ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ | PM Modi Urges Cyber Protection for Indian Banking

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಒಡಿಶಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೇವಲ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯದೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಂದ (Cyber Terrorism) ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸೇವೆಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿವೆ.
• ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಬೀದಿಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಔಪಚಾರಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
• ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ‘ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್’ (Vocal for Local) ಚಳವಳಿಗೆ ಬಲ ತುಂಬಲು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ತೊಗರಿ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಮಖಾನ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 (IT Act): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 66F ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ’ಗೆ (Cyber Terrorism) ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
• CERT-In (ಇಂಡಿಯನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟೀಮ್): ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ (ಸ್ಥಾಪನೆ: 2004).
• ಆರ್‌ಬಿಐ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು: 2017ರ ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಲೋಪ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳಿಂದ ವಂಚನೆಯಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Zero Liability) ಇರುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI): ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 1935 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ, 1949 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶ: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೈಬರ್ ಉಗ್ರರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ
• ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಬೆಳೆಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕದ ತೊಗರಿ, ಬಿಹಾರದ ಮಖಾನ
• ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಕಾಯ್ದೆ: ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 66F
• CERT-In ಕೇಂದ್ರ: ನವದೆಹಲಿ (ಸ್ಥಾಪನೆ 2004)
• ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಅಭಿಯಾನ: ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ (Vocal for Local)

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ (IT Act 2000) ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ’ (Cyber Terrorism) ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which Section of the Information Technology Act, 2000 is Cyber Terrorism defined and penalized?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 43 / Section 43
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 66A / Section 66A
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 66F / Section 66F
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 72 / Section 72

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 66F ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು? / Which agricultural produce from Karnataka was praised by PM Modi for creating global market demand?

A) ಕರ್ನಾಟಕದ ತೊಗರಿ (Red Gram)
B) ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಡಿಕೆ (Arecanut)
C) ಮೈಸೂರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆ (Betel Leaf)
D) ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ (Byadgi Chilli)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ತೊಗರಿ ಹಾಗೂ ಬಿಹಾರದ ಮಖಾನ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾದ CERT-In ನ ಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of CERT-In, the national nodal agency for cyber security in India?

A) Central Emergency Response Technology India
B) Cyber Emergency Resource Task India
C) Indian Computer Emergency Response Team
D) Computerised Encryption Response Team India

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): CERT-In ಎಂದರೆ Indian Computer Emergency Response Team ಆಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಚಿವಾಲಯದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / On which date was the Reserve Bank of India (RBI) officially established?

A) 1947 ಆಗಸ್ಟ್ 15 / August 15, 1947
B) 1935 ಏಪ್ರಿಲ್ 1 / April 1, 1935
C) 1950 ಜನವರಿ 26 / January 26, 1950
D) 1949 ಜನವರಿ 1 / January 1, 1949

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1935 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಪದಿಂದ ಆದ ವಂಚನೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ. 2. ‘ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್’ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. As per RBI guidelines, customers have zero liability for fraud caused by the bank’s operational defects. 2. Vocal for Local promotes indigenous manufacturing and artisans. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೋಪವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಶೂನ್ಯ ನಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್ ದೇಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ (GI Tag) ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಕಲಬುರಗಿ ತೊಗರಿಬೇಳೆ’ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ? / Kalaburagi Red Gram, which has a GI Tag, belongs to which region of Karnataka?

A) ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ / Kalyana Karnataka
B) ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕ / Kitturu Karnataka
C) ಮಲೆನಾಡು / Malenadu
D) ಕರಾವಳಿ / Karavali

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಲಬುರಗಿ (ಗುಲ್ಬರ್ಗ) ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ‘ತೊಗರಿಯ ಕಣಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತೊಗರಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ (GI Tag) ದೊರೆತಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ತ್ವರಿತ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಯುಪಿಐ (UPI - Unified Payments Interface) ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which entity developed the Unified Payments Interface (UPI) in India?

A) ಆರ್‌ಬಿಐ / RBI
B) ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI)
C) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
D) ಸೆಬಿ / SEBI

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮವು (National Payments Corporation of India - NPCI) 2016 ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ (UPI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಫಾಕ್ಸ್ ನಟ್’ (Fox Nut) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಪಡೆದ ಬೆಳೆ ಯಾವುದು? / Which famous superfood from Bihar, also known as fox nut, holds a GI tag?

A) ಮಿಥಿಲಾ ಮಖಾನ / Mithila Makhana
B) ಶಾಹಿ ಲಿಚಿ / Shahi Litchi
C) ಜರ್ದಾಲು ಮಾವು / Zardalu Mango
D) ಕತಾರ್ನಿ ಅಕ್ಕಿ / Katarni Rice

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಿಹಾರದ ಮಿಥಿಲಾ ಮಖಾನ (ಕಮಲದ ಬೀಜ/ಫಾಕ್ಸ್ ನಟ್) ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ‘2FA’ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of 2FA implemented for online transaction security in banking?

A) Two-Firm Authentication
B) Two-Factor Authentication
C) Timed-Fast Authorisation
D) Trusted Financial Asset

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2FA ಎಂದರೆ Two-Factor Authentication (ದ್ವಿ-ಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣ) ಆಗಿದ್ದು, ಒಟಿಪಿ ಅಥವಾ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆ ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ ‘ಜಮ್’ (JAM) ತ್ರಿವಳಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym JAM stand for in India’s financial inclusion paradigm?

A) Jan Dhan, Aadhaar, Mobile
B) Jal, Arogya, Mission
C) Jeevan, Awas, Money
D) Joint Account Management

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): JAM ಎಂದರೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನಧನ್ ಯೋಜನೆ, ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿದೆ.