋಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಯಾವ ಕಲಂ ಮಾನನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು (Punishment for Defamation) ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which section of the Indian Penal Code (IPC) prescribed punishment for defamation?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 420
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 499
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 500
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 124A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): IPC ಸೆಕ್ಷನ್ 499 ಮಾನನಷ್ಟವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 500 ಗರಿಷ್ಠ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNS) ಯ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾನನಷ್ಟ’ (Defamation) ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which section of the Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023 (BNS) is Defamation categorized?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 150
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 356
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 103
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 302

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 356 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನನಷ್ಟ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಯಂತಹ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ವಿಧಿಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. 2. ವಿಧಿ 19(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾನನಷ್ಟ’ (Defamation) ಎಂಬುದು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಸಮಂಜಸವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Article 19(1)(a) grants freedom of speech and expression. 2. Defamation is a ground for reasonable restriction under Article 19(2). Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಕಾನೂನಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದು? / In which landmark judgment did the Supreme Court uphold the constitutional validity of criminal defamation?

A) ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ಕೇಸ್ (2015)
B) ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ v. ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (2016)
C) ಕೆ.ಎಸ್. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಕೇಸ್ (2017)
D) ನವತೇಜ್ ಸಿಂಗ್ ಜೋಹರ್ ಕೇಸ್ (2018)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2016 ರ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಐಪಿಸಿಯ 499 ಮತ್ತು 500 ನೇ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಶೀಘ್ರ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ MP/MLA ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ ಯಾವುದು? / Under which PIL did the Supreme Court direct the setting up of Special MP/MLA Courts?

A) ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಕೇಸ್
B) ಲಿಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಕೇಸ್
C) ವೋಹ್ರಾ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಕೇಸ್
D) ಎಡಿಆರ್ (ADR) ಕೇಸ್

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ v. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೇಸ್‌ಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(3) ರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಸಂಸದ ಅಥವಾ ಶಾಸಕ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅನರ್ಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? / Under Section 8(3) of RPA 1951, a lawmaker is disqualified if convicted for a minimum period of how many years?

A) 1 ವರ್ಷ
B) 2 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
C) 3 ವರ್ಷ
D) 5 ವರ್ಷ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೆಕ್ಷನ್ 8(3) ರ ಅನ್ವಯ 2 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸದರು ಮಾತನಾಡುವ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Constitution gives immunity to MPs from court proceedings for speeches inside Parliament?

A) ವಿಧಿ 105
B) ವಿಧಿ 194
C) ವಿಧಿ 121
D) ವಿಧಿ 124

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 105(2) ಸಂಸತ್ ಕಲಾಪದ ಒಳಗೆ ಸಂಸದರು ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗದಂತೆ ಸಂಸದೀಯ ಸವಲತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ (ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ವಿಧಿ 194).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ನಡುವಿನ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? / What is the primary difference between criminal defamation and civil defamation in India?

A) ಸಿವಿಲ್ ಮಾನನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ
B) ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು, ಸಿವಿಲ್ ಮಾನನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು
C) ಎರಡರಲ್ಲೂ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ
D) ಸಿವಿಲ್ ಮಾನನಷ್ಟವು ಕೇವಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾನನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ (ಜೈಲು/ದಂಡ) ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಿವಿಲ್ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರವನ್ನು (Damages) ಕೋರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? / Under which statutory framework is the post of Leader of the Opposition in Lok Sabha governed?

A) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 75
B) Salary and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977
C) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1950
D) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 88

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹುದ್ದೆಯು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ Salary and Allowances of Leaders of Opposition in Parliament Act, 1977 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ದರ್ಜೆಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಿದೆ.